Δρόμοι

Ο φόβος…

… τρώει την ψυχή, έγραφε ο τίτλος μιας παλιάς ταινίας του Ράινερ Βέρνερ
Φασμπίντερ. Τα ξανασκεφτόμαστε αυτά στις μέρες μας, που βάφονται ολοένα και
πιο συχνά στο αίμα, πότε σε ένα σχολείο στην Οσετία και πότε σε μια πλατεία
στη Βαγδάτη.

Ο ιστορικός…

… Μάικ Ντέιβις, όταν λοιπόν έγραφε το βιβλίο του «Πόλεις του θανάτου»,
έπιανε τα σημεία των καιρών. Δεν είναι τυχαίο που άρχιζε με ένα απόσπασμα του
X.Τζ. Ουέλς από το 1908: «H κάτω πόλη της Νέας Υόρκης έγινε γρήγορα ένας
φούρνος από κατακόκκινες φλόγες, από όπου δεν μπορούσε κανείς να ξεφύγει.
Αυτοκίνητα, τρένα, βαποράκια – δεν υπήρχε τίποτα πια. Και σε εκείνη τη
σκοτεινή σύγχυση, χωρίς κανένα φως, το αστραποβόλημα από τις πυρκαγιές φώτιζε
τον δρόμο εκείνων που μισοτρελαμένοι το έβαζαν στα πόδια. Το λυκόφως και ο
μαύρος καπνός έγερναν πάνω στον δρόμο, που κοκκίνιζε από τις φλόγες». H 11η
Σεπτεμβρίου περιλαμβανόταν ήδη από τότε στα λόγια αυτού του οραματιστή.

Δεν είναι μόνο…

… οι πόλεμοι που αλλάζουν το πρόσωπο των πόλεων και τις κάνουν «πόλεις του
θανάτου». Ο Ντέιβις έχει υπόψη του και άλλα πράγματα. Όπως το Λας Βέγκας, μια
πόλη παρά φύσιν, όπως τη λέει ο Τζουζέπε Κουλίκια στην εφημερίδα «Στάμπα». Στο
Λας Βέγκας, τα καζίνο με τα χιλιάδες φώτα και τα ψεύτικα βενετσιάνικα κανάλια
είναι πηγή κοινωνικών καταστροφών: κλέβουν τεράστιες ποσότητες νερού από τους
αγρότες του Κολοράντο και τους τελευταίους Ινδιάνους Χόπι που εκτοπίστηκαν σε
καταυλισμούς, όσοι από αυτούς γλίτωσαν τις σφαγές. Αντίθετα, το Λος Άντζελες
είναι η πρώτη μητρόπολη του κόσμου που ταύτισε την ανάπτυξή της με τη διάδοση
του αυτοκινήτου. Έτσι ατρόφησε το κέντρο της πόλης. Ξεφύτρωσαν
«προαστιοπόλεις», κάτι σαν τους «εξωκόσμους» του «Μπλέιντ Ράνερ», που τις
επέβαλαν οι ανάγκες της ασφάλειας και της κοινωνικής επιλογής. Στο κέντρο, τα
γκέτο των μαύρων και των ισπανόφωνων. Στα προάστια, οι λευκοί με τις ιδιωτικές
φρουρές και τις βιντεοκάμερες. Στο Λος Άντζελες η κόλαση δεν έρχεται
ουρανοκατέβατη.

Όταν κοιτάζει…

… κανείς τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο, υπάρχουν πάντα λόγοι για να
μεγαλώνει ο φόβος. Πέρυσι, οι Νεοϋορκέζοι έβγαιναν βόλτα με κοντομάνικο
ανήμερα Χριστουγέννων. Πριν από το Πάσχα άναβαν τα αιρ κοντίσιον. Στα μέσα
αυτού του αιώνα, η Αρκτική θα έχει ανοίξει για τη ναυσιπλοΐα και οι πολικές
αρκούδες, που μαζικά γίνονται ερμαφρόδιτες, θα έχουν εκλείψει. Την ίδια ώρα
γίνονται μελέτες για να μετακομίσει η πρωτεύουσα της Βρετανίας στον Βορρά.
Γιατί, αργά ή γρήγορα, από την τήξη των πολικών πάγων, θα πλημμυρίσει το
Λονδίνο. Μακάρι να έχουν δίκιο όσοι μιλούν για κινδυνολογία των οικολόγων.
Πάντως, την τελευταία φορά που βρέθηκε στη Ζυρίχη, ο Τζουζέπε Κουλίκια πρόσεξε
σε ένα μαγαζί ένα μάλλον κακόγουστο αμπαζούρ. Πολύχρωμα γράμματα άναβαν στη
φούσκα του, που φώτιζε το σκοτάδι: ANGST. Που πάει να πει φόβος, άγχος, ανησυχία.