Mαφία φαρμάκων στα νοσοκομεία

Χιλιάδες φάρμακα κάνουν «φτερά» από τα ελληνικά κρατικά νοσοκομεία κάθε
χρόνο. Ο τζίρος από την παράνομη διακίνηση νοσοκομειακού υλικού από την Ελλάδα
προς την Αλβανία, την Αίγυπτο, τα Σκόπια και άλλες χώρες υπολογίζεται πως
ανέρχεται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

H πρόσφατη έκθεση του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας
περιγράφει με τα πιο μελανά χρώματα την κατάσταση που επικρατεί στα κρατικά
νοσοκομεία. Έλλειψη απογραφών υγειονομικού, φαρμακευτικού και λοιπού υλικού,
καθώς και εσφαλμένοι υπολογισμοί ποσοτήτων τών υπό προμήθεια ειδών αποτελούν
μέρος των αρνητικών διαπιστώσεων. Ελάχιστα, όμως, γίνονται για να περιοριστεί
το παραεμπόριο νοσοκομειακών φαρμάκων, ενώ στη μοναδική περίπτωση που υπήρξε
επ’ αυτοφώρω σύλληψη δράστη η έρευνα δεν προχώρησε ουσιαστικά.

Τον Νοέμβριο του 2001 συνελήφθη στην Αθήνα ο Αιγύπτιος Μαχμούτ Μαχέρ από
άνδρες της ΕΛ.ΑΣ. Στην κατοχή του βρέθηκαν, εκτός από ποσότητα ναρκωτικών
ουσιών, και 1.150 κουτιά φαρμάκων, τα περισσότερα εκ των οποίων είχαν την
ένδειξη «ΚΡΑΤΙΚΟ ΕΙΔΟΣ», προέρχονταν δηλαδή από ελληνικά νοσοκομεία. Ο Μαχέρ
άφησε να εννοηθεί ότι τα φάρμακα θα κατέληγαν στην Αίγυπτο.

Καταδικάσθηκε

Στελέχη του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) που εκλήθησαν στην ακροαματική
διαδικασία πιστοποίησαν την προέλευση των φαρμάκων, υπογραμμίζοντας ότι μόνο
με παράνομο τρόπο θα μπορούσαν να βγουν από νοσοκομείο. Ο Μαχμούτ
καταδικάστηκε τελικά σε φυλάκιση τριών ετών για την αποδοχή προϊόντος
εγκλήματος, όπως χαρακτηρίστηκαν τα φάρμακα που βρέθηκαν στην κατοχή του. H
διαλεύκανση εκείνης της υπόθεσης θα μπορούσε να αποτελέσει τον μίτο της
Αριάδνης για την εξάρθρωση μέρος του κυκλώματος, υποστηρίζουν οι νοσοκομειακοί
φαρμακοποιοί. «Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί σταμάτησαν οι έρευνες», εκφράζει
την απορία του ο κ. Πέτρος Ασυριανάκης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης
Φαρμακοποιών Νοσοκομειακών Ιδρυμάτων (ΠΕΦΝΙ). «Κάθε φάρμακο είχε τυπωμένο έναν
κωδικό, από τον οποίο μπορούσε να γίνει άμεσα η ταυτοποίηση του νοσοκομείου
από το οποίο προερχόταν. Όμως οι έρευνες της Αστυνομίας σταμάτησαν χωρίς να
δοθεί καμία εξήγηση».

Στην κατοχή του Μαχέρ είχαν βρεθεί 20 διαφορετικά νοσοκομειακά φάρμακα. Αρχικά
εξετάστηκαν δύο, τα οποία ήταν για τη θεραπεία του AIDS και προέρχονταν από
την ίδια φαρμακευτική εταιρεία. H έρευνα έδειξε ότι τα φάρμακα αυτά είχαν
δοθεί σε 15 νοσοκομεία της πρωτεύουσας. Όμως τα πάντα σταμάτησαν εκεί.

