«Kοιμήθηκαν» εν ώρα υπηρεσίας

Να κουκουλώσει τις πολλαπλές ευθύνες που έχουν εντοπιστεί σε διάφορα
επίπεδα του κρατικού μηχανισμού επιχειρεί η κυβέρνηση, η οποία εμφανίστηκε
αμήχανη και χθες, 24 ώρες μετά το τραγικό δυστύχημα.

Ζήτησε την παραίτηση του επικεφαλής ενός από τους εμπλεκόμενους φορείς – του
αρχηγού της Πολεμικής Αεροπορίας – ενώ ο ίδιος ο Πρωθυπουργός κ. Κων.
Καραμανλής… εξέδωσε απαλλακτικό πόρισμα για την ίδια! Χαρακτηριστικά,
απαντώντας σε ερωτήσεις κατά τη συνέντευξή του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης,
ο κ. Καραμανλής είπε ότι δεν υπάρχουν πολιτικές ευθύνες για την κυβέρνηση.
Μάλιστα, σε μια προσπάθεια να αποσείσει τις όποιες ευθύνες της πολιτικής
ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είπε ότι δεν έκανε δεκτή την παραίτηση
που του είχε υποβάλει για λόγους ευθιξίας ο υπουργός κ. Σπ. Σπηλιωτόπουλος.

Παράλληλα, σε μια προσπάθεια να μετακυλίσει τις ευθύνες σε ένα μόνο μέρος της
στρατιωτικής ηγεσίας και να δείξει ότι η κυβέρνηση ενεργοποιείται, ανακοίνωσε
ότι ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ζήτησε άμεσα την παραίτηση του αρχηγού ΓΕΑ
αντιπτέραρχου κ. Παν. Παπανικολάου. Και όρισε για σήμερα συνεδρίαση του
Κυβερνητικού Συμβουλίου Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) για να οριστεί ο νέος
αρχηγός στο επιτελείο της Πολεμικής Αεροπορίας. Ο κ. Καραμανλής δεν ήταν χθες
το μεσημέρι σε θέση να δώσει συγκεκριμένες πληροφορίες για το δυστύχημα,
είκοσι τέσσερις ώρες μετά το συμβάν. Περιορίστηκε να πει ότι αυτή τη στιγμή
εξακολουθεί να διεξάγεται έρευνα. Παραδέχθηκε επίσης ότι ο ίδιος ενημερώθηκε
για το συμβάν στη σύσκεψη με τις παραγωγικές τάξεις στο «Μακεδονία Παλάς»,
δηλαδή ώρες μετά, καθώς επίσης και πως υπάρχουν ευθύνες για την καθυστέρηση
στην ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας, λέγοντας ότι οι ευθύνες αυτές
εντοπίζονται «στην καθυστέρηση λειτουργίας του αντίστοιχου τμήματος των
Ενόπλων Δυνάμεων».

Μετακύλιση ευθυνών

H προσπάθεια μετακύλισης των ευθυνών από τον κ. Καραμανλή σε μη πολιτικά
πρόσωπα, αλλά και η ολιγωρία του κρατικού μηχανισμού, ξεσήκωσαν χθες σάλο
αντιδράσεων από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία κατηγόρησαν την
κυβέρνηση ότι έχει πολιτικές ευθύνες από τη στιγμή που δεν είναι – όπως θέλει
να εμφανίζεται -… υπηρεσιακή. Αντίδραση που προκάλεσε έντονη αντιπαράθεση
ΠΑΣΟΚ – κυβέρνησης, με αποκορύφωμα τη δήλωση – μνημείο αλαζονείας από τον κ.
Θ. Ρουσόπουλο ότι «αυτοί που επί χρόνια έμεναν στα μεγάλα λόγια, αυτοί που
έδιναν υποσχέσεις που ουδέποτε υλοποίησαν, κρίθηκαν τους τελευταίους 6 μήνες
από τους πολίτες δύο φορές και υπέστησαν συντριβή»! Από την πλευρά του ο κ.
Σπηλιωτόπουλος επιχείρησε να μεταθέσει στο ΠΑΣΟΚ τις ευθύνες για όσα
συμβαίνουν στον Στρατό.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση αποφεύγει να αναλάβει τις πολιτικές
ευθύνες για κάποιο θέμα. Την ίδια τακτική ακολούθησε, για παράδειγμα, στην
υπόθεση Κεντέρη – Θάνου, όπου αφού έδωσε τεράστιες διαστάσεις στο ζήτημα, εν
μέσω μάλιστα Ολυμπιακών Αγώνων, κατέληξε να παραπέμπει το ζήτημα σε μια
διακομματική επιτροπή της Βουλής. Ίδια τακτική επέλεξε και στην υπόθεση του
μπλακ άουτ της ΔΕΗ, όπου απέφυγε να αναλάβει τις ευθύνες της. Καμία πολιτική
ευθύνη δεν ανέλαβε η κυβέρνηση και για τον θάνατο από ηλεκτροπληξία πέντε
στρατιωτών στο Έβρο κι ενός φαντάρου στην Ήπειρο, σε δυστύχημα με τανκ
(οδήγησαν στην απομάκρυνση του αρχηγού ΓΕΣ κ. Χαρβαλα).

