NIKHTAΣ TΣAKIPOΓΛOΥ «Nα ξαναβρούμε τον χαμένο μας εαυτό»

Ο Νικήτας Τσακίρογλου σε σκηνή από τις δοκιμές του «Φιλοκτήτη». Στην παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας θα ερμηνεύει τον τραγικό ήρωα, που περνώντας από συνειδησιακές περιπέτειες και συμπληγάδες θα βγει νικητής. Αμέσως μετά, θα περάσει από διαφορετικές συμπληγάδες, αισιοδοξώντας να βγει νικητής και ως διευθυντής του ΚΘΒΕ

Ο διορισμός του Νικήτα Τσακίρογλου ως καλλιτεχνικού διευθυντή του ΚΘΒΕ δεν
ξάφνιασε μόνο τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ αλλά και τον ίδιο, γιατί όπως
λέει «όλα έγιναν σχεδόν ερήμην μου. Καθώς δεν ανήκω στον κομματικό μηχανισμό,
δεν επεδίωξα τίποτα. H πρόταση-πρόσκληση του υπουργείου Πολιτισμού, που μου
έγινε μέσω του γενικού γραμματέα κ. Χρήστου Ζαχόπουλου, ήταν μια ερεθιστική
πρόκληση. Ανταποκρίθηκα σ’ αυτό το κάλεσμα γιατί είμαι συνεπής με τις αρχές
μου να υπηρετώ το θέατρο με όποιον τρόπο μπορώ».

H σχέση του με το ΚΘΒΕ χρονολογείται από το 1965, όπου επί εφτά χρόνια
πρωταγωνίστησε σ’ ένα πλούσιο ρεπερτόριο έργων Μπέκετ, Σαίξπηρ, Γκαίτε, Ίψεν,
Μπρεχτ, Τερζάκη κ.λπ. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί Θεσσαλονικείς τον θεωρούν
δικό τους άνθρωπο… Εκεί ερωτεύτηκε και παντρεύτηκε τη Χρυσούλα Διαβάτη, εκεί
δημιούργησε τις προϋποθέσεις μιας καριέρας που την τίμησε και τον τίμησε.

«Επιστρέφω στο Κρατικό, που καθόρισε την πορεία και την εξέλιξή μου, με
συγκίνηση και αίσθημα ευθύνης. Έχοντας σταθμίσει οικογενειακές και
καλλιτεχνικές υποχρεώσεις, επιστρέφω με διάθεση να δουλέψω και να προσφέρω το
μέγιστο των δυνατοτήτων μου. Διαθέτοντας αυτό που λέει ο Τσέχωφ στον “Γλάρο”
και που θεωρώ ως το πιο χαρακτηριστικό μου γνώρισμα, “υπομονή και επιμονή”,
και με τη συνεργασία των συναδέλφων μου, των τεχνικών και των διοικητικών
υπαλλήλων, ελπίζω ότι θα διαμορφώσουμε τη φυσιογνωμία ενός θεάτρου που οφείλει
να διαδραματίσει εκπολιτιστικό ρόλο, όχι μόνο στη Θεσσαλονίκη, αλλά σε όλη τη
Βόρεια Ελλάδα».

Γενικές εξαγγελίες, που οδηγούν σε προβλέψεις για τη διαμόρφωση μιας
κλασικής ταυτότητας, για έναν συνετό προγραμματισμό, αρμονικές συνεργασίες και
«νοικοκύρεμα». Δεν είναι και λίγα. Εκτός αν οδηγήσουν σε συντηρητισμό.

