Πρόσωπα «H άποψή μου για τη βιογραφία»

Μπλόκαρε την έκδοση της πρώτης βιογραφίας της

H Ναντίν Γκόρντιμερ είναι μια μεγάλη μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και
σύμβολο της ελευθερίας του λόγου, μια συγγραφέας που έμεινε στη Νότια Αφρική
στη διάρκεια του απαρτχάιντ και αγωνίσθηκε για την ελευθερία καταγράφοντας τις
ανθρώπινες σχέσεις που διαμόρφωνε το σύστημα αυτό. Για τα μυθιστορήματά της
τιμήθηκε το 1991 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, ενώ έχει ανακηρυχθεί διδάκτορας 14
Πανεπιστημίων, μεταξύ των οποίων εκείνα του Χάρβαρντ, του Γέιλ, του Κέμπριτζ
και της Οξφόρδης. Πρόσφατα όμως, η Ναντίν Γκόρντιμερ βρέθηκε κατηγορούμενη για
λογοκρισία και υποκρισία, επειδή εμπόδισε την έκδοση της πρώτης βιογραφίας
της, που σε μερικά αποσπάσματα την παρουσίαζε πικρή με ομοτέχνους της.

Συγγραφέας της βιογραφίας είναι ο Ρόναλντ Σουρές Ρόμπερτς, ο οποίος δήλωσε
συγκλονισμένος από το πώς μια συγγραφέας που θαύμαζε και σεβόταν στράφηκε
εναντίον του έπειτα από μια εξαιρετική συνεργασία επτά ετών, με στόχο την
έκδοση της αφήγησης της ζωής και του έργου της. Οι αντιρρήσεις της 80χρονης
Γκόρντιμερ έκαναν τους εκδότες στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία να
απορρίψουν το χειρόγραφο της βιογραφίας. «Υποτίθεται πως εκπροσωπεί την
ελευθερία του λόγου, αλλά θέλει να έχει τον πλήρη έλεγχο, σε στυλ τσάρου,
πράγμα που θα μετέτρεπε τη βιογραφία σε λιβανωτό», δήλωσε ο Ρόμπερτς.

Ο Ρόμπερτς έχει στα χέρια του επιστολές από τους οίκους Bloomsbury του
Λονδίνου και Farrar, Straus and Giroux της Νέας Υόρκης, που εγκωμιάζουν τη
βιογραφία, καθιστώντας όμως σαφές πως η έκδοσή της εξαρτάται από την έγκριση
της Γκόρντιμερ, της οποίας είναι οι εκδότες. Και οι δύο οίκοι απέρριψαν τη
βιογραφία, όταν η συγγραφέας πρόβαλε τις αντιρρήσεις της. Σύμφωνα με τον
Ρόμπερτς, η νομπελίστρια είχε πρόβλημα με τη δημοσίευση μιας επιστολής της από
τη δεκαετία του 1960, στην οποία εκφράζεται περιφρονητικά για τη Ρουθ Φερστ,
μια αγωνίστρια κατά του απαρτχάιντ που αργότερα δολοφονήθηκε με παγιδευμένη
επιστολή. Δυσαρεστήθηκε επίσης, επειδή ο Ρόμπερτς αναφέρει τα ειρωνικά της
σχόλια, όταν πίστεψε πως η συγγραφέας Ντόρις Λέσινγκ δεν την συγχάρηκε για το
Νόμπελ – στην πραγματικότητα η Λέσινγκ τής είχε στείλει συγχαρητήρια επιστολή,
η οποία όμως παράπεσε.

Ο Ρόμπερτς είχε κάνει πολύωρες συνεντεύξεις με την Γκόρντιμερ και είχε πλήρη
πρόσβαση στα αρχεία της. Αλλά η σχέση τους χάλασε, όταν εκείνη διάβασε πέρυσι
το χειρόγραφο και ζήτησε από τους εκδότες να γίνουν αλλαγές. H διάσημη
συγγραφέας σπάνια μιλάει για την ιδιωτική της ζωή. Τα παιδιά της ζουν στο
εξωτερικό και ο σύζυγός της πέθανε το 2001. «H άποψή μου για τη βιογραφία»,
είχε δηλώσει πέρυσι στην «Γκάρντιαν», «είναι ότι πρέπει να επικεντρώνεται στο
έργο, όχι στο αν ο βιογραφούμενος τρώει αυγά για πρωινό ή αν είναι ή όχι καλός εραστής».