Eυφυΐες, πρωτοπόροι και ολίγον… αυτιστικοί

![]() |
![]() |
|
Άντι Γουόρχολ, Αλβέρτος Άινσταϊν αλλά και… Μίστερ Μπιν. Σύμφωνα με |
Σωκράτης, Ισαάκ Νεύτων, Μιχαήλ Άγγελος, Κάρολος Δαρβίνος, Αλβέρτος Αϊνστάιν,
Μαρία Κιουρί, Άντι Γουόρχολ. Ανέτρεψαν δεδομένα και προχώρησαν την σκέψη της
ανθρωπότητας. Τελικά όμως ήταν μεγαλοφυΐες, ασθενείς του συνδρόμου Άσπεργκερ
(μιας ήπιας μορφής αυτισμού) ή θύματα της σύγχρονης τάσης αποκαθήλωσης των
μύθων του παρελθόντος;
«Εκ των υστέρων είναι πολύ δύσκολο να διατυπώσει κανείς τέτοιου είδους
θεωρίες», αναφέρουν Έλληνες παιδοψυχίατροι, οι οποίοι ειδικεύονται στις
διάχυτες διαταραχές της ανάπτυξης, στις οποίες συγκαταλέγεται και το σύνδρομο
Άσπεργκερ. Διότι και αν ακόμη υπάρχει η υποψία πως έπασχαν από το συγκεκριμένο
σύνδρομο δεν ήταν δυνατόν να έχει διαγνωσθεί στην εποχή τους, καθώς
εντοπίστηκε ως μεμονωμένη περίπτωση μόλις το 1944, ενώ μέχρι και τα μέσα της
δεκαετίας του ’90 δεν είχε γίνει καμία κλινική διάγνωση.
«Με το να είναι μονομανείς, οι άνθρωποι που πάσχουν από το σύνδρομο Άσπεργκερ
έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώνονται σε κάτι που τους ενδιαφέρει, με
αποτέλεσμα οι ικανότητές τους να μη μετριάζονται από τις καθημερινές
αλληλεπιδράσεις, που απορροφούν τόσο χρόνο σε όλους εμάς τους υπολοίπους»,
λέει στο BBC η Έιλιν Χόπκινς, εκπρόσωπος της Εταιρείας Αυτιστικών.
«Οι άνθρωποι με σύνδρομο Άσπεργκερ γενικά έχουν υπερβολική ικανότητα
συγκέντρωσης, είναι εθισμένοι στη δουλειά, έχουν την τάση να βλέπουν τα
πράγματα δίνοντας προτεραιότητα στη λεπτομέρεια και μετά στο όλον, αντιθέτως
με τους υπόλοιπους ανθρώπους που δίνουν βάρος πρώτα στη συνολική εικόνα»,
υποστηρίζει ο καθηγητής Μάικλ Φιτζέραλντ από το Τρίνιτι Κόλετζ του Δουβλίνου
και ένας εκ των δύο ερευνητών που διατύπωσαν τη θεωρία πως ο Μιχαήλ Άγγελος
έπασχε από το σύνδρομο Άσπεργκερ.
Τι οδήγησε όμως τους επιστήμονες να καταλήξουν πρόσφατα στο συμπέρασμα πως ο
κορυφαίος ζωγράφος της Αναγέννησης, ο Μιχαήλ Άγγελος, έπασχε από το σύνδρομο
Άσπεργκερ; Το γεγονός ότι ακολουθούσε ασυνήθιστο τρόπο ζωής, είχε περιορισμένα
ενδιαφέροντα, λιγοστούς φίλους και όχι ιδιαίτερη ικανότητα επικοινωνίας,
σύμφωνα με πηγές της εποχής. Ίχνη συμπεριφοράς που συναντώνται και στους
πάσχοντες από το σύνδρομο Άσπεργκερ.
Και μπορεί η συγκεκριμένη θεωρία να απορρίφθηκε από τους ιστορικούς τέχνης,
όχι όμως και από την Εθνική Εταιρεία Αυτιστικών, η οποία υποστηρίζει πως η
σχολαστική παρατήρηση των μορφών που φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης και το υψηλό
επίπεδο εργασίας του συγκλίνουν προς μια τέτοια διάγνωση.
«Γεγονός πάντως είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις το σύνδρομο παρατηρείται σε
άτομα με υψηλή ευφυΐα, καθώς και με ιδιαίτερες ικανότητες σε συγκεκριμένους
τομείς, όπως για παράδειγμα τα μαθηματικά», προσθέτουν και οι Έλληνες ειδικοί.
Πιο συγκρατημένος ωστόσο εμφανίζεται ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του
Κέμπριτζ, Σάιμον Μπέιρον-Κοέν, ο οποίος λέει πως είναι πιο ακριβές να
περιγράψουμε τη δημιουργικότητα ως «συστηματικότητα», ως μια ισχυρή τάση
κάποιου να αναλύει τις λεπτομέρειες. Παρ’ όλο που δεν είναι αποκλειστικά
άνδρες όσων η δύναμη κρύβεται στη λογική ανάλυση, περιγράφεται ως γνώρισμα του
ανδρικού μυαλού. Και έχει παρατηρηθεί ότι οι άνδρες πάσχοντες από το σύνδρομο
ξεπερνούν τις γυναίκες σε αναλογία ένα προς εννέα.
H αιτιολογία του συνδρόμου δεν έχει ακόμη βρεθεί από τους επιστήμονες,
αλλά πρόσφατες μελέτες έχουν επισημάνει τη σχέση της εμφάνισής του με
γενετικούς παράγοντες και προδιάθεση. Άγνωστη παραμένει και η θεραπεία. Οι
παρεμβάσεις που γίνονται από τους ειδικούς στοχεύουν στη βελτίωση των
δυσκολιών, οι οποίες σταδιακά μπορεί να τροποποιηθούν αλλά όχι να
εξαφανιστούν.
Και επί της οθόνης
Το σύνδρομο Άσπεργκερ δεν πλήττει όμως μόνο τις μεγαλοφυΐες, αλλά και
δημοφιλείς ήρωες του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Ο Μίστερ Σποκ, εκ των
πρωταγωνιστών της δημοφιλούς σειράς «Σταρ Τρεκ», ο εκκεντρικός και γκαφατζής
Μίστερ Μπιν της μικρής και μεγάλης οθόνης, αλλά και η «χάρτινη» Λίσα Σίμπσον
της γνωστής οικογένειας καρτούν εμφανίζουν, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα
χαρακτηριστικά του συνδρόμου.
LINKS
http: //www.udel.edu/bkirby/asperger