«Συχνά, κλασικές αξίες αντιμετωπίζονται από τους νεωτεριστές ως συντηρητικές.
Ο δικός μου τρόπος είναι αυτός που ακολούθησα σ’ όλη τη θεατρική μου πορεία,
περισσότερα από 40 χρόνια. Υπηρέτησα το θέατρο ως ηθοποιός ρεπερτορίου,
προσπαθώντας να διατηρήσω την ταυτότητά μου χωρίς προσωπικές ματαιοδοξίες,
χωρίς φθορές, χωρίς ανταγωνισμούς, χωρίς εχθρούς. Δεν ήταν εύκολη επιλογή,
αλλά πιστεύω πως έχει εκτιμηθεί. Με αυτή την εμπειρία οδηγό θα αντιμετωπίσω
τις δυνατότητες που έχει το Κρατικό και τη σημασία της λειτουργίας του σ’ έναν
νευραλγικό, γεωγραφικά και ιστορικά, τόπο».

Ο κύκλος κλείνει από εκεί που άρχισε, για να ανοίξει νέος, ευρύτερος. «Ήμουν
παρών – παίζοντας ως νεαρός ηθοποιός αποσπάσματα από αρχαίες τραγωδίες στους
Δελφούς – όταν το 1959 ο διορατικός Καραντινός έριχνε τον σπόρο της ίδρυσης
του Κρατικού, λέγοντας στον Κωνσταντίνο Καραμανλή πως είναι ανάγκη να
δημιουργηθεί ένα θέατρο στη Θεσσαλονίκη. Δύο χρόνια μετά ιδρύθηκε το ΚΘΒΕ με
στόχο την πνευματική καλλιέργεια του ελληνικού λαού και τη διαφύλαξη της
πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Από τότε κύλησε πολύ νερό στ’ αυλάκι και κάπου
χαθήκαμε μέσα στα νέα ρεύματα που μας ήρθανε από παντού. Σαράντα τρία χρόνια
μετά, το αίτημα για πνευματική καλλιέργεια και διαφύλαξη της πολιτιστικής μας
κληρονομιάς πρέπει να επαναπροσδιορισθεί. H Θεσσαλονίκη έχει ένα αστικό κοινό.
Αγαπάει το θέατρο και περιμένει να του ανταποδώσουμε αυτή την αγάπη, με ένα
πλούσιο ρεπερτόριο, λαμπρές πρεμιέρες κλασικών πολυπρόσωπων έργων και δίπλα σ’
αυτές νεανικές, “φρέσκες” προσπάθειες».

Έχοντας διαδεχθεί τον Βίκτωρα Αρδίττη, που οδηγήθηκε σε παραίτηση,
λίγους μήνες πριν από τη συμπλήρωση της τριετούς θητείας του, ο Νικήτας
Τσακίρογλου έθεσε τρία ζητήματα για να αναλάβει τη θέση του διευθυντή. Πίστωση
χρόνου, προκειμένου να διεκπεραιώσει τις καλλιτεχνικές του υποχρεώσεις,
ελευθερία στην επιλογή του χειμερινού ρεπερτορίου και κάλυψη του οικονομικού
ελλείμματος της περασμένης διεύθυνσης.

«Ζήτησα να καθυστερήσω να μπω στην καθημερινή δραστηριότητα, με τα
διαδικαστικά του θεάτρου, γιατί συμμετέχω στην τραγωδία του Σοφοκλή
“Φιλοκτήτης” που θα παρουσιάσει το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας στην Επίδαυρο. Ο ρόλος του
Φιλοκτήτη χρειάζεται αφοσίωση και χρόνο. Εν τω μεταξύ έχω χαράξει τους άξονες
πάνω στους οποίους θα κινηθεί το ρεπερτόριο, το οποίο είναι απαιτητικό. Γι’
αυτό ήταν αναγκαίο να καλυφθεί το έλλειμμα, ώστε να ξεκινήσω από μηδενική
βάση. Χρειαζόμαστε σκηνοθέτες, συνεργάτες, που κάποιοι από αυτούς “παίζουν”
εκτός έδρας. Αν θέλουμε να έχουμε ένα πλούσιο ρεπερτόριο, να μην κάνουμε
μίζερα, συμβατικά πράγματα και να μην οδηγήσουμε τους ανθρώπους μας σε
ανεργία, τα έξοδα είναι μεγάλα. Υπάρχει η βούληση και η διαβεβαίωση της
Πολιτείας πως θα στηρίξει το Κρατικό. Είμαι αισιόδοξος».

