ΓNΩMH Οι πλούσιοι να βοηθήσουν τους φτωχούς

Σαν από τραγική ειρωνεία, οι χώρες που υποφέρουν από τα υψηλότερα επίπεδα
φτώχειας, ασθενειών, διαφθοράς, βίαιων συγκρούσεων και παραβίασης των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι επίσης – τουλάχιστον στα χαρτιά – από τις
πλουσιότερες του κόσμου. Παραδόξως, οι άφθονοι φυσικοί τους πόροι τροφοδοτούν
πολλά προβλήματά τους.

Οι οικονομολόγοι αποκαλούν αυτό το φαινόμενο «η κατάρα των πόρων» και
προσπαθούν εδώ και χρόνια να βρουν τρόπους αντιμετώπισής του. H Παγκόσμια
Τράπεζα έχει βοηθήσει σημαντικά να ανοίξουν οι οικονομίες των φτωχών χωρών
στις επενδύσεις από ξένες εταιρείες πετρελαίου και εξορύξεων. H θεωρία της
Τράπεζας ήθελε τις επενδύσεις αυτές να παράγουν τα χρήματα που χρειάζονται οι
φτωχές χώρες προκειμένου να ξεφύγουν από τη φτώχεια. Σύμφωνα με πολλές
μελέτες, όμως, οι φτωχές χώρες που εξαρτώνται από τους πόρους του πετρελαίου
και των μεταλλευμάτων αναπτύσσονται στην πραγματικότητα πιο αργά από τις
υπόλοιπες.

Προς τιμήν της, η Παγκόσμια Τράπεζα έχει αναγνωρίσει τα προβλήματά αυτά. Το
2000 ξεκίνησε μια μεγάλη αναθεώρηση της πολιτικής της. Προϊόν της αναθεώρησης
αυτής, την οποία πραγματοποίησε ένας πρώην υπουργός Περιβάλλοντος της
Ινδονησίας, ο Εμίλ Σαλίμ, ήταν μια σειρά προτάσεων: να γίνονται περισσότερα
για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να προαπαιτείται από τις
εταιρείες πετρελαίου και εξορύξεων η εξασφάλιση της συγκατάθεσης των τοπικών
κοινοτήτων, να αποφεύγονται οι επενδύσεις σε περιοχές συγκρούσεων…

Εφόσον εφαρμοστούν, οι προτάσεις αυτές μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις
πιθανότητες να ωφελεί ο φυσικός πλούτος τους φτωχότερους πληθυσμούς.
Προκειμένου, ωστόσο, να ξεπεράσουν την αδράνεια της τραπεζικής γραφειοκρατίας,
ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Τζέιμς Γούλφενσον και οι μέτοχοί της πρέπει
να αναλάβουν δράση αμέσως. Οι φτωχότεροι του κόσμου δεν μπορούν να περιμένουν
άλλο.

Ο αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1984
και η Τζόντι Γουίλιαμς το 1997. Το άρθρο τους δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα
«Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν».