Στο κόκκινο επιχειρήσεις – νοικοκυριά

Απειλητικές διαστάσεις για το μέλλον ενός αριθμού επιχειρήσεων και πολλών
νοικοκυριών προσλαμβάνει ο δανεισμός. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της
Τραπέζης της Ελλάδος, ο ρυθμός αύξησης των προσωπικών δανείων τον Μάιο έφτασε
το πρωτοφανές ποσοστό του 61,9% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου
έτους. Την ίδια ώρα περισσότερες από 50 επιχειρήσεις, που είναι εισηγμένες στο
Χρηματιστήριο, είναι υπερχρεωμένες και ορισμένες από αυτές διατρέχουν τον
κίνδυνο να αποτελέσουν στο μέλλον μία νέα γενιά προβληματικών. Πρόκειται για
επιχειρήσεις που τα χρέη τους υπερβαίνουν τα 9 δισ. ευρώ και απασχολούν
συνολικά πάνω από 20.000 εργαζόμενους. H ανακοίνωση της βιομηχανίας ΕΛΛΑΤΕΞ
ότι διακόπτει τη βιομηχανική της παραγωγή, ήταν ένα ακόμη ανησυχητικό κρούσμα
σε μία αλυσίδα που έχει ξεκινήσει πρόσφατα η εταιρεία Κλωστήρια Ναούσης, του
ομίλου Λαναρά, και η ANKEP, του ομίλου Αλλαμανή. Ο κίνδυνος να ακουστούν στο
μέλλον νέα επιχειρηματικά «κανόνια», αλλά και να δημιουργηθεί κοινωνικό
πρόβλημα από υπερχρεωμένα νοικοκυριά, θα γίνει έντονος προς το τέλος του
χρόνου καθώς αναμένεται αύξηση των επιτοκίων.

Βραδυφλεγής βόμβα οι υπερχρεωμένες εταιρείες

Υπερχρεωμένες είναι περισσότερες από 50 εισηγμένες εταιρείες στο
Χρηματιστήριο, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους
στελέχη των τραπεζών και της Τραπέζης της Ελλάδος, που έχουν βάλει στο
μικροσκόπιο τα στοιχεία των ισολογισμών τους. Βραδυφλεγή βόμβα αποτελούν οι
υπερχρεωμένες εταιρείες, οι οποίες κινδυνεύουν να αποτελέσουν μια νέα γενιά
προβληματικών επιχειρήσεων και να προστεθούν στον μακρύ κατάλογο των
«λουκέτων» που ξεκίνησε από τα τέλη του 2002, στερώντας τη δουλειά σε
περισσότερους από 1.000 εργαζομένους.

Οι κλωστοϋφαντουργίες

Πρόσφατα, προβλήματα αντιμετώπισαν εργαζόμενοι στην εταιρεία Κλωστήρια Ναούσης
(Όμιλος Λαναρά), στην εταιρεία ANKEP (της Alfa-Alfa Συμμετοχών) αλλά και οι
εργαζόμενοι της ΕΛΛΑΤΕΞ, οι οποίοι έμαθαν χθες ότι η εταιρεία τους θα διακόψει
τη βιομηχανική παραγωγή της, ενώ οι μετοχές της τέθηκαν υπό καθεστώς
επιτήρησης.

Τα προβλήματα αυτά έρχονται να προστεθούν στα περυσινά κρούσματα, τα οποία
αφορούσαν σε οικονομικές δυσκολίες που οδήγησαν στο κλείσιμο εταιρειών (Μάνος
Τουρς, Υβόννη, Σούπερ Μάρκετ Αντωνακόπουλος, Palco, Beuty&Diet) και
αρκετές στην επιτήρηση (Δάριγκ, Γκάλης, Plias, Space Hellas, Αλυσίδα, Κεραμεία
Αλλατίνη, Ιντεάλ, Τασόγλου, Σωληνουργεία Κορίνθου, Multirama) και άλλες σε
αναστολή (Sea Farm, Datamedia, Stabilton, Connection).

Μόνο το εμπορικό

Χθες, η εταιρεία ΕΛΛΑΤΕΞ, η οποία δραστηριοποιείται στην παραγωγή συνθετικών
ινών και στη βιομηχανική επεξεργασία και εμπορία συνθετικών νημάτων,
ανακοίνωσε στο Χρηματιστήριο ότι διακόπτει τη βιομηχανική εκμετάλλευση κυρίως
λόγω της κρίσης στην κλωστοϋφαντουργία στις χώρες της E.E. και της
εκκρεμότητας σχετικά με την αποσαφήνιση του πολεοδομικού καθεστώτος για τα
ακίνητα της εταιρείας. Έτσι, στο εξής θα διατηρήσει μόνο τις εμπορικές της
δραστηριότητας, ενώ η εταιρεία περιμένει ότι με τη διασαφήνιση του
πολεοδομικού καθεστώτος για τα ακίνητα της ΕΛΛΑΤΕΞ, που αναμένεται να
πραγματοποιηθεί μέχρι τέλους του έτους, «θα επιτρέψει την επιλογή
συγκεκριμένων λύσεων για την αξιοποίηση της σημαντικής ακίνητης περιουσίας της
εταιρείας, μεταξύ των διαφόρων λύσεων που έχουν ήδη μελετηθεί».

