Διαστάσεις Tα αινίγματα της Σελήνης

Δεν είναι τόσο απόμακρη όσο ο Πλούτων. Δεν είναι τόσο εκτυφλωτική όσο ο
Ήλιος. Δεν είναι τόσο κόκκινη όσο ο Άρης. Και τότε, γιατί η Σελήνη μας
ξεφεύγει ακόμη;

Σεληνιακό τοπίο: μια γυναίκα κοιτάζει τη Γη

Περισσότερα από τριάντα χρόνια μετά την τελευταία επίσκεψη του ανθρώπου,
ύστερα από τόσα τραγούδια, τόσα ποιήματα και τόσα παραμύθια που έχουν γραφτεί
γι’ αυτήν, η Σελήνη παραμένει μια μεγάλη άγνωστη. Γύρω απ’ αυτό το αστέρι που
έχει ξαναβρεί τη μοναξιά του, πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Τι χρώμα
έχει; Ασημί όπως την ήθελαν οι παλιοί ποιητές, γαλάζια όπως τη φαντάστηκε ο
Σατωβριάνδος, κίτρινη όπως την ύμνησε ο Μπωντλαίρ ή κόκκινη της φωτιάς όπως
την ονειρεύονται οι ερωτευμένοι; Το καθένα από τα χρώματα αυτά, ασφαλώς, κι
άλλα τόσα, κι όλα τα χρώματα μαζί, ανάλογα με την ημέρα, την ώρα, τον τόπο και
τη διάθεση του καθενός.

Ποιο είναι το σχήμα της; Μια φορά το μήνα είναι ολοστρόγγυλο, όπως το πρόσωπο
του Σαιντ-Εξυπερύ, τις υπόλοιπες μέρες όμως έχει διάφορες μορφές ημισελήνου:
πρόκειται για το σύμβολο της πρώην οθωμανικής αυτοκρατορίας και του ισλάμ,
ταυτόχρονα όμως και για το σχήμα των κρουασάν, που τα βιεννέζικα
ζαχαροπλαστεία λέγεται ότι παρασκεύασαν για πρώτη φορά το 1683, μετά τη νίκη
των χριστιανών επί των Τούρκων, δηλαδή του σταυρού επί της ημισελήνου. Κι
έτσι, όλοι είναι ευχαριστημένοι. Τι γίνεται όμως τις νύχτες χωρίς φεγγάρι; Ο
Ιούλιος Βερν έδωσε μια απάντηση, ο Τεντέν αντέτεινε τη δική του, αλλά οι πιο
κατάλληλοι να απαντήσουν είναι οι αστρονόμοι, κι αυτοί έστειλαν δορυφόρους να
κοιτάξουν από την άλλη πλευρά και διαπίστωσαν ότι η κρυμμένη σελήνη δεν έχει
καμιά σχέση με αυτή που βλέπουμε, άλλη μία έκπληξη, άλλο ένα αίνιγμα.

Μήπως επειδή είναι τόσα πολλά τα αινίγματα γύρω από τη Σελήνη επιμένουμε να
χρησιμοποιούμε τη λέξη «σεληνιασμένος» για τους ανθρώπους με περίεργη
συμπεριφορά; H Ζενεβιέβ Μορέλ έχει μια άλλη άποψη. Όλα τα παραπάνω ερωτήματα
παραμένουν αναπάντητα επειδή η Σελήνη είναι πλέον ντεμοντέ, γράφει η Γαλλίδα
ψυχαναλύτρια στη Λιμπερασιόν. Πολλοί από τους συγγραφείς που φαντάζονταν το
τέλος του 19ου αιώνα, και κυρίως ο Ιούλιος Βερν, πίστευαν ότι η τεχνολογική
πρόοδος θα οδηγούσε στην ευτυχία και οραματίζονταν νέους κόσμους, νέους
παραδείσους. H κατάκτηση της Σελήνης, με τον ανταγωνισμό των Αμερικανών και
των Ρώσων που τη συνόδευσαν, εντασσόταν σε αυτό το σχήμα. Όταν όμως ο Ζωρζ
Μελιές γυρίζει ένα βιβλίο του Βερν σε ταινία, δείχνει ένα διαστημόπλοιο με τη
μορφή οβίδας να επιτίθεται σε μια γελαστή σελήνη και να της βγάζει το μάτι.
Ένα όνειρο είχε τελειώσει. Πήγαμε από τη Γη στη Σελήνη, κι ύστερα από τη
Σελήνη στη Γη. H Σελήνη παραμένει άγνωστη, πράγματι, ακόμη πιο άγνωστη όμως
εμφανίζεται η Γη, όπως άγνωστα και ακατανόητα είναι τα σχέδια εκείνων που
αλλοιώνουν το κλίμα της για να δοκιμάσουν τις αντοχές της.