ΓNΩMH Iδεαλισμός και ρεάλ πολιτίκ

Μπορείτε να αποκαλείτε τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράκ όπως θέλετε, αλλά είναι
ξεκάθαρα το προϊόν ιδεολογίας και πάθους περισσότερο απ’ ό,τι ψυχρός
υπολογισμός εθνικού συμφέροντος. Ο Λευκός Οίκος μπορεί να ισχυρίζεται ότι ο
πόλεμος στο Ιράκ ήταν ένα αναγκαίο μέτωπο στον πόλεμο εναντίον της
τρομοκρατίας, αλλά ξεκάθαρα οφειλόταν επίσης και στην αμερικανική εμμονή με
τον πρώην δικτάτορα της Βαγδάτης και στο όραμα που έχουν οι νεοσυντηρητικοί
για την αραβική δημοκρατία.

Αυτός ο ιδεαλισμός όμως έρχεται σε αντίθεση με τη ρεάλ πολιτίκ άλλων τμημάτων
του πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας. Στο Ουζμπεκιστάν, στο Πακιστάν και σε
μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν άδικα, αδύναμα, ή με άλλο
τρόπο ακατάλληλα καθεστώτα, για λόγους συμφέροντος.

Ας αρχίσουμε με το Ουζμπεκιστάν. Τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας που
άφησαν 42 νεκρούς, ήταν μια αιματηρή υπενθύμιση τού πόσο άσχημο και ευάλωτο
είναι το καθεστώς του προέδρου Καρίμοφ. Πρόκειται για μια δικτατορία που έχει
πατάξει κάθε αντίσταση με δολοφονίες, βασανισμούς και φυλακίσεις, οι ΗΠΑ όμως
υποστηρίζουν με κάθε τρόπο αυτό το καθεστώς από τότε που το Ουζμπεκιστάν
δέχθηκε να γίνει βάση για επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν. Εάν ωστόσο το καθεστώς
καταρρεύσει, πιθανότατα θα αντικατασταθεί από ένα ισλαμικό και
φονταμενταλιστικό καθεστώς.

Το ίδιο ισχύει και για την αμερικανική στήριξη προς τον πρόεδρο Μουσάραφ του
Πακιστάν. Και σε μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν
παρόμοια διλήμματα. Συνηθίζουν να τα αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο:
υποστηρίζοντας καθεστώτα που δεν βασίζονται σε δημοκρατικές αρχές. Στην κορυφή
του καταλόγου βρίσκεται η Σαουδική Αραβία.

Αλλά η άρνηση των ΗΠΑ να αλλάξουν πολιτική μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την
επιβίωση αυτών των καθεστώτων. Σε όλη την περιοχή της Μέσης Ανατολής, υπάρχει
μια νέα συζήτηση γι’ αυτά τα θέματα.

Και οι ΗΠΑ, με τη σειρά τους, θα μπορούσαν λοιπόν να ανακαλύψουν ότι η
ιδεαλιστική στρατηγική τής πρόκλησης σταδιακών αλλαγών μέσα σε χώρες είναι
ασφαλέστερη από την υποστήριξη απολυταρχικών καθεστώτων που είναι πιθανό να
καταρρεύσουν, για να αντικατασταθούν από ακραίους, των οποίων η εχθρότητα
είναι βέβαιη.

©The Times, 2004