Είπαν «ναι» στο φακέλωμα

Παρά την αντίθετη γνώμη του Ευρωκοινοβουλίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε
χθες μια συμφωνία με την Ουάσιγκτον, η οποία προβλέπει τη μεταβίβαση στις
αμερικανικές αρχές προσωπικών δεδομένων των επιβατών που μεταβαίνουν
αεροπορικώς στις ΗΠΑ.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της E.E. ενέκριναν τη συμφωνία και η τελετή υπογραφής
της θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον. Οι υπουργοί
συνεδρίασαν λίγες ώρες αφότου η Επιτροπή έδωσε το πράσινο φως παρακάμπτοντας
τις αντιρρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. H Επιτροπή, η οποία
διαπραγματεύτηκε το θέμα με τις ΗΠΑ για λογαριασμό της E.E., ανακοίνωσε πως η
προστασία των προσωπικών δεδομένων των επιβατών είναι «η προσήκουσα», κάτι που
αποτελούσε προϋπόθεση ώστε οι μεταβιβάσεις αυτές, που σήμερα είναι παράνομες,
να μη μπορούν να προσβληθούν ενώπιον των εθνικών αρχών προστασίας προσωπικών
δεδομένων. Παράλληλα προστατεύονται έτσι οι αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες
κινδύνευαν με επιβολή προστίμων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
«Καταλήξαμε σε μια ισορροπημένη λύση η οποία υποστηρίχθηκε από τα κράτη-μέλη»,
δήλωσε ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς της E.E. Φριτς Μπόκενσταϊν. Σε αντίθετη
περίπτωση, θα υπήρχε «νομική αβεβαιότητα και χάος για τους επιβάτες και τις
αερογραμμές της E.E.». Μετά την υπογραφή της συμφωνίας, οι Αμερικανοί θα έχουν
νομίμως πλέον πρόσβαση στα συστήματα πληροφορικής των ευρωπαϊκών αεροπορικών
εταιρειών.

Οι απαιτήσεις

Από τον Μάρτιο του 2003, οι αμερικανικές τελωνειακές υπηρεσίες απαιτούν από
τις αεροπορικές εταιρείες να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα του συστήματος
κρατήσεων για τις πτήσεις προς τις ΗΠΑ, χωρίς να υπάρχει η νομική βάση για
κάτι τέτοιο. Τα δεδομένα αυτά μπορεί, για παράδειγμα, να είναι ο αριθμός του
τηλεφώνου του επιβάτη, η διεύθυνση της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του ή ο
αριθμός της πιστωτικής κάρτας του. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Τζόναθαν Τοντ
υπογράμμισε χθες πως ορισμένοι τομείς «ευαίσθητων» δεδομένων, όπως παραγγελίες
για ειδικό φαγητό στη διάρκεια της πτήσης ή άλλα ειδικά αιτήματα που θα
μπορούσαν να αποκαλύψουν τη θρησκεία, τη φυλή ή την κατάσταση της υγείας ενός
επιβάτη, είτε δεν θα μεταβιβάζονται είτε θα «φιλτράρονται και θα διαγράφονται
από τις αμερικανικές αρχές».

Το Ευρωκοινοβούλιο είχε αποφασίσει τον περασμένο μήνα, με μικρή πλειοψηφία, να
παραπέμψει τη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και είχε ζητήσει από την
Επιτροπή να περιμένει τη γνωμοδότηση. Το δικαστήριο καλούνταν να επαληθεύσει
κατά πόσον η συμφωνία αυτή σέβεται την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί προστασίας των
δεδομένων. Αλλά η δικαστική προσφυγή ακυρώθηκε με το πράσινο φως της Επιτροπής
και την απόφαση των υπουργών. Ευρωβουλευτές που είχαν ψηφίσει κατά της
συμφωνίας κατηγόρησαν τους υπουργούς ότι επέδειξαν «εκπληκτική αλαζονεία» και
«κατάφωρη περιφρόνηση» προς τη βούληση του Κοινοβουλίου.

