H βία κατέστρεψε 150 ναούς και μονές

Στη διαιρεμένη μεταξύ Σέρβων και Αλβανών πόλη Μιτρόβιτσα του Κοσόβου, ο ορθόδοξος ναός έχει παραδοθεί στις φλόγες (Μάρτιος 2004). Μεγαλύτερη καταστροφή (και στις τοιχογραφίες) προκλήθηκε στα βυζαντινά μνημεία του Πρίζρεν

Οι καταγραφές που ολοκλήρωσε πρόσφατα ομάδα επιστημόνων στο πλαίσιο του
Ευρωπαϊκού Προγράμματος για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της
Νοτιοανατολικής Ευρώπης φέρουν ως κατεστραμμένους περί τους 30 βυζαντινούς
ναούς και μοναστήρια μόνο στη διάρκεια της πρόσφατης έξαρσης μαζικής βίας στο
Κόσοβο. Σ’ αυτούς προστίθενται οι 120 που είχαν καταστραφεί νωρίτερα αλλά και
κατά τη διάρκεια της τετραετούς και πλέον παραμονής της KFOR στην περιοχή από
το 1999. Οι σοβαρότερες καταστροφές καταγράφηκαν στην πόλη Πρίζρεν και στις
γύρω περιοχές όπου ο μαινόμενος όχλος συστηματικά έκαψε όλες τις ορθόδοξες
σερβικές εκκλησίες.

Το υπόμνημα με τα νέα στοιχεία υποβλήθηκε χθες στη διάρκεια της συνάντησης του
Συμβουλίου της Ευρώπης στη Θεσσαλονίκη ενώ επιτροπή εμπειρογνωμόνων του που
επρόκειτο να μεταβεί την ερχόμενη Δευτέρα στο Κόσοβο έλαβε εντολή μετάθεσης
της επίσκεψης για τον ερχόμενο μήνα …

H Παναγία Λιέβισκα, έδρα του επισκόπου του Πρίζρεν (στη νοτιοδυτική
πλευρά του Κοσόβου), κτισμένη πάνω σε παλαιότερη βυζαντινή βασιλική (του 9ου
αιώνα) και αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, είναι εκείνη που υπέστη τη
μεγαλύτερη καταστροφή – ολοσχερή για τις τοιχογραφίες της.

Ακόμη έχουν καταστραφεί ολοσχερώς: Ο ναός του Αγίου Σπας, που αναγέρθηκε με
δωρεά Σέρβου ευγενούς περί τα 1330. Ο ναός του Αγίου Νικολάου, γνωστός ως
εκκλησία του Τουτίκ, που χτίστηκε στα 1331-32 με δωρεά της οικογένειας
αριστοκρατών Τουτίκ. Το μοναστήρι των Αρχαγγέλων, χτισμένο το 1343 από τον
Σέρβο βασιλιά και μετέπειτα τσάρο Στεφάν Ντούσαν. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου
στο Πρίσρεν χτισμένος στα μέσα του 14ου αιώνα. Ο σερβικός ορθόδοξος καθεδρικός
ναός, έδρα της Σερβικής Ορθόδοξης Επισκοπής, αφιερωμένος επίσης στον Άγιο
Γεώργιο, που χτίστηκε στα 1856 και στέγαζε εξαιρετική συλλογή βυζαντινών
εικόνων. Το μοναστήρι του Ντέβιτς (Άγιος Ιωανίκειος) του 13ου αιώνα στην πόλη
Σμπρίτσα. Σε πρόσφατη επιδρομή οι εισβολείς έβαλαν φωτιά ακόμα και στα
φυλασσόμενα στον χώρο του μοναστηριού ιερά λείψανα του Αγίου Ιωανίκειου.

Την προστασία, αναστήλωση και ανάδειξη 135 συνολικά καταστραμμένων μνημείων
πολιτιστικής κληρονομιάς σε σύνολο εννέα χωρών της NA. Ευρώπης ανέλαβε το
Συμβούλιο της Ευρώπης στο πλαίσιο του Προγράμματος για την Προστασία της
Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Τα 135 μνημεία επελέγησαν (15 από κάθε χώρα) στη διάρκεια των δύο
πρώτων φάσεων του προγράμματος που αφορούσαν στην καταγραφή και ένταξη των
επιλεγμένων μνημείων στη λίστα προτεραιότητας του Συμβουλίου της Ευρώπης και
αφορούν στην Κροατία, Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Σερβία – Μαυροβούνιο, Αλβανία,
FYROM, Βουλγαρία, Ρουμανία και Κοσσυφοπέδιο.

H συνάντηση του Συμβουλίου της Ευρώπης με αντικείμενο το πρόγραμμα
πραγματοποιήθηκε χθες στη Θεσσαλονίκη στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και
Μεταβυζαντινών Μνημείων, που μετέχει στο πρόγραμμα, καθώς και Έλληνες και
ξένοι εμπειρογνώμονες του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.