ΓNΩMH H απάντηση πρέπει να είναι «ναι»

Υπήρξαν ορισμένοι που ενοχλήθηκαν από το σκληρό μου σχόλιο για την αδράνεια
της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Λουκέρνη. Ήρθαν όμως τα αποκαλυπτικά σχόλια
Τούρκων δημοσιογράφων για το πώς εξασφάλισε η τουρκική αντιπροσωπεία τη
συμπαράσταση μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων να δικαιώσουν την οργή μου. Ο Αλί
Μπιράντ αρθρογραφώντας στη «Χουριέτ» ονομάτισε τον Πρόντι, τον Φερχόιγκεν, τον
Μπους, τον Μπλερ αλλά και τους ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας σαν τα
πρόσωπα που ανταποκρίθηκαν στις προσπάθειες του Ερντογάν να τους αποσπάσει
υποσχέσεις για βοήθεια στο κρίσιμο ζήτημα του σχεδίου Ανάν. Την ίδια ώρα η
ελληνική πολιτική ηγεσία παρέμενε κλεισμένη στο ξενοδοχείο, απαντώντας απλά σε
τηλεφωνήματα και προσκλήσεις. H ουσία τελικά είναι πως πήγαμε στην Ελβετία με
ένα σχέδιο Ανάν καλύτερο από εκείνο με το οποίο φύγαμε. Αυτή είναι η
πραγματικότητα.

Όλα αυτά όμως τώρα ανήκουν στην ιστορία. Το ζήτημα για τον Ελληνισμό είναι
σήμερα η στάση των Ελληνοκυπρίων στο επικείμενο δημοψήφισμα. Ανεξάρτητα από
τις αδυναμίες των τελικών ρυθμίσεων του σχεδίου και παρά το γεγονός πως έχουμε
τώρα μπροστά μας μια τελική ρύθμιση του Κυπριακού με αρκετά αρνητικά σημεία,
το συμφέρον της Κύπρου και του Ελληνισμού στο σύνολό του επιβάλλει – κατά την
εκτίμησή μου – την αποδοχή του σχεδίου.

Το «Ναι» θα δώσει οριστικά τέλος σ’ ένα άλυτο σχεδόν πρόβλημα. Και θα ανοίξει
τις προοπτικές ενός ουσία διαφορετικού πολιτικού περιβάλλοντος αλλά και μιας
δυναμικής πορείας ολόκληρης της Κύπρου προς την ευημερία. Τα αρνητικά, άδικα
και δυσλειτουργικά στοιχεία του σχεδίου θα απαμβλυνθούν μέσα από την ένταξη
της νήσου στην Ένωση και τη διανοιγόμενη ευρωπαϊκή της προοπτική. Το χωνευτήρι
μιας ευρύτερης οικονομικής αγοράς αλλά και η λειτουργία υπερεθνικών θεσμών θα
περιθωριοποιήσει τις όποιες καχυποψίες και εθνοτικές διαφορές. Το κοινό αύριο
θα εξακοντίσει το διχαστικό παρελθόν στη λήθη του περιθωρίου.

Ορισμένα από τα μειονεκτήματα του σχεδίου Ανάν δεν είναι αξεπέραστα. Οι
παραβιάσεις του κοινοτικού κεκτημένου λ.χ. δεν είναι μόνιμες. Ύστερα από 15
χρόνια στη χειρότερη περίπτωση οι εσωτερικοί κανόνες της E.E. θα εφαρμοσθούν
απολύτως σε ολόκληρη την Κυπριακή Δημοκρατία. Αλλά και ενδιάμεσα οι Τούρκοι
πλέον δεν θα μπορούν να εισέρχονται ελεύθερα στην Κύπρο, ενώ και οι αγορές
ακινήτων στο βόρειο μέρος δεν θα είναι αδύνατες για τους Ελληνοκυπρίους είτε
μέσω υπεράκτιων εταιρειών είτε από Κύπριους της Βρετανίας και άλλων περιοχών
της Ένωσης.

Από την άλλη μεριά, το «Όχι» θα προκαλέσει σοβαρά προβλήματα για το μέλλον όχι
μόνο για την Κύπρο αλλά και για την Ελλάδα. Πέραν των άμεσων πολιτικών
επιπλοκών που θα εμφανισθούν (δυσαρέσκεια των ΗΠΑ και της Ευρώπης, ενδεχόμενες
εμπλοκές σε άλλες μας διεκδικήσεις από τα ευρωπαϊκά όργανα, αντίδραση της
Ευρώπης για τη μόνιμη ανάμειξή της στο άλυτο κυπριακό πρόβλημα κ.λπ.) είναι
απίθανο να υπάρξουν στο μέλλον καλύτερες ευκαιρίες για την επίλυση του
προβλήματος.

Τα σοβαρότερα όμως ζητήματα που θα ακολουθήσουν το «Όχι» είναι δύο. Πολλοί
Τουρκοκύπριοι θα αποκτήσουν μετά τη μονομερή ένταξη, ασκώντας το σχετικό τους
δικαίωμα, διαβατήρια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κι έτσι, αναπάντεχα, το καθαρά
ελληνικό κομμάτι της Κύπρου θα αποκτήσει ξαφνικά και πάλι τουρκική μειονότητα.
Στα πλαίσια μιας Ευρώπης που επιβάλλει την κατοχύρωση μειονοτικών δικαιωμάτων
ο καθένας καταλαβαίνει τι καινούργια προβλήματα είναι ενδεχόμενο να
δημιουργηθούν.

Το δεύτερο πρόβλημα συνδέεται με την στη συνέχεια πορεία του «τουρκοκυπριακού
κράτους». Εξασφαλίζοντας αναγνωρίσεις που η ελληνική πλευρά δεν θα μπορεί
πλέον να αποτρέψει (δεν πρέπει να ξεχνάμε πως θα έχουμε απορρίψει την τελική
πρόταση των Ηνωμένων Εθνών, από τα οποία εμείς είχαμε ζητήσει την εξεύρεση
κάποιας λύσης) οι Τουρκοκύπριοι θα αποπειραθούν να εισέλθουν στον ΟΗΕ και θα
διεκδικήσουν την ένταξή τους στην E.E. Θα ξεκινήσει λοιπόν για την Ελλάδα και
την Κύπρο ένας καινούργιος διπλωματικός Μαραθώνιος για την αποτροπή αυτών των
ενδεχομένων. Αυτό αναπόφευκτα θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις, εγκλωβίζοντας την ελληνική εξωτερική πολιτική για
πολλά χρόνια σε έναν νέου τύπου, αλλά εξαιρετικά δυσάρεστο για τα ελληνικά
διεθνή ερείσματα, «κυπριακό αγώνα».