Ο «σεμνός και λιγομίλητος» Mήτσος Aλεξανδρόπουλος

Σε λίγες εβδομάδες ο Μήτσος Αλεξανδρόπουλος θα γιορτάσει τα ογδόντα χρόνια
(γεν. Αμαλιάδα 1924) της πολυτάραχης ζωής του, έχοντας υπηρετήσει με μόχθο
πολύ, σεμνότητα βαθύτατη και γνώση περισσή σχεδόν όλα τα είδη του γραπτού
λόγου: μυθιστόρημα, δοκίμιο, διήγημα, μετάφραση, ταξιδιωτικό και – καθώς
σημειώνει ο Γιώργος Μαρκόπουλος – «την παραμελημένη στις ημέρες μας
“βιογραφική μυθιστορία”, είδος στο οποίο άνοιξε καινούργιους, και με δική τους
δυναμική, δρόμους».

Ο «Μανδραγόρας» δημοσιεύει ένα επαρκέστατο αφιέρωμα (επιμέλεια Αγγελική
Κωσταβάρα) σ’ αυτόν τον συγγραφέα που «έχει κατορθώσει να διεισδύσει διά του
ήθους στο βάθος του πνεύματος και διά του πνεύματος να παράγει ήθος».

Αμαλιάδα – EAM Νέων – Αντάρτικο – Εμφύλιος – Τασκένδη – Βουκουρέστι – Μόσχα –
Αθήνα. Πρώτο του βιβλίο τα «Αρματωμένα χρόνια» (διηγήματα, 1954). Τελευταίο το
μυθιστόρημα «Στο όριο» (2003, Ελληνικά Γράμματα). Ανάμεσά τους χιλιάδες
σελίδες και πριν από τρία χρόνια το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το
σύνολο του έργου του.

Πολλοί και ικανοί μελετητές συνεισφέρουν στη γνώση του έργου και της ζωής του
Αλεξανδρόπουλου, αναδεικνύοντας – δίχως τάση αγιογραφίας – την πνευματική
φυσιογνωμία του. Να κλείσω το μικρό σημείωμα με λίγες γραμμές από τη μελέτη
του τιμωμένου «Ρώσικη λογοτεχνία» (Κέδρος 1978-79): «Δυστυχώς από αιτίες
σχεδόν μοιραίες, η πολιτική στη Σοβιετική Ένωση χρησιμοποίησε σαν ένα δικό της
εργαλείο τη λογοτεχνία, ένα δικό της εξάρτημα. Προσπάθησε να την εξημερώσει,
να τη γυμνάσει όπως τους αετούς και τα γεράκια και να τη χρησιμοποιήσει στα
κυνήγια της.

Όποιος ξέρει τι τραβά το γεράκι, όσο να γίνει υποχείριο του ανθρώπου, έχει όλο
το πρόβλημα μπροστά του και δεν χρειάζεται να προσθέσει κανείς τίποτε άλλο.
Όποιος αγαπά τα κυνήγια, χαίρεται και ικανοποιείται, θαυμάζει το καλό γύμνασμα
και την ομορφιά του τιθασευμένου γερακιού, μαζί μ’ αυτά μπορεί να καταλάβει
και τους πολιτικούς. Τα ίδια όμως τα γεράκια βλέπουν από ψηλά το παγιδευμένο
αδέλφι τους και αγανακτούν και θλίβονται για τη μοίρα που το βρήκε».

«ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»

Για τον Ιμμάνουελ Καντ

Νέο φιλοσοφικό περιοδικό, το «Υπόμνημα», τύπωσε το πρώτο του τεύχος,
αφιερωμένο στον Ιμμάνουελ Καντ. Όπως για κάθε νέο περιοδικό, ας γίνουν κι εδώ
οι συστάσεις. Το «Υπόμνημα» εκδίδει η «Πόλις», διευθύνεται από τον καθηγητή
της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Βασίλη Κάλφα, θα κυκλοφορεί δύο φορές
τον χρόνο – άνοιξη και φθινόπωρο – και κοστίζει 15 ευρώ. Επιδίωξη, κατά τον
διευθυντή του:

«Να αναδείξει την αυτονομία του φιλοσοφικού λόγου, την ιδιαιτερότητα και τη
συνέχεια των φιλοσοφικών προβλημάτων. H θεωρητική θέση που υπηρετεί το
ΥΠΟΜΝΗΜΑ είναι ότι η φιλοσοφία αναπτύσσεται μόνο μέσα από τον ερμηνευτικό
διάλογο με τα σημαντικά κείμενα του παρελθόντος.

