Δεινόσαυροι με πρόωρη ανάπτυξη

Πώς ένα μικρό σαυράκι εξελίχθηκε σε έναν γιγάντιο βασιλικό τυραννόσαυρο;
Πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι το μέγεθος των δεινοσαύρων οφείλεται σε μια
«έκρηξη» στην ανάπτυξη κατά τη διάρκεια των νεανικών τους χρόνων.

Αν ο βασιλικός τυραννόσαυρος είχε γιγάντιες διαστάσεις, αυτό το όφειλε σε μία
τέτοια «έκρηξη» κατά τα νεανικά του χρόνια. Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακάλυψαν
ότι όταν αυτός ο δεινόσαυρος έφθανε στην εφηβεία, πάθαινε μια ριζική
μεταμόρφωση.

Στα δεκατέσσερά του χρόνια, ο βασιλικός τυραννόσαυρος ζύγιζε έναν τόνο –
καθόλου αδύνατος, αλλά πάντως ούτε και τετράπαχος για το είδος του. Όμως, στην
ηλικία των 18 ετών ήταν ήδη ένας εξάτονος γίγαντας, παίρνοντας βάρος με
ταχύτατους ρυθμούς – περίπου 2,1 κιλά την ημέρα. Τα επιστημονικά ευρήματα
έλυσαν ένα από τα παλαιότερα μυστήρια για τον βασιλικό τυραννόσαυρο και τους
σαρκοφάγους συγγενείς του: το πώς και το πότε αυτοί οι δεινόσαυροι έγιναν τόσο
μεγάλοι.

Ο βασιλικός τυραννόσαυρος έφθανε τα 12,5 μέτρα μήκος και τα 6,6 μέτρα ύψος. Το
κρανίο του είχε μήκος 1,65 μέτρα και τα δόντια του 15 εκατοστά το ένα. Κανένα
σύγχρονο σαρκοβόρο δεν φθάνει αυτές τις διαστάσεις και τα μόνα γνωστά
μεγαλύτερα αρπακτικά ήταν τα «ξαδέλφια» του, ο γιγαντόσαυρος και ο
καρχαροδοντόσαυρος.

«Όλα τα παιδιά ρωτούν: Πώς έγιναν οι δεινόσαυροι τόσο μεγάλοι;», λέει ο Γκεργκ
Έρικσον του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, που ήταν επικεφαλής της έρευνας.
«Εμείς αποκαλύψαμε το μυστήριο μιας ολόκληρης οικογένειας δεινοσαύρων».

Το μυστήριο

Ο Πίτερ Μακοβίσκι, έφορος δεινοσαύρων στο Μουσείο του Σικάγου, λέει: «Τώρα
ξέρουμε από πού προήλθε ο γιγαντισμός του βασιλικού τυραννόσαυρου, κάτι που
είναι το πιο συναρπαστικό στοιχείο στους δεινόσαυρους. Έτσι μπορούμε να
καταλάβουμε καλύτερα την εξέλιξη, τη βιολογία, τη βιομηχανική και την
πληθυσμιακή δυναμική των βασιλικών τυραννόσαυρων».

Στην έρευνα, λεπτομέρειες της οποίας δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική
επιθεώρηση «Nature», η επιστημονική ομάδα του δόκτορος Έρικσον υπολόγισε τον
ρυθμό ανάπτυξης του βασιλικού τυραννόσαυρου και μερικών μικρότερων εξαδέλφων
του από την οικογένεια των τυραννοσαυροειδών, μελετώντας περισσότερα από 60
οστά, τα οποία προέρχονταν από 20 δεινόσαυρους.

Σπάνια ζούσαν πάνω από 30 χρόνια

Είναι γνωστό ότι τα οστά που σηκώνουν το βάρος των δεινοσαύρων, καθώς
επίσης και των σύγχρονων ερπετών όπως οι κροκόδειλοι, τα φίδια και οι σαύρες,
φέρουν δακτυλίους που μαρτυρούν την πορεία της ανάπτυξής τους όπως ακριβώς οι
δακτύλιοι στον κορμό των δέντρων: ένας νέος δακτύλιος σχηματίζεται κάθε χρόνο.

Ο δόκτωρ Έρικσον είχε την ευκαιρία να μελετήσει ακέραια οστά βασιλικού
τυραννόσαυρου πριν από τέσσερα χρόνια: ήταν τα οστά της «Σου», του μεγαλύτερου
και πιο ολοκληρωμένου απολιθώματος βασιλικού τυραννόσαυρου στον κόσμο, το
οποίο ανακαλύφθηκε στη Νότια Ντακότα το 1990 και τώρα βρίσκεται στο Μουσείο
του Σικάγου. Τα οστά έδειξαν μια τετραετή περίοδο εκρηκτικής ανάπτυξης κατά
την εφηβική ηλικία. Στα επόμενα δέκα χρόνια της ενηλικίωσης, η ανάπτυξη του
δεινόσαυρου ήταν σχεδόν μηδαμινή.

Ο ρυθμός ανάπτυξης του τυραννόσαυρου μοιάζει με τον ρυθμό ανάπτυξης του
σύγχρονου ελέφαντα. Οι επιστήμονες εξεπλάγησαν από αυτή τη διαπίστωση, αφού οι
ελέφαντες ζουν περίπου μέχρι τα 70, ενώ ο βασιλικός τυραννόσαυρος σπάνια
ξεπερνούσε τα 30 χρόνια. H έρευνα έδειξε ότι η Σου πέθανε σε ηλικία 28 ετών.

«Γνωρίζουμε ότι ο βασιλικός τυραννόσαυρος ζούσε και πέθαινε γρήγορα» λέει ο
δόκτωρ Έρικσον.

LINKS:

* www.fmnh.org/sue/

* www.fsu.edu/

©The Times, 2003

Επιμέλεια: Ρούσσος Βρανάς