Πρόσωπα Στοχαστής, αλλά και στρατευμένος

«Κέρρυ/Έντουαρντς για την προεδρία»: η αφίσα στο παράθυρο του σπιτιού τού
Τζων Κένεθ Γκαλμπρέιθ στο Κέμπριτζ της Μασαχουσέτης δεν αφήνει αμφιβολίες για
τη στράτευσή του.

Τζων Κένεθ Γκαλμπρέιθ:«Οι πολιτικές, διανοητικές και άλλες αδυναμίες του Μπους δεν μπορούν να περιοριστούν σε μια – δυο προτάσεις»

Ο μεγάλος πολιτικός και οικονομικός στοχαστής του περασμένου αιώνα παραμένει,
στα 95 του, στρατευμένος με τους Δημοκρατικούς και το πάθος του γι’ αυτό που
θεωρεί σωστό παραμένει αμείωτο. Στα «Οικονομικά της αθώας απάτης», το
τελευταίο βιβλίο του, ερευνά πολλά σύγχρονα θέματα, ανάμεσα στα οποία η όλο
και μεγαλύτερη ισχύς των επιχειρήσεων, οι υπερβολικοί μισθοί των διευθυντών
τους και ο πόλεμος στο Ιράκ. Όταν οι διευθυντές λένε πως εργάζονται για τους
μετόχους και λογοδοτούν σ’ αυτούς, υπογραμμίζει στο βιβλίο του, μάς εξαπατούν,
αφού στην πραγματικότητα εργάζονται για τον εαυτό τους και δεν λογοδοτούν σε
κανέναν – εκτός αν τα πράγματα πάνε πολύ στραβά, όπως στην περίπτωση της
Enron. Πώς θα τελειώσει η κατάσταση αυτή; «Εξαρτάται από τη δημόσια αντίδραση»
λέει στη βρετανική «Γκάρντιαν». «Αλλά δεν περιμένω σθεναρό και δυναμικό
περιορισμό της εξουσίας των επιχειρήσεων από τον Μπους και τους ομοίους του».
Πιστεύει επίσης πως ο πόλεμος εν γένει «παραμένει η τελεσίδικη ήττα του
ανθρώπου» και πως ο πόλεμος στο Ιράκ είναι «η μεγαλύτερη στρατιωτική αποτυχία
στην ιστορία των ΗΠΑ».

Για τους σχολιαστές, η προεδρική θητεία του Μπους χαρακτηρίζεται από τις
φοροαπαλλαγές για τους πλούσιους, την κάθετη αύξηση των διευθυντικών μισθών
και φυσικά τον πόλεμο στο Ιράκ. Ο Γκαλμπρέιθ διαφωνεί. «Οι πολιτικές,
διανοητικές και άλλες αδυναμίες του Μπους δεν μπορούν να περιοριστούν σε μια –
δυο προτάσεις» τονίζει. «Προεδρεύει σ’ ένα πλαίσιο πολύ πιο περίπλοκο και
αυταρχικό απ’ όσο μπορεί ο ίδιος να κατανοήσει». Όσον αφορά τις εκλογές τού
Νοεμβρίου, «η επίδραση των σύγχρονων επιχειρήσεων θα είναι μεγάλη, όποιος κι
αν εκλεγεί πρόεδρος. Αλλά οι πιθανότητες να υπάρξει ένας αμερόληπτος έλεγχος,
περιορισμένος αλλά πραγματικός, θα είναι πολύ περισσότερες με έναν Δημοκρατικό
πρόεδρο και ένα Δημοκρατικό Κογκρέσο» εξηγεί.

Ο Γκαλμπρέιθ γεννήθηκε το 1908 στον Καναδά από Σκωτσέζους γονείς και
μετανάστευσε στις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Εργάστηκε ως
οικονομολόγος για τον Φραγκλίνο Ρούζβελτ – τριαντάρης βρέθηκε να προΐσταται
προσωπικού 1.500 ανθρώπων – και συνεργάστηκε με τον Τζων Μέυναρντ Κέυνς. Στις
αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Τζων Φ. Κέννεντυ τον έκανε πρεσβευτή των ΗΠΑ
στην Ινδία. Έχει εκδώσει πάνω από 20 βιβλία (ανάμεσά τους «Το Μεγάλο Κραχ του
1929» και «H Κοινωνία της Αφθονίας»), ήταν καθηγητής Οικονομίας στο Χάρβαρντ
από το 1948 ώς το 1975 και έχει ανακηρυχθεί επίτιμος διδάκτορας 45
πανεπιστημίων σε όλο τον κόσμο. Και συνεχίζει να δουλεύει – σκοπεύει να
εξετάσει βαθύτερα τη δομή και τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Ο προπάππος του
έφτασε τα 110, έτσι αισθάνεται πως έχει ακόμη καιρό.