Διαστάσεις Ένα γιγάντιο θηριοτροφείο

«Δεν ξέρω ακόμα τι ψάχνω, ξέρω όμως τι αφήνω πίσω μου».

«Δεν μ’ αρέσει να ακούω χαρούμενες ιστορίες» (σκίτσο από τον «Νιου Γιόρκερ»)

Έτσι είχε απαντήσει ο Μονταίν σε έναν φίλο του όταν τον ρώτησε γιατί σκόπευε
να εγκαταλείψει την άνεση του κάστρου του στην Γκυγιέν για να περιπλανηθεί
στους δρόμους της Γερμανίας και της Ιταλίας. Κάπως έτσι αισθανόταν χωρίς
αμφιβολία και ο Νικολά Μπουβιέ όταν εγκατέλειψε το 1953 τη Γενεύη για να
γνωρίσει με την παλιά Φίατ Τοπολίνο του την Ασία. Από την Ελλάδα πέρασε στην
Ανατολία, κι από εκεί στο Ιράν, στο Αφγανιστάν, στην Ινδία, στην Κεϋλάνη, στις
Φιλιππίνες και στην Ιαπωνία. Το ταξίδι του κράτησε τρία χρόνια – και θα είχε
περάσει απαρατήρητο αν δέκα χρόνια μετά την αφετηρία δεν κυκλοφορούσε ένα
βιβλίο που θα αποτελούσε έκτοτε σημείο αναφοράς. Λέγεται «H χρήση του κόσμου».
Και όπως θα έλεγε ο ίδιος ο συγγραφέας σε μια μεταγενέστερη συνέντευξή του,
πρόκειται για «ένα γιγάντιο θηριοτροφείο, όπου ένας πίθηκος παρατηρεί ένα
άλογο, ένα άλογο παρατηρεί έναν μουλά, ο οποίος παρατηρεί ένα μυρμήγκι».

Ο Μπουβιέ δεν σταματά στα μουσεία ή στα διάσημα μνημεία κάθε χώρας. Προτιμά να
μεταφέρει στον αναγνώστη πράγματα που ο ταξιδιώτης δεν θα παρατηρούσε ποτέ,
εντυπώσεις, αισθήσεις και συγκινήσεις, τη σάρκα κάθε μέρας, κάθε τόπου, κάθε
στιγμής, πράγματα εκ πρώτης όψεως ασήμαντα που αποκτούν όμως ξαφνικά χάρις στη
γραφίδα του ταυτότητα και περιεχόμενο. Σε ένα κείμενό του, που λέγεται «H
κάθοδος της Ινδίας», και περιλαμβάνεται στον συλλογικό τόμο με τίτλο «Έργα του
Νικολά Μπουβιέ» που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gallimard, περιγράφει
τη διαδρομή του στον Grand Trunk Road, τον δρόμο που διασχίζει την ινδική
ήπειρο. Ξαφνικά βλέπει να έρχεται προς το μέρος του ένα κάρο που το έσερναν
βόδια και ακούει το χαρακτηριστικό του τρίξιμο, «αυτό το τρίξιμο που ακούει
κανείς από την Ανατολία μέχρι το Άσαμ». Πόσο οικείο είναι αυτό το τρίξιμο,
αναφωνεί ο Ζακ Λακαριέρ στη Μοντ, πόσο βαθιά συμβολίζει αυτός ο
κοινότοπος θόρυβος το τραγούδι του χρόνου μιας άλλης εποχής, τη μελοποιία όλων
των ασιατικών διαδρομών…

Σε ένα άλλο κείμενο, με τίτλο «Ιαπωνικά χρονικά», ο συγγραφέας περιγράφει μια
χώρα που θα τον βοηθήσει να αναθεωρήσει την προσωπικότητά του, τις επιλογές
της ζωής του, και βέβαια τη γραφή του. H ιστορία της, οι θρησκευτικές της
τελετές και οι κοινωνικοί της κώδικες θα τον γοητεύσουν, και ταυτόχρονα θα τον
αναστατώσουν. Θα την επισκεφθεί πολλές φορές, σε μια προσπάθεια να γνωρίσει τα
χίλια πρόσωπα του πολιτισμού της. Κι ύστερα θα γράψει: «Το να αποκτήσεις την
ικανότητα να εισπράττεις και να αποδέχεσαι αυτό που είναι ανώτερο από σένα
απαιτεί μια δύσβατη μαθητεία». Και πιο κάτω: «Το να καταλάβεις ότι δεν είσαι
τίποτα είναι κάτι αναγκαίο στον δρόμο της ζωής».