Διαστάσεις Aπό το Pιάντ στη Mόσχα

«Ας περάσουμε τώρα στα τελευταία νέα από το Σουδάν, τη γενοκτονία του καλοκαιριού» (του Αλτάν, από το Εσπρέσσο)

Πριν από έξι χρόνια, η Σαουδική Αραβία έλαβε μια στρατηγική απόφαση: να
προωθήσει την αύξηση της τιμής του πετρελαίου, συντασσόμενη έτσι με μια νέα,
τριτοκοσμική «ανταρσία» του ΟΠΕΚ. H αντιδυτική αυτή στροφή του Ριάντ ήταν ένας
από τους αποφασιστικούς παράγοντες που οδήγησε τους Παλαιστίνιους στην
ιντιφάντα των τζαμιών, το φθινόπωρο του 2000. Την ίδια ώρα, η Ρωσία του
Βλαντίμιρ Πούτιν υπερασπιζόταν τη σταθερότητα της τιμής του πετρελαίου,
προχωρούσε σε αύξηση της παραγωγής της, καλούσε τις μεγάλες πετρελαϊκές
εταιρείες να επενδύσουν στο έδαφός της και ζητούσε από τη Δύση να την βοηθήσει
στη μάχη κατά της τρομοκρατίας.

Σήμερα παρακολουθούμε το ακριβώς αντίστροφο φαινόμενο. Το καθεστώς τής
Σαουδικής Αραβίας, ανησυχώντας για την ίδια την επιβίωσή του, προσεγγίζει και
πάλι τη Δύση. Μπροστά στη ραγδαία αύξηση της τιμής του πετρελαίου, δηλώνει
έτοιμο να αυξήσει τη δική του παραγωγή, επιστρέφοντας στη γραμμή του –
εξόριστου στη Βοστώνη – σεΐχη Γιαμανί. Παράλληλα, σπεύδει να βοηθήσει τις
Ηνωμένες Πολιτείες να βγουν από το αδιέξοδο στο Ιράκ: δεν είναι τυχαίο ότι ο
νέος Ιρακινός πρόεδρος Γάζι αλ Γιάουαρ είναι υψηλό στέλεχος της φυλής των
Σαμάρ, όπου ανήκει και η μητέρα του πρίγκιπα Αμπντάλα.

H Ρωσία, από την πλευρά της, διώχνει τους ξένους επενδυτές, ανακατανέμει τον
πετρελαϊκό της πλούτο υπέρ των πλέον αυταρχικών κέντρων εξουσίας και αθωώνει
με συνοπτικές διαδικασίες επτά πρώην κρατούμενους του Γκουαντάναμο. Καμπή της
νέας εκστρατείας του προέδρου Πούτιν αποτέλεσε η κήρυξη πολέμου κατά της
εταιρείας Yukos, που ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την τρελή κούρσα που
ακολουθεί τον τελευταίο καιρό η τιμή του πετρελαίου. Μια κούρσα που μπορεί να
φέρει τον Τζων Κέρυ στον Λευκό Οίκο, αφού οι Αμερικανοί ψηφοφόροι είναι
έτοιμοι να θυσιάσουν τις ατομικές τους ελευθερίες στο όνομα του αγώνα κατά της
τρομοκρατίας, όχι όμως και να περιορίσουν τα χάμπουργκερ που καταναλώνουν,
προκειμένου να γεμίσουν το ντεπόζιτο του αυτοκινήτου τους.

Με τους μεταρρυθμιστές να επικρατούν στη Σαουδική Αραβία και τους πρώην
ΚGΒίτες να παίρνουν το πάνω χέρι στη Μόσχα, φαίνεται έτσι να κλείνει ένας
κύκλος. Όπως σημειώνει όμως στη Φιγκαρό ο Γάλλος αναλυτής Αλεξάντρ Αντλέρ, η
νέα γεωστρατηγική κατάσταση είναι εύθραυστη. Αν η Σαουδική Αραβία είναι
υποχρεωμένη να ακολουθήσει αυτή τη νέα στρατηγική, αφού απ’ αυτήν εξαρτάται η
επιβίωση του μετριοπαθούς ισλάμ στην Αίγυπτο, στην Τουρκία, στην Παλαιστίνη ή
στο Πακιστάν, το περιβάλλον του Ρώσου προέδρου μοιάζει διχασμένο ανάμεσα στους
οπαδούς της σκληρής γραμμής και τους υπέρμαχους των ανοιγμάτων προς τη Δύση. H
ανακοίνωση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας ότι η «διαρροή» κεφαλαίων από τη
Ρωσία αυξήθηκε μέσα σε ένα χρόνο από τα 3 στα 8,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ίσως
να αναγκάσει τον Πούτιν να αναθεωρήσει τις επιλογές του.