Διαστάσεις Mια ανυπόφορη «κυριαρχία»

Από τον Φεβρουάριο που εγκαινιάστηκε έως τις αρχές του Αυγούστου, οι
φιλότεχνοι πέρασαν, όπως υπολογίστηκε, συνολικά 446 χρόνια περιμένοντας στην
ουρά ώστε να τη δουν. Αντιθέτως, οι κριτικοί τη μίσησαν – και δεν το έκρυψαν.
Υπάρχει άραγε κάποιο ηθικό δίδαγμα σε αυτήν την ιστορία;

Περιμένοντας στην ουρά για να δουν την έκθεση έργων από το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMa) στη Neue Nationalgalerie του Βερολίνου. Μια έκθεση που οι κριτικοί τη μίσησαν και δεν φρόντισαν να το κρύψουν διόλου…

Στις 19 Σεπτεμβρίου, όταν η έκθεση περίπου 200 έργων από το Μουσείο Μοντέρνας
Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMa) στη Neue Nationalgalerie του Βερολίνου κλείσει
τις πόρτες της, οι επισκέπτες θα έχουν κατά πάσα πιθανότητα ξεπεράσει το 1,2
εκατομμύριο. Vox Populi εναντίον κριτικών τέχνης.

Όπως αναφέρει στην «International Herald Tribune» ο Γιόσεφ Γιόφε, εκδότης και
διευθυντής του γερμανικού περιοδικού «Die Zeit», οι πρώτοι «πυροβολισμοί»
έπεσαν τον Φεβρουάριο από τον κριτικό της εφημερίδας «Suddeutsche Zeitung».
Χωρίς να έχει δει την έκθεση, έθεσε στο στόχαστρό του όχι τόσο το MoMa όσο την
ιμπεριαλιστική Αμερική. Υπαινίχθηκε πως, στον τομέα της τέχνης, ό,τι είναι
υψηλό δεν είναι αμερικανικό. Έπειτα από τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Αμερική
έκλεψε «την καλλιτεχνική ηγεμονία» με δύο ανήθικους τρόπους. Ο ένας ένοχος
ήταν «μία νέα αφηρημένη σχολή ζωγραφικής που αυτοπροβλήθηκε παραπλανητικά ως
παράδεισος». Ο άλλος ήταν το αμερικανικό χρήμα: «Ό,τι ήταν ακόμα διαθέσιμο
στην παλιά Ευρώπη εξαγοράστηκε». Και αυτή η «κλεμμένη ιδέα της μοντέρνας
τέχνης θα παρουσιαστεί τώρα στο Βερολίνο». Προς το τέλος της έκθεσης, ήρθε η
σειρά της εφημερίδας «Frankfurter Allgemeine Zeitung». Ο δικός της κριτικός
εμφανίστηκε ακόμα «αυστηρότερος». Αν ο πρώτος είχε υποστηρίξει πως η
αμερικανική τέχνη είναι είτε υπερτιμημένη λόγω της προβολής της είτε
αγορασμένη, αυτός αποφάνθηκε πως η έκθεση του MoMa στο Βερολίνο είναι, σωστά
διαβάζετε, μια ιμπεριαλιστική «συνωμοσία».

Να υπάρχει άραγε κάποιο ηθικό δίδαγμα σε αυτήν την ιστορία των «δύο» εκθέσεων,
με τη μία να προκαλεί τον ενθουσιασμό του λαού και την άλλη να προσκομίζει μια
ακόμα απόδειξη της αμερικανικής δολιότητας; Το ηθικό δίδαγμα μπορεί κάλλιστα
να είναι μια ιστορία δύο ειδών Ευρώπης. Εκείνοι που συρρέουν στο MoMa-Βερολίνο
με υπνόσακους και θερμός στα χέρια γοητεύονται από κάθε τι αμερικανικό,
μεγαλύτερης ή μικρότερης αξίας. H άλλη Ευρώπη, όπως αυτή εκπροσωπείται από
τους προαναφερθέντες κριτικούς, αποστρέφεται την Αμερική επειδή ακριβώς είναι
τόσο γοητευτική.

Είναι ήδη αρκετά δύσκολο, σχολιάζει ο Γιόφε, να ζει κανείς με έναν γίγαντα που
δαπανά σε στρατιωτικό εξοπλισμό περισσότερα χρήματα από ό,τι όλος ο υπόλοιπος
κόσμος μαζί, έναν γίγαντα που αφήνει την ισχύ του να ξεσπάσει σε μέρη όπως το
Αφγανιστάν και το Ιράκ: «Το να βλέπει αυτόν τον Λυτό Γκιούλιβερ να κυριαρχεί
στην ευρωπαϊκή κουλτούρα, από τα McDonald’s έως το MoMa, καταντάει ανυπόφορο.
Ο φόβος και η αποστροφή της Αμερικής θα ζήσουν περισσότερο από τον πρόεδρό
της, Τζορτζ Μπους»…