Kαμπανάκι ή πρόστιμο

Σήμερα και αύριο η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία θέτει κάτω από το
«μικροσκόπιό» της το ύψος του δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας μας – κι
αυτό ίσως οδηγήσει σε ακόμα πιο δύσκολη θέση την κυβέρνηση…

Δύο πιθανά σενάρια αντιδράσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα αντιμετωπίσει η
κυβέρνηση, μόλις ολοκληρώσει τον έλεγχό της για το δημοσιονομικό έλλειμμα του
2003 η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, που επισκέπτεται
γι’ αυτό τον σκοπό, σήμερα και αύριο, την Αθήνα.

Τα σενάρια θα εξαρτηθούν από τα συμπεράσματα στα οποία θα καταλήξει η
αντιπροσωπεία της Eurostat.

Αν συμφωνήσει με τη διαπίστωση της δημοσιονομικής απογραφής που έκανε η
κυβέρνηση, ότι το έλλειμμα ήταν 2,95% του ΑΕΠ, δηλαδή δεν ξεπέρασε το 3%του
ΑΕΠ, τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να απευθύνει στην κυβέρνηση μια
«έγκαιρη προειδοποίηση», με την οποία θα χτυπά καμπανάκι για τον κίνδυνο
υπερβολικού ελλείμματος και θα υποδεικνύει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για να
αντιμετωπισθεί ο κίνδυνος αυτός.

Αυστηρά μέτρα

Αν, όμως, διαπιστώσει έστω και το παραμικρό πρόσθετο έλλειμμα, τότε αυτομάτως
το όριο του 3% θα ξεπεραστεί και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κινήσει τη διαδικασία
του λεγόμενου «υπερβολικού ελλείμματος», του Συμφώνου Σταθερότητας, που
προβλέπει αυστηρά μέτρα και κίνδυνο επιβολής χρηματικού προστίμου.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή, η Ένωση θα ζητήσει σε πρώτη φάση
από την κυβέρνηση να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα – κυρίως περιορισμού των
δαπανών και αύξησης των εσόδων – για να περιορίσει το έλλειμμα κάτω από 3% τον
επόμενο χρόνο, δηλαδή το 2005. Αν αυτό δεν καταστεί εφικτό, το Συμβούλιο
υπουργών Οικονομίας θα καθορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, με νέα μέτρα
περιστολής δαπανών, για τη μείωση του ελλείμματος. Σε περίπτωση δεύτερης
αποτυχίας και σ’ αυτό το χρονοδιάγραμμα, θα επιβληθεί πρόστιμο στη χώρα ίσο με
το 1% του ΑΕΠ της.

H «άσπρη τρύπα»

Το δεύτερο σενάριο, του «υπερβολικού ελλείμματος», προβάλλει αυτή τη στιγμή ως
αρκετά πιθανό, παρ’ ότι η κυβέρνηση θα ήθελε να το αποκλείσει. Κι αυτό γιατί
το 2,95% του ΑΕΠ, στο οποίο οδήγησε το έλλειμμα η δημοσιονομική της απογραφή,
είναι τόσο κοντά στο 3%, που δεν χρειάζεται παρά να εντοπίσει η Eurostat μία
μικρή παρατυπία, για να το ξεπεράσει.

Άλλωστε, η ίδια η Eurostat διατηρεί πάντα τις επιφυλάξεις της για το θέμα της
λεγόμενης «άσπρης τρύπας», δηλαδή των πλεονασμάτων των ασφαλιστικών ταμείων
και δημοσίων επιχειρήσεων, με τα οποία περιορίζεται το έλλειμμα του
προϋπολογισμού. Αν διαπιστώσει, όπως είναι πιθανό, ότι αυτή η «άσπρη τρύπα»
είναι τελικά μικρότερη από αυτήν που καταγράφεται στον προϋπολογισμό, τότε
οπωσδήποτε το έλλειμμα θα ξεπεράσει το 3%. Κι αυτό μπορεί να γίνει, είτε μετά
την επίσκεψη της αντιπροσωπείας της σήμερα και αύριο στην Αθήνα είτε αργότερα,
μέσα στον χρόνο.

