Πρόσωπα Οι ήρωες του Mάι Λάι

H ανυπακοή των στρατιωτών σε παράνομες, απάνθρωπες διαταγές είναι
δικαιολογημένη και δυνατή. Το έδειξαν οι ήρωες του Μάι Λάι.

Τόμσον – Κόλμπερν. Οι φωτογραφίες από το Αμπού Γράιμπ άνοιξαν τις παλιές πληγές

Το πρωί της 16ης Μαρτίου 1968, ο σμηνίτης Λώρενς Κόλμπερν ήταν ο πολυβολητής
του ελικοπτέρου ΟΗ23 της 123ης Σμηναρχίας που πραγματοποιούσε αναγνωριστική
πτήση στην επαρχία Κουάνγκ Νγκάι του Βιετνάμ. Πιλότος του ελικοπτέρου ήταν ο
υποσμηναγός Χιου Τόμσον. Πετώντας πάνω από το Μάι Λάι, είδαν έναν ορυζώνα να
έχει μετατραπεί σε σφαγείο αμάχων και συναδέλφους τους να συνεχίζουν τη σφαγή.
«Σταμάτα αυτούς τους δολοφόνους», φώναξε ο Τόμσον. Και αμέσως ο Κόλμπερν
έστρεψε την κάννη του πολυβόλου του εναντίον του στρατού των Ηνωμένων
Πολιτειών, της ίδιας του της χώρας. Οι δυο τους υποχρέωσαν τις δύο διμοιρίες
των σφαγέων του λόχου Τσάρλι να σταματήσουν το μακελειό. Ήταν όμως πολύ αργά.
Έσωσαν τη ζωή δέκα αθώων, αλλά στον ορυζώνα στοιβάζονταν τα πτώματα 504
αμάχων.

Στο στρατοδικείο, ο Κόλμπερν και ο Τόμσον ήταν οι δύο κορυφαίοι μάρτυρες στη
δίκη, με την οποία το Μάι Λάι πέρασε στην Ιστορία. Από τότε πέρασαν 36 χρόνια,
αλλά οι φωτογραφίες από το Αμπού Γράιμπ άνοιξαν και πάλι τις παλιές πληγές. Ο
Κόλμπερν είναι σήμερα 54 χρόνων και ζει στο Στάντον της Τζώρτζια. Παντρεμένος
με έναν γιο, έχει μια επιχείρηση ορθοπεδικού υλικού. Ο Τόμσον είναι 61 χρόνων
και ζει στο Λαφαγιέτ της Λουιζιάνα. Παντρεμένος με τρία παιδιά, εργάζεται στην
πολιτειακή υπηρεσία αρωγής προς τους βετεράνους. Ο Κάρλο Μπονίνι της ιταλικής
«Λα Ρεπούμπλικα» μίλησε μαζί τους.

«Όταν καταθέσαμε με τον Τόμσον στο στρατοδικείο εναντίον των δολοφόνων του
λόχου Τσάρλι, γίναμε εμείς οι άτιμοι, οι “ρουφιάνοι”», λέει ο Κόλμπερν.
«Συνέχισαν να μας βρίζουν έτσι για χρόνια. Οι δυο “ρουφιάνοι”, οι άτιμοι… Αν
μιλήσετε στον Τόμσον, θα δείτε, δεν την προφέρει καν τη λέξη αυτή». Χρειάστηκε
να περάσουν τριάντα χρόνια για να έρθει η αναγνώριση. Το 1998, οι Κόλμπερν και
Τόμσον παρασημοφορήθηκαν επειδή στις 16 Μαρτίου 1968 έκαναν «το σωστό». «Τα
παράσημα ζεσταίνουν την καρδιά», λέει ο Τόμσον, «αλλά εγώ άλλο περιμένω. Στο
Μάι Λάι, οι στρατηγοί και τα λουλούδια της Ουάσιγκτον τη γλίτωσαν. Αυτό δεν
πρέπει να συμβεί με το Αμπού Γράιμπ».

«Ξέρω πως δεν υπάρχουν παράνομες διαταγές στις οποίες να οφείλεις να
υπακούσεις», προσθέτει. «Πως αν μια διαταγή είναι παράνομη, δεν αρκεί να
σιωπήσεις. Πρέπει να αντιταχθείς αμέσως και μετά να καταγγείλεις τους
υπευθύνους, όποιοι κι αν είναι». «Δεν μπορείς να φτάνεις σε τέτοια φρίκη, όταν
υποτίθεται ότι φέρνεις τη δημοκρατία σε μια μακρινή χώρα για την οποία άλλωστε
δεν ξέρεις τίποτε και η οποία δεν σε ενδιαφέρει καθόλου», λέει ο Κόλμπερν.
«Αυτό είναι το μάθημα από το Βιετνάμ που κάποιοι δεν έχουν μάθει ακόμη».