Δύο μέρες πάντως μετά το δυστύχημα, αποκαλύπτεται όλο και πιο καθαρά η αλυσίδα
λαθών, παραλείψεων και ολιγωρίας σε διάφορα επίπεδα του κρατικού μηχανισμού,
που είχαν ως αποτέλεσμα την πολύωρη καθυστέρηση στην ενεργοποίηση τόσο του
μηχανισμού διάσωσης του ελικοπτέρου όσο και στην έγκαιρη ενημέρωση της
πολιτικής ηγεσίας του τόπου. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι εάν το ελικόπτερο είχε
πάθει λιγότερες ζημιές και υπήρχαν τραυματισμένοι επιβάτες και μέλη του
πληρώματος, η καθυστέρηση αυτή θα μπορούσε να αποβεί μοιραία.

Από τα στοιχεία προκύπτει ότι οι μεγάλες ευθύνες που υπάρχουν όσον αφορά την
καθυστέρηση ενεργοποίησης του μηχανισμού έρευνας και διάσωσης αφορούν: την
Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), την Πολεμική Αεροπορία (ΓΕΑ), το Ενιαίο
Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΚΣΕΔ) που εποπτεύεται από το
υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και στο οποίο υπηρετούν και αξιωματικοί –
σύνδεσμοι των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και τα Γενικά Επιτελεία Εθνικής Άμυνας
(ΓΕΕΘΑ) και Στρατού (ΓΕΣ).

Αιχμές από Παπανικολάου

Είναι χαρακτηριστικό ότι και ο αρχηγός Αεροπορίας αντιπτέραρχος Παπανικολάου
στο κείμενο της παραίτησής του αφήνει αιχμές για την κυβερνητική στάση γύρω
από την υπόθεση, υπογραμμίζοντας ότι γίνεται «προσπάθεια επίρριψης ευθυνών»
στον ίδιο και στην Πολεμική Αεροπορία «σε μέγεθος και σε επίπεδο που δεν
αναλογεί» για το τραγικό δυστύχημα με ελικόπτερο που ανήκει στον Στρατό Ξηράς.
Αναφέρει δε ακόμη ότι οι ευθύνες επιβάλλεται να διαλευκανθούν πλήρως μέσω του
πορίσματος, αφήνοντας ουσιαστικά να εννοηθεί ότι η απόδοση ευθυνών δεν πρέπει
να περιοριστεί στον ίδιο και στους κόλπους της Πολεμικής Αεροπορίας.

Στην αλυσίδα των εμπλεκόμενων φορέων, η αρχική καθυστέρηση εντοπίζεται στην
επιβεβαίωση που έδωσαν οι υπεύθυνοι του ραντάρ της Πολεμικής Αεροπορίας στον
Χορτιάτη, στις 11.29 π.μ. προς το Κέντρο Αεροπορικού Ελέγχου της Λάρισας, ότι
το ελικόπτερο, με βάση τα στοιχεία τους, πρέπει να είχε προσγειωθεί. Αυτό
λειτούργησε καθησυχαστικά, παρά τα πιεστικά τηλεφωνήματα από τους υπευθύνους
του Αγίου Όρους ότι το Σινούκ δεν είχε προσγειωθεί, αν και αναμενόταν στις
11.05.

Σε αυτό το σημείο αρχίζει ένα ανεπανάληπτο μπλέξιμο αρμοδιοτήτων, μετάδοσης μη
ελεγμένων πληροφοριών και μη τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών, που είχε ως
αποτέλεσμα η κινητοποίηση για τον εντοπισμό του ελικοπτέρου να ξεκινά τελικώς
δυόμισι ώρες μετά την πτώση του κι ύστερα από αλλεπάλληλα μπρος – πίσω!
Ενδεικτικοί του αλαλούμ που επικράτησε είναι οι διάλογοι παραλόγου μεταξύ των
εμπλεκόμενων φορέων (κάποιοι από αυτούς διέρρευσαν από το υπουργείο Άμυνας),
καθώς και από το χρονικό των κινήσεων όπως αυτές καταγράφηκαν στα βιβλία της
Πολεμικής Αεροπορίας.

