NEΣE ΓIAΣIN «Σκοτώσαμε τη χώρα μας!»

«Οι άνθρωποι δεν μπόρεσαν να δουν τα θετικά σημεία, που θα έφερναν πιο κοντά τις δύο πλευρές. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν κίνητρα, ενώ οι Ελληνοκύπριοι δεν ήθελαν να χάσουν τα προνόμιά τους. Όλοι είδαν τι θα κερδίσουν από αυτό και όχι πώς θα ζήσουν μαζί», λέει η Νεσέ Γιασίν για το ναυάγιο του σχεδίου Ανάν

«Το τραύμα των Ελληνοκυπρίων από την εισβολή είναι πολύ αληθινό. Και ο φόβος
τους. Το τραύμα, όμως, όχι μόνο δεν θεραπεύτηκε, αλλά το καλλιέργησαν έντονα
και οι δύο πλευρές. Επιπλέον, η δουλειά μιας μεγάλης μερίδας πολιτικών είναι
να τρέφουν τη σύγκρουση. Ή μάλλον, αυτοί οι άνθρωποι είναι η ίδια η σύγκρουση.
Και πόνταραν στους φόβους των ανθρώπων για να απορριφθεί το σχέδιο Ανάν. Είναι
θλιβερό αυτό που συνέβη. Αισθάνομαι σαν κάποιος που αγαπώ να πέθανε. Σκοτώσαμε
τη χώρα μας. H χώρα μας κείται νεκρή».

H απογοήτευση της Νεσέ Γιασίν για το «όχι» των Ελληνοκυπρίων είναι μεγάλη. Το
ίδιο και η θλίψη της, όπως λέει. Ποιήτρια και πανεπιστημιακός – διδάσκει
Τουρκική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου – η Τουρκοκύπρια
Νεσέ αποφάσισε πριν από εφτά χρόνια να εγκαταλείψει ό,τι ήξερε, φίλους,
γνωστούς, τις προκαταλήψεις και τους μύθους τους και να εγκατασταθεί στην
«άλλη» πλευρά, την ελληνοκυπριακή, για να δει από πρώτο χέρι τι συμβαίνει
εκεί.

«Ήταν μια κίνηση πολιτική. Δούλευα για την εδραίωση της ειρήνης ανάμεσα στις
δύο πλευρές, είχα συναντήσεις με Ελληνοκυπρίους και ταξίδευα συνέχεια,
γράφοντας και λέγοντας όλα αυτά. Ήταν μια κίνηση διαμαρτυρίας», λέει στα «NEA»
η Νεσέ Γιασίν. Όλοι οι φίλοι της είχαν θεωρήσει τρέλα την απόφασή της.
«Κάποιοι μάλιστα ανησυχούσαν. Ήταν μεγάλη εμπειρία για μένα να αρχίσω να
μαθαίνω τους Ελληνοκυπρίους. Άρχισα τότε να καταλαβαίνω πράγματα που πριν μου
φαίνονταν τρελά».

H Νεσέ γνώριζε τους φόβους και τις ανησυχίες των Ελληνοκυπρίων για το
σχέδιο Ανάν. Και τους καταλάβαινε. «Θεωρούσα, όμως, ότι με βάση τη λογική και
οι δύο πλευρές έπρεπε να πουν “ναι” σ’ αυτή την πρόταση, γιατί το “όχι” θα
σήμαινε διχοτόμηση του νησιού». Πιστεύει πως ο κόσμος στην ελληνική πλευρά δεν
ήταν καλά πληροφορημένος, αφού «όλοι παρουσίαζαν την αρνητική πλευρά. Ο
Παπαδόπουλος μίλησε στους φόβους των Ελληνοκυπρίων και πέτυχε. Οι άνθρωποι δεν
μπόρεσαν να δουν τα θετικά σημεία, που θα έφερναν πιο κοντά τις δύο πλευρές. Ο
ισχυρός θέλει πάντα να κυριαρχεί, ώστε ο αδύναμος να υποχωρεί. Αυτό το σχέδιο
δημιουργούσε μια ισορροπία. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν κίνητρα, ενώ οι
Ελληνοκύπριοι δεν ήθελαν να χάσουν τα προνόμιά τους. Κανένας δεν συζήτησε την
αλληλεξάρτηση. Όλοι είδαν τι θα κερδίσουν από αυτό και όχι πώς θα ζήσουν μαζί.
Έπειτα απ’ αυτό οι Τουρκοκύπριοι δεν θέλουν να έχουν πολλές επαφές με τους
Ελληνοκυπρίους. Μπαίνουν στη λογική “αφού δεν μας θέλουν αυτοί, γιατί να τους
θέλουμε εμείς;”», σημειώνει.