Δεν γνώριζε η Eurostat

H κυβέρνηση ήταν εν γνώσει της επιφύλαξης αυτής της Eurostat σε ό,τι αφορά την
«άσπρη τρύπα» όταν ξεκίνησε τη δημοσιονομική απογραφή. Αντίθετα, η Eurostat
δεν γνώριζε τα νέα δεδομένα που επρόκειτο να θέσει η κυβέρνηση με δική της
πρωτοβουλία, σε ό,τι αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2003. Έτσι,
είχε αποδεχθεί ότι το έλλειμμα του 2003 ήταν 1,7%, όπως ανέφερε η προηγούμενη
κυβέρνηση, με μόνη επιφύλαξη το μέγεθος της «άσπρης τρύπας». Αν η κυβέρνηση
δεν είχε προχωρήσει σε δημοσιονομική απογραφή, το όποιο πρόσθετο έλλειμμα
προέκυπτε λόγω «άσπρης τρύπας» δεν θα είχε οδηγήσει σε υπέρβαση του ορίου του
3% του ΑΕΠ. Τώρα, όμως, αυτό είναι αναπόφευκτο.

Αυστηρή παρακολούθηση

Ούτως, ή άλλως, ακόμη και η «έγκαιρη προειδοποίηση» από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα
σημάνει την έναρξη μιας περιόδου αυστηρής παρακολούθησης των δημοσιονομικών
της χώρας. H κυβέρνηση θα αναλάβει την υποχρέωση να περιορίσει τις δαπάνες του
κράτους, σε μια περίοδο που οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν αφήνουν πολλά περιθώρια
για κάτι τέτοιο, και είναι πιθανό να αντιδράσουν αρνητικά και οι αγορές,
πιέζοντας προς τα πάνω τα επιτόκια δανεισμού της χώρας.

Αν, όμως, οδηγηθεί η χώρα άμεσα στο «υπερβολικό έλλειμμα», τότε η εφαρμογή
μιας πολιτικής λιτότητας θα είναι μονόδρομος.

Αντισυνταγματικός ο τρόπος καθορισμού της ανώτατης τιμής πώλησης φαρμάκων

Αντισυνταγματικός κρίθηκε από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της
Επικρατείας ο τρόπος καθορισμού της ανώτατης τιμής πώλησης των φαρμάκων.

H υπόθεση παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια από το Δ’ Τμήμα του ΣΤΕ, το οποίο είχε
κρίνει κατά πλειοψηφία ότι ο καθορισμός της ανώτατης τιμής πώλησης των
φαρμάκων στη χώρα μας με βάση τη χαμηλότερη τιμή πώλησης σε οποιαδήποτε
ευρωπαϊκή χώρα, προσκρούει στο Σύνταγμα.

Στο ΣΤΕ έχει προσφύγει ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος,
ζητώντας την ακύρωση των σχετικών αποφάσεων του υπουργού Ανάπτυξης με τις
οποίες καθορίστηκαν τα έτη 2001 και 2002 ανώτατες τιμές σε έναν μεγάλο αριθμό
φαρμάκων. H απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας αναμένεται
να δημοσιευθεί τον ερχόμενο μήνα.

Ωστόσο, σε διάσκεψη κρίθηκε κατά πλειοψηφία ότι ο τρόπος καθορισμού της
ανώτατης τιμής των φαρμάκων είναι παράνομος γιατί προσκρούει στο άρθρο 21 του
Συντάγματος.

Άλλωστε, όπως διατυπώθηκε στη συνεδρίαση της Ολομέλειας, το ισχύον σύστημα
καθορισμού της τιμής των φαρμάκων στην χώρα μας, με μόνο κριτήριο τη
χαμηλότερη τιμή πώλησης του φαρμάκου στις ευρωπαϊκές χώρες, πάσχει καθώς δεν
λαμβάνεται καθόλου υπ’ όψιν το κόστος λειτουργίας μιας ορθολογικής
επιχείρησης.