Από την πλευρά του το Χρηματιστήριο με νέα επιστολή του προς την εταιρεία
ζητεί διευκρινίσεις για μια σειρά από θέματα, όπως το μέλλον των εργαζομένων
που απασχολούνται στη βιομηχανική παραγωγή, το θέμα των ακινήτων και πώς θα
αξιοποιηθούν αυτά, τις επιπτώσεις της διακοπής της βιομηχανικής παραγωγής στην
πορεία της επιχείρησης, τις επιπτώσεις των εξελίξεων αυτών στον βασικό μέτοχο
της ΕΛΛΑΤΕΞ που είναι η επίσης εισηγμένη εταιρεία ETMA με ποσοστό 53,56%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας τα τελευταία χρόνια
«χτυπήθηκε» από τη διολίσθηση του δολαρίου και ιδιαίτερα από τα φθηνότερα
κινέζικα εισαγόμενα προϊόντα που έχουν κατακλύσει γενικότερα τις αγορές της
Ευρώπης. Το πρόβλημα αναμένεται να προσλάβει μεγαλύτερες διαστάσεις το 2005
λόγω της περαιτέρω απελευθέρωσης του παγκόσμιου εμπορίου στον τομέα αυτόν.

H δυνατότητα αποπληρωμής

Σύμφωνα με τους δημοσιευμένους ισολογισμούς των εισηγμένων εταιρειών για το
2003 και το πρώτο τρίμηνο του 2004, περισσότερες από 100 εισηγμένες εταιρείες
παρουσιάζονται να υποφέρουν από μεγάλα δάνεια. Οι ειδικοί εξηγούν ότι ο
αριθμός των υπερχρεωμένων επιχειρήσεων είναι στην πραγματικότητα μικρότερος,
καθώς θα πρέπει να εξεταστούν και άλλα κριτήρια όπως: η ικανότητα αποπληρωμής
των δανείων, η απόσβεση και η απόδοση των επενδύσεων, το μέγεθος της
εταιρείας, ο κλάδος, η πορεία των εσόδων και της ρευστότητας κ.λπ. Εκτιμούν
ότι περισσότερες από 50 επιχειρήσεις βρίσκονται σε καθεστώς υπερχρέωσης, οι
οποίες μάλιστα θα δοκιμάσουν τις αντοχές τους περισσότερο προς τα τέλη του
έτους, όταν αναμένεται η αύξηση των επιτοκίων. Οι επιχειρήσεις αυτές
εντοπίζονται κυρίως στους κλάδους της κλωστοϋφαντουργίας, των κατασκευών, των
φαρμάκων, των ξενοδοχείων και της πληροφορικής.

Από τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι τράπεζες προκύπτει ότι οι
πενήντα εισηγμένες που βρίσκονται στο «κόκκινο», όσον αφορά το ύψος του
δανεισμού τους, έχουν συνολικές υποχρεώσεις (χρέη) περίπου 9 δισ. ευρώ, τα
οποία είναι σχεδόν διπλάσια από τα ίδια κεφάλαιά τους (3,5 δισ. ευρώ).
Πραγματοποίησαν στο πρώτο τρίμηνο κέρδη προ φόρων 69,6 εκατ. ευρώ και πωλήσεις
άνω των 2,5 δισ. ευρώ. Οι επιχειρήσεις αυτές απασχολούν περισσότερους από
20.000 εργαζομένους.

Μιλώντας στα «NEA» ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Aspis Bank κ.
Κωνσταντίνος Καρατζάς, δήλωσε ότι «ο σωστός συντονισμός και η αποτελεσματική
επικοινωνία όλων των τραπεζών θα αποτρέψει το ενδεχόμενο να υπάρξει μια νέα
γενιά προβληματικών επιχειρήσεων. Φυσικά, σημαντικό ρόλο στον συντονισμό αυτό
θα παίξουν οι πρωτοβουλίες και τα αντανακλαστικά των οικονομικών υπουργείων
της κυβέρνησης».

Πώς κατανέμονται τα χρέη

Ο δανεισμός των τραπεζών προς τις επιχειρήσεις αυξάνεται φέτος με ρυθμό 10,7%
και τα συνολικά χρέη των επιχειρήσεων ανέρχονται σε 64,3 δισ. ευρώ. Το
μεγαλύτερο μέρος των χρεών προέρχεται από τη βιομηχανία (16 δισ. ευρώ) και το
εμπόριο (17,8 δισ. ευρώ). Όσον αφορά τις εισηγμένες επιχειρήσεις, τα συνολικά
χρέη, κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, ανήλθαν σε 29 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα
16,3 δισ. ευρώ αφορούσαν σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό.

Σύμφωνα με στοιχεία της Magna Trust ΑΧΕΠΕΥ, από το σύνολο των εισηγμένων
εταιρειών, οι 117 εισηγμένες έχουν χρέη μεγαλύτερα από τη χρηματιστηριακή τους
αξία. Επίσης, 119 εισηγμένες παρουσιάζουν μεγάλο δείκτη δανειακής επιβάρυνσης
(ο δείκτης ξένα προς ίδια κεφάλαια είναι μεγαλύτερα από 100%) και άλλες 109
έχουν μόνο βραχυπρόθεσμα δάνεια (ένδειξη έλλειψης ρευστότητας). Εντυπωσιακή
είναι οι διαπίστωση ότι ο υπερδανεισμός που εμφανίζεται σε περισσότερες από
100 εισηγμένες παρατηρήθηκε σε μία περίοδο κατά την οποία μόνο 68 εισηγμένες
παρουσίασαν μείωση κερδών, ενώ το σύνολο των εισηγμένων σημείωσε αύξηση στα
κέρδη κατά 20,9% και στις πωλήσεις κατά 8,2%.