Πρόσωπα Ένας οραματιστής αρχιτέκτονας

Χωρίς τυμπανοκρουσίες, σε ένδειξη σεβασμού προς τους νεκρούς, ξεκίνησαν
χθες οι εργασίες για την ανέγερση του Πύργου της Ελευθερίας εκεί όπου
υψώνονταν άλλοτε οι Δίδυμοι Πύργοι της Νέας Υόρκης.

Ντάνιελ Λάιμπεσκιντ. Ο αρχιτέκτονας του Πύργου της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη

Το σχέδιο ανήκει στον οραματιστή αρχιτέκτονα Ντάνιελ Λάιμπεσκιντ, υπεύθυνο για
μερικά από τα πιο προκλητικά και χαρακτηριστικά κτίρια στον κόσμο. Ανάμεσα στα
τελευταία έργα του είναι τα εβραϊκά μουσεία στο Σαν Φρανσίσκο και το Βερολίνο
(το τελευταίο άνοιξε το 1999 έπειτα από 10 χρόνια εργασιών) και το
Αυτοκρατορικό Πολεμικό Μουσείο στο Μάντσεστερ (2002). Πηγές της έμπνευσής του
είναι τα θέματα που διαμόρφωσαν και τη ζωή του -ο πόλεμος, η εβραϊκή
κληρονομιά και το Ολοκαύτωμα. Ωστόσο, μολονότι τα σχέδιά του είχαν
επανειλημμένα εγκωμιαστεί, μόνο τα τελευταία χρόνια έγιναν πραγματικότητα
μερικά από αυτά. Το πρώτο οικοδόμημα σε σχέδιο του Λάιμπεσκιντ ανεγέρθηκε
μόλις το 1998, ένα μουσείο αφιερωμένο στον Εβραίο καλλιτέχνη Φέλιξ Νουσμπάουμ
στο Όσναμπρουκ της Γερμανίας. Και σήμερα, μολονότι είναι ένας από τους πιο
περιζήτητους αρχιτέκτονες στον κόσμο, οι διαμάχες γύρω από τα σχέδιά του δεν
έχουν κοπάσει -πράγμα συνηθισμένο στα πρωτότυπα αρχιτεκτονικά εγχειρήματα,
καταπώς δείχνει και η δική μας εμπειρία από μια στέγη. «Ευχαρίστως σας
ενημερώνω ότι εξακολουθώ να είμαι ο κύριος σχεδιαστής του ground zero»,
υπογράμμιζε ο αρχιτέκτονας σε επιστολή του που δημοσιεύτηκε στις 27 Ιουνίου
στους «Νιού Γιόρκ Τάιμς», απαντώντας σε άρθρο με τίτλο «H απίστευτη συρρίκνωση
του Ντάνιελ Λάιμπεσκιντ». Είναι πάντως γεγονός ότι η τόλμη της αρχικής του
πρότασης, με την οποία κέρδισε τον Φεβρουάριο τον διαγωνισμό που έγινε στη Νέα
Υόρκη, έχει κάπως μετριαστεί από τον βασικό εργολάβο του έργου, σε μια
κλασική, σύμφωνα με τον καλλιτεχνικό συντάκτη του BBC, σύγκρουση εμπορικής
χρησιμότητας και αρχιτεκτονικού οράματος.

Ο Λάιμπεσκιντ γεννήθηκε το 1946 στο Λοτζ της Πολωνίας από γονείς επιζήσαντες
του Ολοκαυτώματος. Το 1957 μετανάστευσε στο Ισραήλ και το 1959 στις Ηνωμένες
Πολιτείες. Το 1965 έγινε Αμερικανός πολίτης. Έφηβος στη Νέα Υόρκη, ακολούθησε
αρχικά μουσικές σπουδές και έγινε βιρτουόζος πιανίστας πριν εγκαταλείψει τη
σταδιοδρομία αυτή για να σπουδάσει αρχιτεκτονική. Το 1970 αποφοίτησε από τη
σχολή Cooper Union του Μανχάταν και δύο χρόνια αργότερα συνέχισε με
μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία και τη Θεωρία της Αρχιτεκτονικής στο
Πανεπιστήμιο του Έσσεξ, στη Βρετανία. Το 1978 διορίστηκε λέκτορας της
Ακαδημίας Τέχνης Κράνμπρουκ και την επόμενη δεκαετία δίδαξε θεωρία της
αρχιτεκτονικής στο Χάρβαρντ και το UCLA. Παντρεμένος και πατέρας τριών
παιδιών, ο Λάιμπεσκιντ ζει και εργάζεται στο Βερολίνο και μοιράζει τον χρόνο
του ανάμεσα στα αρχιτεκτονικά σχέδια και τις διαλέξεις που δίνει σε όλο τον κόσμο.