Οι αυτοκράτορες, η Μαρούλα κι ο Αρχοντοχωριάτης

Το ΚΘΒΕ διαθέτει σήμερα τρεις στέγες. Το Βασιλικό, των Μακεδονικών Σπουδών και
το Θέατρο Λαζαριστών με δύο σκηνές.

«Κάθε μία από αυτές πρέπει να αυτονομηθεί – όχι σε καλλιτεχνικό δυναμικό αλλά
σε διοικητικό και τεχνικό – και να αποκτήσει τη δική της φυσιογνωμία. Πλούσιο
και εναλλασσόμενο ρεπερτόριο, με έργα κλασικά, πολυπρόσωπα, από το ελληνικό
και το ξένο δραματολόγιο για τις δύο πρώτες σκηνές, έργα νεανικά, σύγχρονα και
παλαιότερα για το Θέατρο Λαζαριστών, και παιδική σκηνή. Παράλληλα θα τονώσουμε
τη Δραματική Σχολή του Κρατικού και θα ενεργοποιήσουμε αυτό το φυτώριο στο
δυναμικό του θεάτρου»…

Ήδη έχει προγραμματίσει τις εναρκτήριες παραστάσεις: Το Βασιλικό θα
εγκαινιαστεί με το έργο του Άγγελου Τερζάκη «Αυτοκράτωρ Μιχαήλ», σε σκηνοθεσία
Βασίλη Νικολαΐδη και θα παρουσιασθούν σ’ αυτό συνολικά τρεις παραγωγές. Το
Μακεδονικών Σπουδών θα ξεκινήσει με τον «Αρχοντοχωριάτη» του Μολιέρου σε
σκηνοθεσία Γιάννη Ιορδανίδη, συν ένα έργο του Σαίξπηρ. Στο Λαζαριστών θα
ανεβεί το κωμειδύλλιο «H τύχη της Μαρούλας», σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά και
δύο ακόμα παραγωγές – ήδη έχει αναλάβει την υποχρέωση της παρουσίασης των
βραβευμένων έργων του διαγωνισμού του ΚΘΒΕ. Στην Παιδική Σκηνή θα παρουσιαστεί
το παραμύθι του Άντερσεν «Ο αυτοκράτορας και τ’ αηδόνι», ενώ στο ρεπερτόριο
του θεάτρου συμπεριλαμβάνεται και η δραστηριότητα του Χοροθεάτρου, με τον
Κωνσταντίνο Ρήγο.

Με το κλειδί στη ρεσεψιόν…

Του θυμίζω πως η θέση του διευθυντού, παντού αλλά και στο ΚΘΒΕ, είναι
«στενάχωρη». «Δεν ανεβαίνω στη Θεσσαλονίκη για να ακουμπήσω τις φιλοδοξίες μου
σε μια καρέκλα. Εξάλλου θα μένω σε ξενοδοχείο, με το κλειδί του δωματίου στη
ρεσεψιόν. Μπαίνω σε μια περιπέτεια, όπου δεν ξέρω το τέλος του δρόμου. Ξέρω
όμως πως είμαι σε μια καλλιτεχνική και ηλικιακή ωριμότητα, με κατασταλαγμένες
αξίες και συνείδηση της ευθύνης μου απέναντι στο κοινό. Ο Μελάς στον
“Παπαφλέσσα” λέει: “Δέντρο σπέρνουμε για να καθήσουν τα εγγόνια μας στη σκιά
του”. Αυτό το δέντρο πρέπει να έχει γερές ρίζες. Δεν έχω καμία αμφιβολία πως
οι ρίζες μας είναι τα κλασικά έργα – διαθήκες και τα σημαντικά έργα της
ελληνικής δραματουργίας. Ένας απολεσθείς παράδεισος, που πρέπει σταδιακά να
τον ξαναβρούμε… Γι’ αυτό μιλάω για ταυτότητα».