Βελτίωση

Ο εκπρόσωπος της E.E. Τζόναθαν Τοντ εξήγησε πως οι κυβερνήσεις αποφάσισαν να
προχωρήσουν τώρα επειδή η συμφωνία θα βελτιώσει την υφιστάμενη κατάσταση. «Αν
δεν υπήρχε κάποια διεθνής συμφωνία με τις ΗΠΑ στο θέμα αυτό, οι ΗΠΑ δεν θα
είχαν πλέον κανένα λόγο να σέβονται τις δεσμεύσεις που διαπραγματευτήκαμε μαζί
τους», δήλωσε. Με βάση τα προσωρινά μέτρα που ισχύουν από πέρυσι, η Ουάσιγκτον
παίρνει περισσότερες πληροφορίες απ’ όσες θα της παρέχονται βάσει της
προτεινόμενης συμφωνίας, τόνισε ο Τοντ. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι
υπογραμμίζουν εξάλλου ότι τα δεδομένα που θα συγκεντρώνονται βάσει της
συμφωνίας θα χρησιμοποιούνται μόνο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και
άλλων σοβαρών «υπερεθνικών» εγκλημάτων.

Μποτιλιάρισμα στους αιθέρες

Οι ευρωπαϊκοί αιθέρες είναι σήμερα πιο μποτιλιαρισμένοι παρά ποτέ. Με
τον σημερινό ρυθμό, ο ουρανός της Ευρώπης θα κορεστεί σε λίγο περισσότερο από
μια δεκαετία και οι ελεγκτές της εναέριας κυκλοφορίας προειδοποιούν πως, με
τις σημερινές διαδικασίες, δεν θα μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Τα εθνικά κέντρα
ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε όλη την Ευρώπη συντονίζονται από ένα δίκτυο το
οποίο διευθύνεται από την Eurocontrol, μια υπηρεσία με έδρα τις Βρυξέλλες που
παρακολουθεί 33 χώρες, από την Ιρλανδία ώς την Ουκρανία. Σε ένα συνηθισμένο
24ωρο, η Eurocontrol παρακολουθεί 29.000 πτήσεις. Και προβλέπει ότι η ετήσια
εναέρια κυκλοφορία στην Ευρώπη θα φτάσει το 2020 τα 16 εκατομμύρια αεροσκάφη.
«Στα μέσα της επόμενης δεκαετίας, θα έχουμε εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες
των σημερινών συστημάτων», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Βίκτορ Αγκουάντο,
γενικός διευθυντής της Eurocontrol. «Θα χρειαστούμε κάτι άλλο που η σημερινή
τεχνολογία δεν μπορεί να μας προσφέρει». Στον ελβετικό εναέριο χώρο συνέβησαν
μόνο κατά τον μήνα Απρίλιο τέσσερις παραλίγο συγκρούσεις αεροπλάνων. Σε σφάλμα
των ελεγκτών διαπιστώθηκε πως οφειλόταν η σύγκρουση στον αέρα δύο αεροπλάνων
πάνω από το Ουμπερλίνγκεν της Γερμανίας (ενός φορτηγού τής DHL και ενός
ρωσικού τσάρτερ). Συγκρούσεις στο έδαφος σημειώθηκαν το 2000 στα αεροδρόμια
Σαρλ ντε Γκωλ του Παρισιού και Λινάτε του Μιλάνου. «Ανησυχούμε πολύ όταν
βλέπουμε δύο δυστυχήματα σε διαδρόμους απογείωσης μέσα σε δύο χρόνια και μια
σύγκρουση στον αέρα – κάτι που είχαμε πολλά χρόνια να δούμε στην Ευρώπη», λέει
ο Αγκουάντο.

Για να αντιμετωπιστεί η αύξηση των πτήσεων, η ελάχιστη απόσταση σε ύψος μεταξύ
δύο αεροπλάνων έχει ήδη μειωθεί από τα 2.000 στα 1.000 πόδια. Οι ειδικοί
προσπαθούν τώρα να αναπτύξουν μια τεχνολογία «αυτόματου διαχωρισμού» των
αεροπλάνων, η οποία θα περιορίσει τον ρόλο των ελεγκτών με τη βελτίωση του
ηλεκτρονικού εξοπλισμού που επιτρέπει στα αεροπλάνα να χαράσσουν αυτομάτως
ασφαλή πορεία μακριά το ένα από το άλλο.