Ο θάνατος ήταν ακαριαίος

Πολλαπλές βαρύτατες κακώσεις σε όλο το σώμα προκάλεσαν τον θάνατο του
Πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρου και του καθηγουμένου της Μονής Μαχαιρά Αρσένιου,
όπως προέκυψε από τη νεκροτομή που διεξήγαγε χθες ο προϊστάμενος της
ιατροδικαστικής υπηρεσίας κ. Φ. Κουτσάφτης.

Οι σοροί μεταφέρθηκαν το απόγευμα στο νεκροτομείο Αθηνών για την
ιατροδικαστική εξέταση. Και τα δύο θύματα, σύμφωνα με τον προϊστάμενο κ.
Κουτσάφτη, «έφεραν πολλαπλές βαριές κακώσεις στην κεφαλή, τον θώρακα, την
κοιλιά, τη λεκάνη και σε όλα τα άκρα, εξ αεροπορικού δυστυχήματος».

Οι βαρύτατες κακώσεις, εξηγεί ο προϊστάμενος της ιατροδικαστικής υπηρεσίας,
προκλήθηκαν από πολύ ισχυρή πρόσκρουση του αεροσκάφους και ο θάνατος ήταν
ακαριαίος.

Νωρίτερα χθες το πρωί, οι συγγενείς των επτά θυμάτων, τα οποία είχαν
περισυλλεγεί το Σάββατο και οι σοροί τους είχαν μεταφερθεί στη Λάρισα, τις
παρέλαβαν. H ιατροδικαστής του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας κ. Αποστολία
Ακριβούση που έκανε τις νεκροτομές, διαπίστωσε ότι ο θάνατός τους είχε επέλθει
από τις βαριές κακώσεις που υπέστησαν κατά την πρόσκρουση. Όλα τα θύματα ήταν
αρτιμελή, γεγονός που κατά την ιατροδικαστή δείχνει ότι η πτώση έγινε από
μικρό, σχετικά ύψος, αλλά οι κακώσεις που είχαν υποστεί ήταν μοιραίες.

H τραγική λίστα

Τα δεκαεπτά θύματα του δυστυχήματος με το Σινούκ είναι:

– Πατριάρχης Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής Πέτρος

– Μητροπολίτης Καρθαγένης Χρυσόστομος

– Μητροπολίτης Πηλουσίου Ειρηναίος

– Επίσκοπος Μαδαγασκάρης Νεκτάριος

– Ηγούμενος Ιεράς Μονής Μαχαιρά Αρσένιος

– Αρχιμανδρίτης Καλλίστρατος Οικονόμου

– Διάκονος Νεκτάριος Κοντογιώργος

– Γεώργιος Παπαπέτρου, αδελφός του Πατριάρχη Πέτρου

– Γιώργος Ξενουδάκης, εκπρόσωπος Τύπου του Πατριάρχη, δημοσιογράφος των «ΝΕΩΝ»

– Πάτροκλος Παπαστεφάνου, τεχνικός σύμβουλος του Πατριάρχη

– Γιώργος Μαύρος, νομικός σύμβουλος του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας

– Σπύρος Κουρσάρης, αστυνομικός-συνοδός

Πλήρωμα

– Ταγματάρχης Παναγιώτης Παπαναστασίου

– Ανθυπασπιστής Στυλιανός Ράπτης

– Αρχιλοχίας Παντελής Χατζηβαγγέλης

– Επιλοχίας Τεχνικού Παναγιώτης Γολεγός

– Διοικητής ΤΕΑΣ, αντισυνταγματάρχης Δημήτριος Παπασπύρου

Στις 12.39 είπαν ότι μίλησαν με το κινητό τού κυβερνήτη!

* ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ PANTAP ΧΟΡΤΙΑΤΗ – ΠΑΡΝΗΘΑΣ, ΩΡΑ 12.26 –
13.30

Ενδεικτικές του αλαλούμ που επικρατούσε σε διάφορες υπηρεσίες είναι τα
αποσπάσματα από απομαγνητοφωνημένους διαλόγους οι οποίοι διέρρευσαν από το
υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

ΠΑΡΝΗΘΑ: Έλα φίλε μου τι πρόβλημα έχουμε;

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Πήραν από το Άγιον Όρος και είπαν ότι δεν έχει έρθει ακόμη
εδώ. Εγώ τον πήρα απόσβεση κάπου εκεί. Λέω θα προσγειώθηκε. Έφτασε ως εκεί
αλλά αυτοί ειδοποίησαν τον πύργο ελέγχου της 113 Π.M. Προσπάθησαν να μάθουν,
γιατί εδώ δεν ήρθε. Τώρα αυτός μπορεί να πήγε σ’ άλλο μοναστήρι.

