Kυμαινόμενο επιτόκιο για δάνεια που λήγουν σύντομα

H πρόσφατη αύξηση του κεντρικού επιτοκίου δανεισμού σε δολάρια κατά 0,25%, από
την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, δείχνει πως ο κύκλος των χαμηλών επιτοκίων
δανεισμού φτάνει στο τέλος του, στρέφοντας αρκετούς προς τη σιγουριά του
σταθερού επιτοκίου.

Από την άλλη, η «ψαλίδα» ανάμεσα στα σταθερά και τα κυμαινόμενα επιτόκια είναι
σημαντική και μεγαλώνει ανάλογα με τη διάρκεια του δανείου, πράγμα που
σημαίνει πως όσοι είναι διατεθειμένοι να πάρουν το ρίσκο, μπορούν να
εξοικονομήσουν σημαντικό ποσό από τους μειωμένους τόκους.

Το ύψος και η διάρκεια

Οι καθοριστικοί παράγοντες που οδηγούν στη λύση του «γρίφου» είναι το ύψος και
η διάρκεια αποπληρωμής του δανείου. Όσο πιο κοντά στη λήξη της υποχρέωσης
βρίσκεται ο δανειολήπτης, τόσο πιο ελκυστική γίνεται η επιλογή του
κυμαινόμενου επιτοκίου, καθώς η αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα δεν φαίνεται πιθανή, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του τρέχοντος
έτους.

Έτσι, ένας δανειολήπτης που ολοκληρώνει την αποπληρωμή εντός τριετίας δεν έχει
ουσιαστικό φόβο από την πιθανή αύξηση των επιτοκίων. Ακόμα κι αν στο διάστημα
αυτό τα επιτόκια αυξηθούν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες – σενάριο που θεωρείται
ακραίο από τα περισσότερα στελέχη της τραπεζικής αγοράς – η επιβάρυνση στη
μηνιαία δόση θα είναι μικρότερη από το κόστος «κλειδώματος» του δανείου.
Επιπλέον, οι περισσότερες τράπεζες έχουν μειώσει ή εξαλείψει το κόστος πρόωρης
αποπληρωμής, πράγμα που σημαίνει πως ο δανειολήπτης έχει τη δυνατότητα – αν
βέβαια διαθέτει το απαραίτητο κεφάλαιο – να εξοφλήσει την υποχρέωση όταν το
κόστος αγοράς χρήματος παύει να είναι συμφέρον.

Τα δεδομένα όμως αλλάζουν άρδην, όταν ο χρόνος μέχρι τη λήξη του δανείου
ξεπερνά την πενταετία. Εκεί, ο δανειολήπτης θα πρέπει να «ζυγίσει» τις
επιπτώσεις από την πιθανή άνοδο των επιτοκίων μέχρι την αποπληρωμή και να
επιλέξει ανάμεσα στο «κλείδωμα» του επιτοκίου για μια δεδομένη χρονική περίοδο
(από 3 έως 15 χρόνια) και στο ρίσκο του κυμαινόμενου επιτοκίου, κερδίζοντας
χρήματα από τους τόκους – τουλάχιστον σε πρώτη φάση – αλλά με τον κίνδυνο η
μηνιαία δόση τους να αυξηθεί σε περίπτωση αλλαγής των δεδομένων, δηλαδή
αύξησης των επιτοκίων.

Δωρεάν η επιλογή

Εναλλακτικά, μπορεί να επιλέξει να «κλειδώσει» το επιτόκιο για συγκεκριμένο
χρονικό διάστημα (π.χ. για τρία ή πέντε χρόνια) και στη συνέχεια να κρίνει αν
θα μεταπηδήσει σε κυμαινόμενο, ανάλογα με τα τότε δεδομένα. Η επιλογή ανάμεσα
σε σταθερό και κυμαινόμενο επιτόκιο προσφέρεται δωρεάν από τις περισσότερες
τράπεζες, ενώ ακόμα και όπου υπάρχει χρέωση, το ποσό είναι ιδιαίτερα χαμηλό σε
σχέση με το ύψος του δανείου και τις μηνιαίες δόσεις.

Παράδειγμα

Για παράδειγμα, η μηνιαία δόση ενός δανείου 100.000 ευρώ με διάρκεια 10 ετών
ανέρχεται σε 1.091 ευρώ με ονομαστικό κυμαινόμενο επιτόκιο 5,5%, ενώ μέχρι την
αποπληρωμή ο δανειολήπτης θα πληρώσει 130.920 ευρώ.

Αν ο δανειολήπτης θεωρεί ότι μέσα στα επόμενα χρόνια το κόστος δανεισμού θα
αυξηθεί σημαντικά, μπορεί να επιλέξει να «κλειδώσει» το επιτόκιο για την
υπόλοιπη διάρκεια. Σε αυτή την περίπτωση, το ονομαστικό επιτόκιο θα ανέλθει σε
6,2%, η μηνιαία δόση σε 1.126 ευρώ και το συνολικό κόστος σε 135.120 ευρώ. Με
άλλα λόγια, η σιγουριά του σταθερού επιτοκίου θα κοστίσει στον δανειολήπτη του
συγκεκριμένου παραδείγματος το ποσό των 4.200 ευρώ.

Αν, πάλι, επιλέξει να «κλειδώσει» το επιτόκιο για τα πρώτα τρία χρόνια και στη
συνέχεια να πέσει στο κυμαινόμενο, τα δεδομένα έχουν ως εξής: Για την πρώτη
τριετία, το ονομαστικό σταθερό επιτόκιο ανέρχεται σε 4,9% και η μηνιαία δόση
σε 1.062 ευρώ. Για τα υπόλοιπα επτά χρόνια, δηλαδή για την περίοδο του
κυμαινόμενου επιτοκίου, η επιβάρυνση ανέρχεται σε 5,5% και η μηνιαία δόση σε
1.083 ευρώ, αν βέβαια ισχύσουν τα σημερινά δεδομένα. Με αυτή την προϋπόθεση,
λοιπόν, το συνολικό κόστος αποπληρωμής θα ανέλθει σε 129.204 ευρώ, που
μεταφράζεται σε κέρδος 1.716 ευρώ έναντι του κυμαινόμενου επιτοκίου ή 5.916
ευρώ έναντι του σταθερού, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι τα επιτόκια θα
παραμείνουν αμετάβλητα. Πάντως, οι υποψήφιοι δανειολήπτες θα πρέπει να
γνωρίζουν ότι τα ακριβή επιτόκια και οι όροι του δανείου διαφοροποιούνται από
τράπεζα σε τράπεζα.