«Eυμενίδες» με κλάδους ελαίας

H Άννα Συνοδινού, Αθηνά με περικεφαλαία, στις «Ευμενίδες» της

Πρώτα ένας νέος άναψε τελετουργικά, με δάδα, τη φλόγα σε έναν βωμό που
είχε στηθεί στα αριστερά του σκηνικού. Κατόπιν, ένας γέροντας με πάλλευκα
μαλλιά, με κλάδον ελαίας και κρατώντας από το χέρι δυο παιδάκια, ένα αγοράκι
και ένα κοριτσάκι, στεφανωμένα με κλαδιά ελιάς επίσης, εισήλθε από την πάροδο,
διέσχισε τον διάδρομο γύρω από την ορχήστρα αργά και κάθησε με τα παιδάκια
στον θώκο.

Ύστερα ο συνθέτης της μουσικής της παράστασης Νίκος Ξανθούλης
εμφανίστηκε στα λευκά με ένα κρουστό στο χέρι και έδωσε τον ρυθμό για να τον
ακολουθήσουν άλλοι τέσσερις μουσικοί που κατευθύνθηκαν, κρατώντας απομιμήσεις
αρχαιοελληνικών οργάνων, στον ειδικό χώρο για τη μικρή ορχήστρα, στα δεξιά του
σκηνικού.

Ήταν το έναυσμα για να ξεκινήσει η αφιερωμένη στη μνήμη του Δασκάλου
της Δημήτρη Ροντήρη, ιδρυτή ουσιαστικά, πριν από πενήντα χρόνια των
Επιδαυρίων, παράσταση των «Ευμενίδων» με την οποία επέλεξε τελικά να
επιστρέψει ύστερα από αρκετά χρόνια στο θέατρο της Επιδαύρου η Κυρία Άννα
Συνοδινού. Ερμηνεύοντας τον ρόλο της Αθηνάς αλλά και αναλαμβάνοντας τη
«σκηνική διδασκαλία». Παράσταση η οποία συγκέντρωσε στην πρεμιέρα της γύρω στα
έξι με επτά χιλιάδες άτομα.

H Πυθία Προφήτισσα (Πέπη Μεταλλείδου) θα κάνει τον Πρόλογο μιλώντας για
τον μητροκτόνο Ορέστη που έχει καταφύγει στους Δελφούς ζητώντας τη λύτρωση και
τη βοήθεια του Απόλλωνος και για τον τρόμο που ένιωσε αντικρύζοντας τις
Ερινύες, τις αρχαίες θεές του σκότους που εκδικούνται τους μητροκτόνους και
που τον ακολουθούν.

Ο Απόλλων (Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος), τεράστιος, τυλιγμένος σε ροζ
πέπλα, με μισή προσωπίδα – όλοι οι υποκριτές έπαιξαν με αυτού του τύπου τις
προσωπίδες στην παράσταση που «φλερτάριζε» με το αρχαϊκό -, η οποία κατέληγε
σε στέμμα με χρυσά φύλλα, και με πέδιλα χρυσά, θα συμβουλεύσει τον Ορέστη
(Κώστας Αθανασόπουλος) να φύγει στην Αθήνα για να δικαστεί.

Αλλά το Φάντασμα τις Κλυταιμνήστρας (Μάνια Τεχριτζόγλου) θα ξυπνήσει
τις Ερινύες, οι οποίες πρόβαλλαν από το ιερό ρουθουνίζοντας, στα μαύρα, με
«αγριωπές» περούκες, φορέματα λίγο κάτω από το γόνατο, «κουρελιασμένα» και
μαύρα μποτάκια. Ο Απόλλων θα τις διώξει από τον ναό του.