ΠΑΡΝΗΘΑ: Εγώ το έχω για τις Καρυές.

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Οι Καρυές είναι στο Άγιον Όρος.

ΠΑΡΝΗΘΑ: Ωραία, εσύ μέχρι εκεί δεν το παρακολουθούσες;

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Ναι, με το που μπήκε ανάμεσα στα πόδια κάπου εκεί χάθηκε.

ΠΑΡΝΗΘΑ: Περίμενε έχω στη γραμμή τα Μέγαρα. Τα Μέγαρα ρωτάνε αν έχει
προσγειωθεί στο Άγιον Όρος.

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Αν ήξερα, δεν θα έλεγα τίποτα; Γι’ αυτό ρωτάω κι εγώ.

ΠΑΡΝΗΘΑ: Και πού πήγε;

* ΩΡΑ 12.39, ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ME ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ
(EKAE) ΛΑΡΙΣΑΣ

ΠΑΡΝΗΘΑ: Μόλις πήραν τα Μέγαρα και μου είπαν ότι μίλησαν με τον
κυβερνήτη και είναι πάνω από το Άγιον Όρος αυτή τη στιγμή και δεν έχουν πιάσει
ακόμη.

EKAE: Είναι εν πτήσει;

ΠΑΡΝΗΘΑ: Ναι, είναι εν πτήσει και δεν έχει ακόμη πιάσει.

EKAE: Εντάξει.

ΠΑΡΝΗΘΑ: Τώρα πιάνει, είναι πάνω από το Άγιον Όρος και δεν έχει πιάσει
ακόμη.

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Έγινε, ευχαριστώ.

* ΩΡΑ 12.45, ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΧΟΡΤΙΑΤΗ ME ΠΥΡΓΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (ΠΕΠ)
ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΜΙΚΡΑΣ

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Σε ενημέρωσαν για το ελικόπτερο;

ΠΕΠ: Για πες μου.

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Από τα Μέγαρα που μίλησαν με το κινητό του χειριστή ήταν στο
Άγιον Όρος και δεν είχε πιάσει ακόμα.

ΠΕΠ: Εσύ τον καλούσες και δεν απάντησε. Εμείς έχουμε αεροσκάφος στον
αέρα, τον καλεί και δεν απαντά.

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Ναι.

ΠΕΠ: Πάρε σε παρακαλώ από τα Μέγαρα το κινητό του και ρίξ’ του ένα
μπινελίκι από εμάς.

ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ: Εντάξει.

«Ούτε μια εξήγηση»

H πτώση του ελικοπτέρου αλλά και η καθυστερημένη αντίδραση του κρατικού
μηχανισμού επισκίασαν πλήρως την ομιλία του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, για
την οικονομία. Ακόμη και υπουργοί και κυβερνητικά στελέχη παραδέχονταν πως η
διαχείριση της κρίσης από την κυβέρνηση ήταν πολύ κατώτερη των περιστάσεων.
Άλλοι υπουργοί πάλι σχολίαζαν χθες το μεσημέρι πως δεν είναι δυνατόν ο
υπουργός Εθνικής Άμυνας αλλά και ο υπουργός Επικρατείας να μην έχουν δώσει
ούτε μια εξήγηση για το περιστατικό, με αποτέλεσμα ο πρώτος που θα ενημέρωνε
τον ελληνικό λαό να είναι ο Πρωθυπουργός σε μια συνέντευξη Τύπου που είχε
εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.

Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, η κυβέρνηση αποφάσισε να ανακοινώσει την
παραίτηση του αρχηγού ΓΕΑ ο ίδιος ο Πρωθυπουργός ανοίγοντας τη συνέντευξη
Τύπου, ώστε να ανακόψει τον καταιγισμό ερωτήσεων για τις κυβερνητικές ευθύνες.
Τα ίδια στελέχη λένε πως η κυβέρνηση αποφάσισε να επιρρίψει τις ευθύνες στον
αρχηγό ΓΕΑ και όχι και σε άλλους, όπως στον ΓΕΣ, στην αρμοδιότητα του οποίου
υπάγονται τα ελικόπτερα, επειδή η Αεροπορία έχει την αρμοδιότητα για τα ραντάρ
που παρακολουθούσαν την πτήση. Στα πηγαδάκια πάντως, στελέχη της N.Δ. έλεγαν
πως σε αυτή την απόφαση έπαιξε ρόλο το ότι η κυβέρνηση είχε ήδη αποπέμψει έναν
αρχηγό ΓΕΣ, ενώ ο αρχηγός ΓΕΑ είχε διοριστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση.