Κάθε τεύχος θα περιέχει ένα αφιέρωμα – σε έναν φιλόσοφο, σε ένα φιλοσοφικό
ρεύμα ή σε ένα φιλοσοφικό σύγγραμμα. Θα υπάρχει όμως χώρος και για ανεξάρτητα
κείμενα, αφού η ύλη του αφιερώματος δεν θα καταλαμβάνει όλο το τεύχος».

Σ’ αυτό το τεύχος, λοιπόν, αφιέρωμα στην «Κριτική της κριτικής δύναμης» του
Καντ, με ευθύνη του Θεόδωρου Πενολίδη και στο επόμενο αφιέρωμα στην πλατωνική
«Πολιτεία» με ευθύνη του Βασίλη Κάλφα.

ΒΕΝΕΤΗΣ: * Στον ποιητή Θανάση Βενέτη (γεν. Δομοκό Φθιώτιδας, 1936)
αφιερώνει το νέο – 50ό – τεύχος του το εξαιρετικό «Εμβόλιμον». Ο
Βενέτης έχει τυπώσει δέκα ποιητικές συλλογές – πρώτη «Με φτιαγμένα ζάρια»
(1976) και δέκατη την «Αναψηλάφηση μέλλοντος» (2001). Γράφοντας, μεταξύ άλλων,
για τον Βενέτη, ο Γιάννης Βαρβέρης σημειώνει ότι «πολλές φορές τα ποιήματά του
μού ακούγονται σαν ερωτικές ικεσίες κι άλλοτε πάλι ανασαίνουν στο ρυθμό και
στη μουσική του λαϊκού παραπόνου ή και της θρηνωδίας», ενώ ο Κώστας
Γεωργουσόπουλος θα σημειώσει για την ποίηση του συντοπίτη του Βενέτη: «…
Αυθεντική, πρωτότυπη, ειλικρινής, ευθύβολη, καίρια και κυρίως στέρεα ως
μορφή». Στο ίδιο τεύχος υπάρχουν ακόμα σελίδες για τον Ηλία X.
Παπαδημητρακόπουλο και η πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη του Άρη Μπερλή «Μια εισαγωγή
στο ποιητικό έργο του Οδυσσέα Ελύτη». * Μικρά πεζά και ποιήματα
περιλαμβάνει στις περισσότερες σελίδες της η κοζανίτικη «Παρέμβαση»,
ενώ, ως συνήθως, δεν λείπουν τα επίκαιρα σχόλια και η βιβλιοκριτική. Το
τεύχος αρχίζει με το ποίημα του Τάκη Βαρβιτσιώτη «H ηλικία του μύθου», απ’
όπου και οι τρεις πρώτοι στίχοι: «Έχεις αγάπη μου την ηλικία του μύθου / Όταν
τη νύχτα υψώνεις έως τα χείλη μου / το κύπελλο με το αίμα σου που
κοχλάζει…». Να επισημανθεί επίσης το μελέτημα του διδάκτορα Φιλολογίας
Δημήτρη Κόκορη «Όψεις του παλαμικού έργου».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ»: Καλύμνου 31 και Ιθάκης 65, Αθήνα 112 51, τηλ.:
210-8220.294.

«ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»: Ομήρου 32, Αθήνα 106 72, τηλ.: 210-3643.382.

«ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ»: Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας, T.K. 320 03 – Διευθυντής Δημήτρης
Φαφούτης.

«ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ»: X. Μούκα 1, Κοζάνη 501 00, τηλ.: 24610-34.691.