Θυμάται την πρώτη φορά που μπήκε σε μια τάξη Ελληνοκυπρίων μαθητών για να τους
μιλήσει: «Με κοιτούσαν περίεργα και με ρωτούσαν τι σημαίνει Τουρκοκύπριος.
“Σημαίνει ότι η μαμά σας είναι Ελληνίδα και ο μπαμπάς σας Τούρκος;”, με
ρωτούσαν. Επίσης, με ρωτούσαν αν είναι επικίνδυνα στη Βόρεια Κύπρο. Αν τα
αυτοκίνητα σκοτώνουν ανθρώπους στον δρόμο».

Υπάρχουν Ελληνοκύπριοι που τάσσονται υπέρ της προσέγγισης με την άλλη
πλευρά κι έχουν επαφές με τους Τουρκοκυπρίους. Κάποιοι άλλοι, όμως, «δεν
περνούν καν τη Γραμμή, επειδή δεν θέλουν να δείξουν τα διαβατήριά τους». Ο
αδελφός της Νεσέ μένει σε σπίτι Ελληνοκυπρίων. «Θυμάμαι, πέρυσι, όταν ήρθαν
για πρώτη φορά οι Ελληνοκύπριοι ιδιοκτήτες να το δουν. Στην αρχή ήταν πολύ
σνομπ και πολύ απορριπτικοί. Τότε, ο αδελφός μου τους εξήγησε πως αν ήθελαν να
γυρίσουν πίσω, εκείνος ήταν έτοιμος. H στάση τους άλλαξε αμέσως. Απέκτησαν
σχέσεις και βλέπονται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Μάλιστα, αυτοί οι
άνθρωποι αν και ήταν δεξιοί, ψήφισαν “ναι” στο σχέδιο Ανάν».

«Δεν θέλουν να είναι αποικία της Τουρκίας»

H Νεσέ Γιασίν δεν είναι αισιόδοξη για τη νέα γενιά Κυπρίων, δεν φαίνεται να
πιστεύει ότι αποτελούν την ελπίδα για μια ειρηνική επίλυση του Κυπριακού που
θα σέβεται και τις δύο πλευρές: «Οι νέοι Τουρκοκύπριοι θέλουν να ζήσουν μαζί
με την άλλη πλευρά, αλλά οι νέοι Ελληνοκύπριοι όχι. Φταίει ο τρόπος με τον
οποίο μεγάλωσαν και το εκπαιδευτικό σύστημα. Το αξιοπερίεργο είναι ότι οι
γονείς είναι πιο θετικοί από τα παιδιά τους. Υπάρχουν δύο διαφορετικές
ιστορικές αφηγήσεις των δύο πλευρών. Έκανα δουλειά με νέους ανθρώπους και
μεταμορφώνονταν απ’ τη μια μέρα στην άλλη, συνειδητοποιώντας τα ψέματα που
τους είχαν πει. Ωστόσο, οι περισσότεροι φοιτητές μου ψήφισαν “όχι” στο σχέδιο
Ανάν. Μετά το δημοψήφισμα πολλοί δεν ήρθαν στο μάθημα. Όπως μου είπαν εκ των
υστέρων οι συμφοιτητές τους, ντρέπονταν να μου το πουν».

«Οι Τουρκοκύπριοι δεν θέλουν ένα χωριστό κράτος. Ψήφισαν για την ενότητα του
νησιού. Ήθελαν να μπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να ξεφορτωθούν τελικά την
Τουρκία, να είναι κύριοι του εαυτού τους, να μην αποτελούν αποικία της
Τουρκίας», τονίζει. Δεν θέλει να πιστέψει, ωστόσο, ότι οι Ελληνοκύπριοι δεν
θέλουν να ζήσουν μαζί με τους Τουρκοκυπρίους. «Τα exit polls του
δημοψηφίσματος έδειξαν ότι η πλειοψηφία ψήφισε “όχι” με βάση το θέμα της
ασφάλειας και όχι επειδή δεν θέλει να ζήσει μαζί με τους Τουρκοκυπρίους. Κάτι
είναι κι αυτό…».

INFO

H Νεσέ Γιασίν στο ντοκιμαντέρ «H Άλλη Πλευρά», σε έρευνα σενάριο Φανής
Τουπαλγίκη, σκηνοθεσία Κυριακής Μάλαμα, που βραβεύθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ
Θεσσαλονίκης. Απόψε στις 23.00, ET3.