Παρουσίασε «δόνηση» στους έλικες πριν από 1½ χρόνο

Μία περίεργη «δόνηση» στους έλικές του είχε παρουσιάσει το μοιραίο
ελικόπτερο πριν από 1½ χρόνο, κατά τη φάση της παραλαβής. Το πρόβλημα
αντιμετωπίστηκε από τεχνικούς της αμερικανικής εταιρείας Μπόινγκ που ήρθαν από
τις ΗΠΑ. Οι τεχνικοί εφήρμοσαν «εργοστασιακές οδηγίες» και, όπως λένε αρμόδιοι
του ΓΕΣ, το θέμα «τακτοποιήθηκε άπαξ» χωρίς να εμφανιστεί έκτοτε. Οι ίδιοι
τεχνικοί υποστηρίζουν ότι τα ελικόπτερα που είναι πολύ ασφαλή γενικά
καθίστανται επικίνδυνα όταν τα πτερύγια των δύο «αλληλοκαλυπτόμενων» ελίκων
συγκρουσθούν. Αυτό μπορεί να γίνει αν πάθουν κάποια βλάβη τα στροφεία.

Χθες το ΓΕΣ διέταξε την καθήλωση των ελληνικών «Σινούκ».

Το ενδεχόμενο αυτό είναι ένα από τα σημεία που θα εξετασθούν από τους
εμπειρογνώμονες αν καταστεί δυνατή η ανέλκυση του ελικοπτέρου, που βρίσκεται
σε βάθος 950 – 1.080 μέτρα. Ήδη από το πρωί της Τρίτης θα βρίσκεται εκεί μη
επανδρωμένο βαθυσκάφος του Εθνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών για να εντοπίσει
τα συντρίμμια. Εκτός από τη μηχανική βλάβη αυτό που εξετάζεται είναι και το
ενδεχόμενο ανθρώπινου λάθους – κυρίως αν υπήρξε πολύ χαμηλή πτήση. Μια τέτοια
όμως εξήγηση, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι δύσκολο να τεκμηριωθεί με τα
υπάρχοντα δεδομένα. Στον φάκελο της διερεύνησης συνεξετάζονται οι ώρες πτήσης
του κυβερνήτη και του συγκυβερνήτη στον τύπο αυτό ελικοπτέρου (350 και 90
αντίστοιχα). Ειδικοί λένε ότι οι ώρες αυτές δεν είναι ικανοποιητικές και
μάλιστα για μια πτήση με επισήμους (VIP). Στον φάκελο της διερεύνησης
στρατιωτικές πηγές ανέφεραν ότι θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η κατάσταση στη
μονάδα της Αεροπορίας στον Χορτιάτη, όπου, όπως ελέχθη, το τελευταίο διάστημα
είχαν γίνει πολλές μεταθέσεις. Μάλιστα ο κ. X. Καστανίδης δήλωσε ότι έχουν
μετατεθεί 52 στελέχη – αρκετοί απ’ αυτούς στη Ζήρο (Κρήτης) και Κάρπαθο. Από
τα στοιχεία που έχουν προκύψει μέχρι τώρα οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πτώση του
ελικοπτέρου πρέπει να έγινε από τουλάχιστον 2.000 πόδια – ίσως και διπλάσιο
ύψος (1.300 μέτρα). Σχεδόν αποκλείουν το ενδεχόμενο έκρηξης στον αέρα, κάτι
που συμπεραίνουν από την κατάσταση στην οποία βρέθηκαν τα πρώτα πτώματα.

Για Πούτιν

Διαψεύστηκε κατηγορηματικά από αρμόδια πηγή του ΓΕΣ η φήμη που κυκλοφόρησε σε
δημοσιογραφικά γραφεία ότι το συγκεκριμένο ελικόπτερο Σινούκ επρόκειτο να
μεταφέρει τον πρόεδρο της Ρωσίας κ. Βλ. Πούτιν στο Άγιον Όρος στις 4-5/9,
επίσκεψη που ματαιώθηκε τελικά.