Πρόσωπα Eλεύθερος ο «εχθρός μαχητής»

Ποιος είναι ο Γιάσερ Ισάμ Χάμντι; Ένας επικίνδυνος τρομοκράτης ή ένα ακόμη
θύμα της αντιτρομοκρατικής υστερίας που έχει καταλάβει την Αμερική;

Γιάσερ Ισάμ Χάμντι. Κρατήθηκε τρία χρόνια χωρίς δικηγόρο και χωρίς να του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες

Ο Χάμντι κρατήθηκε επί τρία χρόνια στο Γκουαντάναμο και μετά στις στρατιωτικές
φυλακές του Τσάρλεστον. Πρόσφατα ανακοινώθηκε πως σύντομα θα αφεθεί ελεύθερος.
Σύμφωνα με τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ουδέποτε υπήρξε
κάποια απόδειξη ενοχής εις βάρος του. H αμερικανική κυβέρνηση το αρνείται.

Ο Γιάσερ γεννήθηκε το 1980 στη Λουιζιάνα από Σαουδάραβα πατέρα που εργαζόταν
στις ΗΠΑ για μια πετρελαϊκή εταιρεία και ως εκ τούτου έχει αμερικανική
υπηκοότητα. Αργότερα η οικογένεια επέστρεψε στη Σαουδική Αραβία και ο Γιάσερ
μεγάλωσε εκεί διατηρώντας το αμερικανικό διαβατήριό του. Το 2001 βρέθηκε στο
Αφγανιστάν υπό αμφιλεγόμενες συνθήκες. Σύμφωνα με τους Αμερικανούς, πολεμούσε
στο πλευρό των Ταλιμπάν και συνελήφθη σε μάχη. Σύμφωνα με τους γονείς του,
πήγε στην Καμπούλ για να δουλέψει σε ανθρωπιστική οργάνωση και είχε τουφέκι
μόνο και μόνον επειδή ήταν απαραίτητο για την προσωπική του ασφάλεια. Το
Πεντάγωνο δεν τους πίστεψε και έκλεισε τον Χάμντι στο Γκουαντάναμο.

Τον Απρίλιο του 2002 ο Χάμντι μεταφέρθηκε ως Αμερικανός υπήκοος στη φυλακή
υψίστης ασφαλείας του Πολεμικού Ναυτικού, στο Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνας.
Το κελί ήταν εκεί λίγο καλύτερο από τα συρμάτινα κλουβιά του Γκουαντάναμο,
αλλά η νομική κατάσταση του Χάμντι δεν άλλαξε. H κυβέρνηση τον είχε
χαρακτηρίσει «εχθρό μαχητή», έναν όρο που εφηύρε ώστε οι κρατούμενοί της να
μην εμπίπτουν στις πρόνοιες των συνθηκών της Γενεύης περί αιχμαλώτων πολέμου.
Δεν είχε βοήθεια δικηγόρου, δεν του απαγγέλθηκαν κατηγορίες ενώπιον δικαστή,
δεν μπορούσε ούτε να μιλήσει με τους συγγενείς του. Ανακρινόταν συνεχώς ώς τον
Ιούνιο, οπότε η υπόθεση των «εχθρών μαχητών» έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο, το
οποίο αποφάνθηκε πως «η κατάσταση πολέμου δεν ισοδυναμεί με λευκή επιταγή στον
Πρόεδρο». Και ότι οι συνταγματικές εγγυήσεις δεν μπορεί να αναστέλλονται
επειδή το θέλει μια κυβέρνηση. «Ένα ανεξέλεγκτο σύστημα κράτησης συνιστά μέσο
καταπίεσης», τόνισε η δικαστής Σάντρα Ο’ Κόνορ.

Την περασμένη εβδομάδα, το υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε πως ο Χάμντι
συμφώνησε να απαρνηθεί την αμερικανική υπηκοότητά του, να επιστρέψει στη
Σαουδική Αραβία υπό επιτήρηση και να μην προσφύγει στα δικαστήρια κατά των ΗΠΑ
για τη μεταχείριση που του επιφυλάχθηκε – όλα αυτά με αντάλλαγμα την
απελευθέρωσή του. H κυβέρνηση υποστηρίζει πως δεν άφησε ελεύθερο τον Χάμντι
λόγω της απόφασης του δικαστηρίου, αλλά επειδή τελείωσε η ανάκρισή του. Οι
υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απαντούν πως η απελευθέρωσή του
συνιστά παραδοχή ενοχής εκ μέρους της κυβέρνησης, η οποία ήθελε πάση θυσία να
αποφύγει μια μήνυση επειδή τότε θα έπρεπε να εξηγήσει στο δικαστήριο τους
λόγους κράτησης του Χάμντι – και θα φαινόταν πως τέτοιοι λόγοι δεν υπήρχαν.