ΓNΩMH Οι Eυρωπαίοι έχασαν την ευκαιρία

H Ευρώπη υπέστη την περασμένη Κυριακή μια δημοκρατική αποτυχία. Πριν από
μερικές εβδομάδες, την 1η Μαΐου, γιόρταζε την ενοποίησή της, υποδεχόμενη δέκα
νέες χώρες, οι οκτώ από τις οποίες βρίσκονταν μόλις πριν από 15 χρόνια από την
άλλη πλευρά του «σιδηρού παραπετάσματος». Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις,
μακρές και πολύπλοκες, έγιναν κυρίως από τις κυβερνήσεις, μεταξύ τεχνοκρατών.

Με τις πρώτες εκλογές για το Ευρωκοινοβούλιο, οι λαοί είχαν την ευκαιρία να
αποδείξουν ότι θέλουν κι αυτοί να λάβουν μέρος στην ευρωπαϊκή περιπέτεια, ότι
θέλουν να χαράξουν μαζί το πεπρωμένο τους. Αλλά δεν το έπραξαν.

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι πολίτες δεν έκαναν χρήση της ελευθερίας τους – που
πολλοί απ’ αυτούς τόσο πρόσφατα είχαν αποκτήσει -, επιλέγοντας να μην
ψηφίσουν. H κατάσταση είναι απελπιστική στην Πολωνία, την πατρίδα της
Αλληλεγγύης, και στη Σλοβακία, όπου τέσσερις στους πέντε ψηφοφόρους έμειναν
στα σπίτια τους.

Δεύτερη πηγή ανησυχίας: δεν είδαμε έναν ευρωπαϊκό λαό να εκφράζεται για το
μέλλον του. Είκοσι πέντε κοινωνίες, στραμμένες προς τα εσωτερικά τους
προβλήματα, αποφάσισαν να τιμωρήσουν τις εθνικές τους κυβερνήσεις. Συνέβη τόσο
στα δεξιά όσο και στα αριστερά, στην Ιταλία όπως και στη Γερμανία, στη
Βρετανία όπως και στη Γαλλία, στην Ουγγαρία όπως και στην Τσεχία και στην
Πορτογαλία.

Ένα τρίτο πρόβλημα είναι το ρήγμα ανάμεσα στη «νέα Ευρώπη», που αρέσει στον
Ράμσφελντ, και στην «παλιά Ευρώπη». H πρώτη θα στείλει στο Στρασβούργο
αντιπροσώπους έντονα αντιευρωπαϊστές, που θα δηλητηριάσουν τη ζωή της Ένωσης.
Βραχυπρόθεσμα, οι άνθρωποι αυτοί θα υποστηριχθούν από τους ευρωσκεπτικιστές
της παλιάς Ευρώπης.

Υπάρχουν εξηγήσεις βέβαια για τη στάση των ψηφοφόρων. Οι πολίτες δεν είναι
χαζοί, γνωρίζουν ότι οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται από το Ευρωκοινοβούλιο αλλά
από τους προέδρους και τους πρωθυπουργούς. H διεύρυνση, το ευρώ και ο πόλεμος
στο Ιράκ χθες, το Σύνταγμα, η ένταξη της Τουρκίας και η εκλογή προέδρου της
Επιτροπής σήμερα, όλα αυτά τα θέματα που θα επέτρεπαν την πολιτικοποίηση της
ευρωπαϊκής ζωής βρίσκονται στα χέρια των κυβερνήσεων. Και αποτελεί ευθύνη των
ευρωπαϊκών κομμάτων που δεν τα ανέδειξαν, ώστε να δημιουργηθεί μια ευρωπαϊκή
κοινή γνώμη.

Από την άλλη πλευρά, είναι χαρακτηριστικό ότι οι μόνοι που επεξεργάστηκαν
ευρωπαϊκές προτάσεις, οι Πράσινοι και οι κεντρώοι, αύξησαν τη δύναμή τους.