H οργή… της Στρούγκας

Οργισμένοι με τα σχέδια της κυβέρνησής τους να αλλάξει τα όρια των
περιφερειών της ΠΓΔΜ και να συγχωνεύσει γειτονικά χωριά στην ίδια περιφέρεια,
οι κάτοικοι της Στρούγκας, ενός μικρού θερέτρου με 36.000 κατοίκους στις όχθες
της λίμνης Οχρίδας, ετοιμάζονται να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους από την
ΠΓΔΜ.

Τα επεισόδια. Καμένα κυβερνητικά αυτοκίνητα σε πλατεία της Στρούγκας ύστερα από επίθεση διαδηλωτών

Μολονότι αυτή η σταυροφορία της πόλης που θέλει να γίνει πόλη-κράτος είναι
σχεδόν σίγουρα καταδικασμένη σε αποτυχία, το θέμα αφορά εν τούτοις τη χώρα
συνολικά και δυτικοί διπλωμάτες προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να κλονίσει
ολόκληρη την ειρηνευτική διαδικασία στην περιοχή.

Οι αλλαγές των ορίων αποτελούν τμήμα των Συμφωνιών της Οχρίδας που
επιτεύχθηκαν πριν από τρία χρόνια και με τις οποίες τερματίστηκε η σύγκρουση
των Αλβανών ανταρτών με τις κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας. Αλλά οι
Σλαβομακεδόνες κάτοικοι της Στρούγκας αντιτάσσονται σθεναρά στις συμφωνίες,
λέγοντας πως οι αλλαγές των ορίων θα δημιουργήσουν μια αλβανική πλειονότητα
στην περιφέρειά τους. Το θέμα της Στρούγκας προβάλλεται έντονα από τους
υποστηρικτές ενός προτεινόμενου δημοψηφίσματος για την απόρριψη των Συμφωνιών,
που πιθανόν να θέσει σε κίνδυνο την εύθραυστη ειρήνη.

Οι μειονότητες

Με τις Συμφωνίες της Οχρίδας, τον Αύγουστο του 2001, η αλβανική και άλλες
μειονότητες που ζουν στην ΠΓΔΜ απέκτησαν περισσότερα δικαιώματα με αντάλλαγμα
τον αφοπλισμό των ανταρτών. H μεταβίβαση περισσότερων εξουσιών στην Τοπική
Αυτοδιοίκηση και η δημιουργία μεγαλύτερων περιφερειών ήταν από τα τελευταία
στοιχεία της συμφωνίας που έπρεπε να υλοποιηθούν. Οι νέοι νόμοι για την Τοπική
Αυτοδιοίκηση και τις αλλαγές των ορίων των περιφερειών πέρασαν από το
Κοινοβούλιο στα μέσα Αυγούστου. Έτσι η Τοπική Αυτοδιοίκηση απέκτησε μεγαλύτερο
λόγο στις δημόσιες υπηρεσίες, τον σχεδιασμό, την οικονομική ανάπτυξη, την
παιδεία και την υγειονομική περίθαλψη. Δόθηκαν επίσης αυξημένα γλωσσικά
δικαιώματα στις μειονότητες.

Αλλά αντίπαλοι των αλλαγών, κυρίως Σλαβομακεδόνες, υποστηρίζουν πως οι νόμοι
αυτοί ισοδυναμούν με δημογραφικές αλλαγές και λένε πως έχουν συγκεντρώσει
αρκετές υπογραφές – περισσότερες από 150.000 – για να διεξαχθεί εθνικό
δημοψήφισμα για την απόρριψή τους. Αξιωματούχοι επρόκειτο χθες να
καταμετρήσουν και να επικυρώσουν τις υπογραφές.

Οι Αλβανοί θα αποτελούν πλειονότητα

Οι υποστηρικτές του δημοψηφίσματος είναι δυσαρεστημένοι επειδή αλβανικά
χωριά εντάσσονται στην πρωτεύουσα, τα Σκόπια, και στη Στρούγκα, με αποτέλεσμα
να αυξάνεται ο αριθμός των Αλβανών και στις δύο πόλεις. Στην περίπτωση της
Στρούγκας γίνονται πλειονότητα. Οι Αλβανοί, που αποτελούν περίπου το 25% του
πληθυσμού της ΠΓΔΜ που ανέρχεται τα 2,2 εκατομμύρια, θα αποτελούν πλειονότητα
σε 16 από τις 80 νέες περιφέρειες. Αυτήν τη στιγμή κυριαρχούν σε 28 από τις
124 δημοτικές αρχές.

Δημοτικοί αξιωματούχοι της Στρούγκας, οι περισσότεροι Σλαβομακεδόνες, λένε πως
η κυβέρνηση προχώρησε στα σχέδιά της χωρίς να τους συμβουλευτεί και πως στην
πόλη τους θα ενταχθούν αγροτικές περιοχές, τις οποίες η Στρούγκα δεν μπορεί να
υποστηρίξει. Έτσι οι δημοτικοί ηγέτες της πόλης παρήγγειλαν σε εμπειρογνώμονες
να εξετάσουν κατά πόσο μπορούν να ιδρύσουν ένα ανεξάρτητο κράτος με τη δική
του αστυνομική δύναμη και το δικό του σύστημα φορολογίας, ως ύστατη προσφυγή
αν οι νόμοι τελικά εφαρμοστούν με τη σημερινή μορφή τους.