Δρόμοι

Μια Ευρώπη…

… των πλουσίων, των «εχόντων», υποδέχθηκε μια Ευρώπη των φτωχών. Αυτή είναι
η εντύπωση που δόθηκε με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνοντάς μας να
ξεχάσουμε σχεδόν πως το πρόβλημα της φτώχειας υφίσταται και στους δεκαπέντε
«παλιούς». H διάσκεψη κορυφής της Λισαβώνας, τον Μάρτιο του 2000, είχε θίξει
το θέμα. Χαρακτήριζε «απαράδεκτη» την έκταση της φτώχειας και έθετε στόχο «να
μειωθεί αποφασιστικά ώς το 2010», ακόμη και να «ξεριζωθεί». Τέσσερα χρόνια
μετά, ο απολογισμός της μάχης εναντίον της φτώχειας δεν είναι διόλου λαμπρός.

Σύμφωνα…

… με τις τελευταίες διαθέσιμες στατιστικές ­ για το έτος 2001­, ο αριθμός
των προσώπων που είναι εκτεθειμένα στον κίνδυνο της φτώχειας ανέρχεται σε 55
εκατομμύρια ανθρώπους, το 15% του συνολικού πληθυσμού της E.E. Καθώς η
οικονομική κατάσταση έκτοτε επιδεινώθηκε, τα στοιχεία αυτά είναι απίθανο να
βελτιώθηκαν τα τρία τελευταία χρόνια. «H απειλή να αυξηθεί ο κίνδυνος της
φτώχειας σε πολλά κράτη – μέλη, ιδιαίτερα λόγω της αύξησης της ανεργίας, αλλά
κυρίως λόγω της μη αντοχής των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και συντάξεων,
παραμένει πραγματικός», υπογράμμιζε τον Μάρτιο η Κομισιόν.

Ο ίδιος…

… ο ορισμός της φτώχειας δεν βοηθάει ώστε να καταστεί γνωστή η ακριβής
έκταση του κακού. Σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Βρυξελλών, εκτεθειμένος στον
«κίνδυνο της φτώχειας» είναι αυτός που «ζει κάτω από το κατώφλι του 60% του
μέσου εθνικού εισοδήματος». Από τον ορισμό αυτό προκύπτουν παραδοξότητες. Το
κατώφλι της φτώχειας για ένα νοικοκυριό που αποτελείται από έναν μόνον
ενήλικο, εκφραζόμενο σε επίπεδο αγοραστικής δύναμης, ανέρχεται σε 15.000 στο
Λουξεμβούργο, αλλά μόνο σε 5.000 στην Πορτογαλία, ενώ οι δύο χώρες ανήκουν
στην ίδια οικονομική και νομισματική ζώνη. Επισήμως το Λουξεμβούργο έχει 12%
φτωχούς ­ που θεωρούνται πλούσιοι στις γειτονικές χώρες ­ ενώ η Τσεχία μόλις
8%! Όσο για την Ιρλανδία, η οποία είναι πρώτη στη φτώχεια (21%), είναι σε
όρους κατά κεφαλήν Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος η δεύτερη πλουσιότερη χώρα
της Ευρώπης. Έτσι, όχι μόνο το μέτρο της φτώχειας παραμένει εθνικό, αλλά
αντανακλά επίσης την ανισότητα στο εσωτερικό της χώρας μάλλον, παρά τη
φτώχεια, καθιστώντας παράλληλα εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα την υιοθέτηση μιας
ενιαίας ευρωπαϊκής προδιαγραφής.

Σήμερα…

… η ανησυχία εντοπίζεται στα φτωχά παιδιά. H Γαλλία έχει δύο εκατομμύρια, η
Βρετανία τρία. H κυβέρνηση του Τόνι Μπλερ έχει κάνει το θέμα μια από τις
προτεραιότητές της: θέλει να μειώσει την παιδική φτώχεια, η οποία έχει
τριπλασιαστεί τα 20 τελευταία χρόνια, στο ήμισυ ώς το 2010 και να την
εξαλείψει ώς το 2020. Αν ο Μπλερ μπορεί να περηφανεύεται ότι μείωσε κατά
500.000 τον αριθμό των φτωχών παιδιών από το 1997 ώς το 2002, οι αντίπαλοί του
υπενθυμίζουν πως το κυβερνητικό πρόγραμμα είχε στόχο μείωση κατά ένα
εκατομμύριο!