Και αλλαγή σκηνικού χώρου. Ο ναΐσκος «θα τσουλήσει» πάνω στο πατάρι ώς
το δεξί του άκρον, θα αλλάξει ελαφρά μορφή και θα μεταβληθεί σε ναό της Αθηνάς
απ’ όπου – με εκκύκλημα ο Ορέστης θα φανερωθεί να έχει προσπέσει ικέτης στα
πόδια ενός μικρού αγάλματος της Θεάς. Πάντα ακολουθούμενος από τις Ερινύες που
όρμησαν από τους διαδρόμους ανάμεσα στις κερκίδες όπου είχαν μαζευτεί όσο το
σκηνικό άλλαζε, προσπαθώντας να τον αποσπάσουν από το άσυλό του. Και η δράση
που ήταν περιορισμένη στο πάνω δεξί τεταρτημόριο της ορχήστρας θα μεταφερθεί
στο αριστερό της ήμισυ.

H Αθηνά – η Άννα Συνοδινού που έκανε την είσοδό της, όπως και την πρώτη
της έξοδο, χειροκροτούμενη ώστε να αναγκαστεί να επαναλάβει τα πρώτα της λόγια
– με λευκό, πτυχωτό κοστούμι, θώρακα και αστραφτερή περικεφαλαία με λοφίο, θα
συμπαρασταθεί στον Ορέστη και θα εγκαθιδρύσει δικαστήριο από Αθηναίους πολίτες
– τον Άρειο Πάγο – που θα παραταχθούν στο πατάρι – η παράσταση παίχτηκε κατά
το μεγαλύτερο μέρος της μετωπικά – για να δικάσουν τον Ορέστη με συνήγορό του
τον Απόλλωνα. Δυο άντρες θα φέρουν έναν πάγκο με τις πήλινες ψηφοδόχους.
Ισοψηφία! H ψήφος της Αθηνάς θα τον αθωώσει. Κι ο Ορέστης θα φύγει
επιστρέφοντας στο Άργος.

Ποιος είδε τις «ριγμένες» Ερινύες και δεν τις φοβήθηκε… H Αθηνά όμως
με απειλές αλλά και με το καλό, αναθέτοντάς τους νέα καθήκοντα, γονιμικά, και
ονομάζοντάς τες Ευμενίδες θα τις κατευνάσει – θα τις «εξευμενίσει». Οι
Ευμενίδες – πια – θα πετάξουν τα φιδίσια στεφάνια τους, λευκοντυμένες νέες θα
ρίξουν στους ώμους τους μανδύες κόκκινους και γκρενά και η παράσταση θα
κλείσει με την ορχήστρα και τις δύο πύλες των παρόδων κατάφωτες, και με όλους
πανηγυρικά και με κλαδιά ελιάς στα χέρια να κάνουν μια πλήρη κυκλική
τελετουργική κίνηση για να παραταχθούν και πάλι απέναντι στο κοίλον. Στο
κέντρο η Άννα Συνοδινού με την οποία έσμιξαν τα δυο παιδάκια της αρχής, που ο
γέροντας τα οδήγησε από τον θώκο στην ορχήστρα.

Σ’ ένα πατάρι ξύλινο…

Το σκηνικό της Λαλούλας Χρυσικοπούλου, που υπέγραφε και τα κοστούμια, ένα
πατάρι ξύλινο που κατέληγε σε φόντο ξύλινο, με ασύμμετρα, καμπύλα επίπεδα που
πάνω τους ήταν «φυτεμένη» μια ελιά. Στο πατάρι, δεξιά, ένας ναΐσκος με κίονες,
ξύλινος επίσης, όπου στριμώχτηκαν οι Ερινύες – ο ναός του Απόλλωνος στους
Δελφούς.

INFO

H παράσταση θα παιχτεί στο Ηρώδειο σε δύο «όψεις» την ίδια βραδιά. Με την ίδια
διανομή στα νέα ελληνικά και, προηγουμένως, με εντελώς διαφορετική,
αποτελούμενη αποκλειστικά από άνδρες, στα αρχαία. Στις 15 Σεπτεμβρίου, στις 19.30.