Δεν γίνεται καταγραφή

Τα κρατικά νοσοκομεία διαθέτουν κατ’ αποκλειστικότητα 80 φάρμακα. Από
αυτά, τα 10-15 αποτελούν τον προσφιλέστερο στόχο της «μαφίας των φαρμάκων»,
διότι είναι πανάκριβα και προορίζονται για τη θεραπεία σοβαρών ασθενειών, όπως
ο καρκίνος, το AIDS κτλ.

«Είναι γνωστό ότι γίνεται παράνομη διακίνηση υγειονομικού υλικού από τα
νοσοκομεία», λέει ο κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος, καθηγητής Οικονομικών της Υγείας
στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρώην πρόεδρος του A’ Περιφερειακού Συστήματος
Υγείας – Πρόνοιας (ΠεΣΥΠ) Αθηνών. «Υπάρχουν νοσοκομεία από τα οποία βγαίνει
κόσμος με τσάντες γεμάτες κρατικά φάρμακα και άλλα πράγματα. Κύρια αιτία αυτού
του φαινομένου είναι η έλλειψη ενός μηχανογραφημένου συστήματος οικονομικής
διαχείρισης και η έλλειψη διπλογραφικού συστήματος. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι
δεν καταγράφεται λεπτομερώς τι αγοράζει κάθε νοσοκομείο, πώς και πότε αυτό
χρησιμοποιείται και συνεπώς ουδείς μπορεί να ξέρει τι έγινε αυτό το προϊόν.
Αυτή ακριβώς η έλλειψη είναι που επιτρέπει την ασυδοσία στη χρήση των πόρων
των νοσοκομείων και διευκολύνει τις κάθε είδους μεγάλες και (πολλές) μικρές
απάτες».

ME ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΓΙΝΕΤΑΙ TO ΠΑΡΑΕΜΠΟΡΙΟ

Κυκλοφορούν χιλιάδες πλαστά βιβλιάρια

H παράνομη διακίνηση των φαρμάκων δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς τη
συμμετοχή παραγόντων «από μέσα». Ο κ. Ασυριανάκης παραδέχεται: «Αρκετές φορές
οι γιατροί πάνω στη φούρια της δουλειάς κάνουν λάθος και γράφουν στα βιβλιάρια
συνταγών ποσότητες φαρμάκων μεγαλύτερες από αυτές που επιτρέπεται. Εμείς όμως,
ως φαρμακοποιοί, επιτρέπεται να δίνουμε ποσότητες μόνο για θεραπεία ενός μήνα.
Οι γιατροί το γνωρίζουν, τα λάθη όμως είναι συχνά».

Με τον τρόπο αυτό, προκύπτει ένας σημαντικός αριθμός πλεονάσματος φαρμάκων
στην αποθήκη του νοσοκομείου που κανείς δεν πρόκειται να αναζητήσει. Ο
φαρμακοποιός έχει στα χέρια του μια συνταγή που γράφει για παράδειγμα τρία
κουτιά ενός ογκολογικού φαρμάκου, έχει δώσει το ένα και τα δύο που περισσεύουν
δεν πρόκειται αναζητηθούν από κανένα.

Πάντως, ο συνηθέστερος τρόπος λαθρεμπορίου νοσοκομειακών φαρμάκων εξακολουθεί
να είναι τα χιλιάδες πλαστά βιβλιάρια απορίας, που κυκλοφόρησαν παράνομα και
υπάρχουν ακόμα, καταγγέλλει η γραμματέας του ΠΕΦΝΙ κ. Ειρήνη Τσικαλάκη.

Τα βιβλιάρια αυτά είχαν προμηθευτεί αλλοδαποί, κυρίως από την Αλβανία, οι
οποίοι έπαιρναν χωρίς έλεγχο όποια φάρμακα ήθελαν και στη συνέχεια τα
προωθούσαν σε αλβανικά νοσοκομεία έναντι αμοιβής. Οι περισσότερες καταγγελίες
που έφθασαν έως το υπουργείο Υγείας αφορούσαν ογκολογικό νοσοκομείο των
Τιράνων και κύκλωμα στο οποίο συμμετείχαν τουλάχιστον τέσσερις Αλβανοί
γιατροί.