[ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ]

Μια κυοφορία, συνήθως, αξίζει τον κόπο διότι το αποτέλεσμα, το τέκνο, είναι
και επιδιωκτέο και άκρως επιθυμητό (για να μην πούμε ότι μας φαίνεται πάντα
και εκπάγλου καλλονής…). Στην περίπτωση του Κυπριακού, όμως, και της μακράς
κυοφορίας του προκειμένου να εμφανισθούν όλοι οι θεσμικά έχοντες τον λόγο με
άποψη, αμφισβητείται εντόνως εάν η κυοφορία πράγματι άξιζε τον κόπο και δεν
αποτέλεσε απλώς ένα επιπλέον βάρος σε μια ήδη βεβαρημένη ατμόσφαιρα.

Κορυφαίο παράδειγμα, ασφαλώς, αποτελεί η περίπτωση του Πρωθυπουργού Κώστα
Καραμανλή. Αν και ουδείς που παροικεί την Ιερουσαλήμ αμφέβαλλε για τα
πραγματικά του αισθήματα – ότι, δηλαδή, ασφαλώς υποστήριζε και το πέμπτο
σχέδιο Ανάν και την υπερψήφισή του από τους Ελληνοκυπρίους – η βροντερή σιωπή
που ακολούθησε μετά τη Λουκέρνη δημιούργησε εύλογα ερωτηματικά. Το αποτέλεσμα
– η δήλωσή του μετά το Συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών – έδωσε εν μέρει μόνο
απαντήσεις. Για παράδειγμα, γιατί το «ναι» έπρεπε να είναι… ζωγραφισμένο και
όχι διατυπωμένο; Σε αυτό το ερώτημα απαντούν μονάχα η κοινή λογική και η
παρατήρηση του περιβάλλοντος χώρου. Κάποιοι θα πουν και για την ψυχολογία του
ιδίου του κ. Καραμανλή, αλλά αυτό μάλλον δεν αποτελεί πολιτικό επιχείρημα.

H εξήγηση

Το μισό «ναι», λοιπόν, βρίσκει την εξήγησή του στις ισορροπίες: ο Πρωθυπουργός
δεν ήθελε να έρθει σε ευθεία κόντρα με τον Τάσσο Παπαδόπουλο. Δεν ήθελε να
έρθει σε κόντρα ούτε με τους Αμερικανούς και τους Ευρωπαίους. Και δεν ήθελε να
έρθει σε κόντρα, μετά βεβαιότητος, ούτε με την Τουρκία και τον Ταγίπ Ερντογάν,
κάτι που ξεκαθάρισε και στη δήλωσή του.

Άμα, λοιπόν, δεν θέλεις να έρθεις σε σύγκρουση με κανέναν, ουσιαστικά, το
αποτέλεσμα είναι απολύτως λογικό να καταλήξει σε μιαν άγευστη σούπα. Εν
προκειμένω, βέβαια, αποφεύγοντας το αλατοπίπερο, ο κ. Καραμανλής φρόντισε και
μια άλλη, πολύτιμη γι’ αυτόν ισορροπία, αυτήν που αφορά το κόμμα και την
κυβέρνησή του. Διότι, εν όψει ευρωεκλογών κιόλας, πώς να βάλεις υπό την ίδια
σκέπη τον ευθύ στο «ναι» Κώστα Μητσοτάκη, την Ντόρα Μπακογιάννη, αλλά και τον
Μιλτιάδη Έβερτ, και τους ευρωβουλευτές της N.Δ. που χωρίς να ερωτήσουν κανέναν
ψήφισαν κατά του σχεδίου Ανάν στο Ευρωκοινοβούλιο;

Θεαματική τούμπα

Βέβαια, η ισορροπία που επιχείρησε ο κ. Καραμανλής είναι σε απόλυτη
αντιστοιχία και με την ισορροπία που επέλεξαν άλλοι, πολύ πιο αρμόδιοι
παράγοντες. Για παράδειγμα, το μεγαλύτερο κόμμα της Κύπρου, το ΑΚΕΛ. Ύστερα
από συνεδριάσεις τριών του οργάνων, άπαντες είδαν μια θεαματική τούμπα, στη
διάρκεια της οποίας το «ναι» μετατράπηκε σε «αναβολή, αλλιώς “όχι”». Κι εδώ τα
κίνητρα είναι ευκρινή. Να μη διασαλευθεί η ιερά κυβερνητική συμμαχία με τον
Τάσσο Παπαδόπουλο, να διαφυλαχθεί η ενότητα του κόμματος, αλλά και να μην
υποστεί φθορά από τα παντοδύναμα τούτες τις μέρες γκάλοπ.

