ΓNΩMH Για μια Eυρώπη του πολιτισμού

Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση υποδέχεται δέκα νέα μέλη, εμείς, καλλιτέχνες και
υπεύθυνοι πολιτιστικών εκδηλώσεων, θέλουμε να απευθύνουμε μια έκκληση στους
αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, καθώς και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Ο κόσμος μας αντιμετωπίζει μια σοβαρή κρίση: η απόσταση ανάμεσα στις πλούσιες
και τις φτωχές χώρες δεν παύει να μεγαλώνει, εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε
αφόρητες συνθήκες, τρομερές ανισότητες πλήττουν τα ανεπτυγμένα κράτη, μια
μεγάλη αβεβαιότητα βαρύνει το οικολογικό μέλλον του πλανήτη, η ανάπτυξη της
τρομοκρατίας και η προσφυγή στη βία εντείνουν την ανασφάλεια. Μακριά από το να
επιλύει τα προβλήματα, ο πόλεμος απλώς τα οξύνει.

Ο κόσμος δικαιούται να περιμένει από την E.E. να αποτελέσει έναν ισχυρό,
ενωμένο πόλο, να κάνει τη φωνή της σεβαστή ως ηθική αρχή. Και εντούτοις, είναι
προφανές ότι η Ευρώπη δεν παίζει τον ρόλο που θα έπρεπε. Διατηρεί την
ψευδαίσθηση πως η Ένωση είναι πάνω από όλα μια οικονομική και νομισματική
υπόθεση, μοιάζει αποκομμένη από το παρελθόν της, έρμαιο τυφλών δυνάμεων.

Ως Ευρωπαίοι πολίτες είμαστε όλοι κληρονόμοι του Ομήρου και του Βιργιλίου, του
Βαν Άικ και του Μιχαήλ Αγγέλου, του Σαίξπηρ και του Θερβάντες, του Μπαχ και
του Μότσαρτ, του Σοπέν και του Λιστ, του Φλομπέρ και του Κάφκα, του Πικάσο και
της Γιουρσενάρ… H τέχνη τους διαμόρφωσε μια κουλτούρα που μας μεταδίδει ένα
κοινό μέλλον, κοινά σημεία αναφοράς, που συνέβαλε στην ανάδυση των
δημοκρατικών αξιών. Επαφίεται σε εμάς να μεταδώσουμε σήμερα αυτό το
κληροδότημα στις μελλοντικές γενιές, να το συντηρήσουμε, να το εμπλουτίσουμε.
H δημοκρατία δεν περιορίζεται σε θεσμούς, ούτε σε έναν τρόπο οργάνωσης. Σβήνει
όταν δεν διαπνέεται από τις δυνάμεις του πνεύματος, της τέχνης, της έρευνας.

Αν η Ευρώπη της παραγωγής και της κατανάλωσης υπερισχύσει της Ευρώπης ως
πολιτισμού, αν η Ευρώπη ως μεγάλη αγορά υποκαταστήσει την Ευρώπη ως πολιτικό
και πολιτισμικό σχέδιο, η παγκόσμια κρίση μπορεί να κορυφωθεί σε μια
αντιπαράθεση ανάμεσα στις δυνάμεις του ολοκληρωτισμού και εκείνες του υλισμού.

Γι’ αυτό:

1. Καλούμε τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των 25 χωρών – μελών να
υιοθετήσουν ένα ευρωπαϊκό Σύνταγμα που θα είναι ένα πραγματικό σχέδιο
πολιτισμού, βασισμένο στις κοινές αξίες της δημοκρατίας, της ελευθερίας, του
σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

2. Καλούμε τις κυβερνήσεις και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να επιδείξουν
πραγματικά κοινή πολιτική βούληση, να συνεργαστούν πάνω σε ένα φιλόδοξο
ευρωπαϊκό σχέδιο, ικανό να ενισχύσει την πολιτισμική ταυτότητα της Ευρώπης,
την ενότητα και την ποικιλότητά της.

3. Γνωρίζοντας πως ορισμένα σχέδια απαραίτητα για την ενίσχυση της
Ένωσης δεν θα εξασφαλίσουν άμεσα τη συναίνεση του συνόλου των κρατών – μελών,
καλούμε τις χώρες τις πιο αφοσιωμένες στην ενοποιητική διαδικασία να αναλάβουν
νέες, τολμηρές πρωτοβουλίες για την προώθηση του ευρωπαϊκού στόχου, ιδιαίτερα
στην πολιτισμική του διάσταση.

H ενίσχυση αυτή της ευρωπαϊκής ενότητας δεν διαψεύδει επ’ ουδενί την
πολιτισμική της ποικιλότητα· αντιθέτως, την προστατεύει από κοινοτικές
αποκλίσεις και εθνικιστικές κορόνες, την ενδυναμώνει. Μέσα στον διάλογο των
πολιτισμών που επιβάλλεται κατεπειγόντως σε ολόκληρο τον πλανήτη, η Ευρώπη
πρέπει να πληρώσει τον ρόλο που μόνο αυτή σήμερα μπορεί να παίξει. Είναι ένα
ηθικό και ιστορικό καθήκον.

Το κείμενο υπογράφουν μεταξύ πολλών άλλων οι Μορίς Μπεζάρ χορογράφος,
Πίτερ Μπρουκ σκηνοθέτης, Πατρίς Σερό σκηνοθέτης, Ούγκο Κλάους συγγραφέας,
Ρικάρντο Μούτι μουσικός διευθυντής της Σκάλας του Μιλάνου, Ρόμπερτ Πάλμερ
μουσικός, Βισουάβα Ζιμπόρσκα συγγραφέας, Αντρέι Βάιντα σκηνοθέτης, Κλαούντιο
Άμπαντο διευθυντής ορχήστρας, Ιβάν Κλίμα συγγραφέας, Αμίν Μααλούφ συγγραφέας,
Αντόνιο Μουνιόθ Μολίνα συγγραφέας