Οι «σοφοί γέροντες»

Ισορροπίες, φυσικά, επιδίωξε και ο Γιώργος Παπανδρέου, και ο ΣΥΝ, και το ΔΗΣΥ
– διότι οι καιροί ου μενετοί για ρήξεις σε οποιοδήποτε μέτωπο. Φωτεινές
εξαιρέσεις σε αυτό το σκηνικό των ποικίλων αποχρώσεων του «ναι» και του «όχι»,
οι πρώην του πολιτικού σκηνικού – «σοφούς γέροντες» θα τους λέγαμε σε άλλη
περίπτωση, εάν δεν είχε επικρατήσει η λογική πως το προχωρημένο της ηλικίας
δεν είναι και προς τιμήν κάποιου. Στην Ελλάδα, οι πρώην πρωθυπουργοί
Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και Κώστας Σημίτης – αμφότεροι χειριστές και της
εξωτερικής πολιτικής σε κρίσιμες φάσεις – δεν υπολόγισαν πολιτικά κόστη και
δεν ακολούθησαν τη λογική της κυοφορίας και των ισορροπιών. Στην Κύπρο, ο
Γλαύκος Κληρίδης επιβεβαίωσε τη φωτεινότητα του πνεύματός του αλλά και το πόσο
αγνοεί τα τριγύρω του συμφέροντα.

H επόμενη μέρα

Πέρα από τα ποικίλα «ναι» και «όχι» των τελευταίων μερών κι ενώ οι
δημοσκοπήσεις δεν μας επιτρέπουν το στοιχείο της έκπληξης για την 24η
Απριλίου, αχνοφαίνεται ήδη η επόμενη μέρα. Όταν η Κυπριακή Δημοκρατία, από την
1η Μαΐου, θα έχει ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κι όταν οι Τουρκοκύπριοι –
για να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Ρίτσαρντ Μπάουτσερ – θα έχουν μείνει έξω στο κρύο. Κι όταν η Τουρκία θα έχει
πάρει τη διαπίστευση του καλού παιδιού στα μάτια της διεθνούς κοινότητας.

Το ενδεχόμενο των αναγνωρίσεων του βορείου τμήματος της Κύπρου έχει μπει ήδη
στο τραπέζι – και όχι μόνον από μουσουλμανικές χώρες, αλλά και από τους
Αμερικανούς και από τους Ευρωπαίους. Εκβιασμός; Ίσως αυτή να είναι η πρώτη
ανάγνωση, αν κι είναι αμφίβολο πώς μπορεί να ανατραπεί το αποτέλεσμα του
δημοψηφίσματος από κάτι τέτοιο. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τη
διατύπωση του αυτονοήτου: εάν οι Τουρκοκύπριοι δεν είναι επιθυμητοί από την
Κυπριακή Δημοκρατία, εάν δεν αποτελούν τμήμα της Τουρκίας, τότε τι είναι; Ένα
κομμάτι γης στο πουθενά, χωρίς κατοίκους, χωρίς όνομα και χωρίς ύπαρξη;
Προφανώς όχι. Οπότε με κάποιο τρόπο πρέπει η ύπαρξή τους και να αντιμετωπισθεί
και να διαχειρισθεί.

Και ολίγον από Καλατράβα

Ίσως είναι νωρίς για σενάρια της επόμενης μέρας. Ή ίσως να είναι πολύ αργά.
Και ίσως, ακόμη περισσότερο, κάποιοι να κουράστηκαν από την υπόθεση του
Κυπριακού. Παραέξω, όμως, τι μένει; Τα Ολυμπιακά Έργα και ο Καλατράβα. H
αγωνία για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Κι ένα μεγάλο ζητούμενο, το
λεγόμενο κυβερνητικό – και αντιπολιτευτικό, εδώ που τα λέμε -, έργο. Όλα αυτά
θα έρθουν στο προσκήνιο από τις 25 Απριλίου και ίσως, λέμε ίσως, μπορέσει η
χώρα να εισέλθει στην κανονικότητά της, ακολουθώντας την εξωτερική της
πολιτική με στρατηγική κι όχι φοβικά ή με μια αίσθηση επικείμενης καταστροφής.

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

H «τηλεφωνική διπλωματία» συνεχίζεται

Ως υπουργός Εξωτερικών ο Γιώργος Παπανδρέου άφησε εποχή για την ευκολία με την
οποία σήκωνε το τηλέφωνο και συνομιλούσε με τη Μάντλιν Ολμπράιτ, τον Κόλιν
Πάουελ, τον Γιόσκα Φίσερ, τον Τζακ Στρο και άλλους ηγέτες, ων ουκ έστιν
αριθμός. H ευκολία αυτή, μάλιστα, απέκτησε και ειδικό όρο στο υπουργείο
Εξωτερικών – ονομάστηκε «τηλεφωνική διπλωματία».

Οι εποχές, όμως, αλλάζουν και ο άκρως επιτυχημένος υπουργός είναι πλέον
πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, του ΠΑΣΟΚ. Το οποίο ΠΑΣΟΚ, πέρα από
πρόεδρο, διαθέτει και γραμματέα και Εκτελεστικό Γραφείο και κορυφαία στελέχη.
Εδώ, όμως, η τηλεφωνική διπλωματία δεν εφαρμόζεται διότι ο πρόεδρος όχι απλώς
δεν σηκώνει το τηλέφωνο να μιλήσει με τα στελέχη αλλά δεν απαντά και στα δικά
τους τηλέφωνα. Αποτέλεσμα; Ψάχνουν όλοι τη γραμμή κάπου μεταξύ Πάνου Μπεγλίτη
και Χάρη Παμπούκη, στην καλύτερη περίπτωση. Και ζηλεύουν τον Άλβαρο ντε Σότο
που έχει μιλήσει με τον κ. Παπανδρέου περισσότερο από ό,τι οι ίδιοι…