Διαστάσεις Άνθρωποι και δολάρια

H ανθρώπινη ζωή, λένε, είναι ανεκτίμητη. Κανένα ποσό χρημάτων δεν μπορεί να
σε αποζημιώσει για την απώλεια της ζωής σου ή της ζωής ενός οικείου σου. Άλλοι
πάλι διαφωνούν. Και κάνουν πολύπλοκους υπολογισμούς.

«Μπορεί να είναι λάθος, αλλά έτσι αισθάνομαι» (σκίτσο από τον «Νιου Γιόρκερ»)

Να, η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος υπολόγισε πριν από
τέσσερα χρόνια την τιμή της ανθρώπινης ζωής σε 6,1 εκατομμύρια δολάρια.
Προσπαθούσε τότε να αποφασίσει σε ποιο βαθμό πρέπει να αφαιρεθεί το αρσενικό
από το πόσιμο νερό. Από τη μια πλευρά, το αρσενικό προκαλεί διάφορες
ασθένειες, μεταξύ των οποίων και καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Από την άλλη, η
μείωση της περιεκτικότητάς του στο νερό γίνεται πιο ακριβή όσο η
περιεκτικότητα αυτή πλησιάζει στο μηδέν. Πόσα δολάρια λοιπόν πρέπει να
δαπανηθούν για να σωθεί μια «στατιστική ζωή»; H απάντηση, είπαν οι επιστήμονες
της Υπηρεσίας, εξαρτάται από το πόσο κοστίζει αυτή η ζωή. Έψαξαν λοιπόν και
βρήκαν τους μισθούς που παίρνουν εργαζόμενοι υψηλού κινδύνου, όπως οι
μεταλλωρύχοι. Διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι αυτοί παίρνουν μπόνους 61 δολαρίων
τον χρόνο όταν αντιμετωπίζουν μια επιπλέον πιθανότητα 1 προς 100.000 να
πεθάνουν σε ατύχημα. Άρα, η τιμή της ζωής τους προκύπτει από τον
πολλαπλασιασμό του 61 με το 100.000, δηλαδή 6,1 εκατομμύρια δολάρια.

Το 2002, η Υπηρεσία αναθεώρησε την τιμή της ανθρώπινης ζωής προς τα κάτω,
τοποθετώντας τη στα 3,7 εκατομμύρια δολάρια. Το αμερικανικό υπουργείο
Μεταφορών πάλι, σε μια προσπάθεια να αποφασίσει τι επισκευές αξίζει να γίνουν
στους δρόμους, έφτασε στον αριθμό των 3 εκατομμυρίων. M’ άλλα λόγια, το να
χάσεις τη ζωή σου σε τροχαίο είναι λιγότερο δυσάρεστο από το να πάθεις καρκίνο
της ουροδόχου κύστης.

Όπως επισημαίνει ο Τζιμ Χολτ στους Νιου Γιορκ Τάιμς, υπάρχουν διάφορα
προβλήματα με αυτούς τους υπολογισμούς. Δεδομένου ότι οι γυναίκες είναι
λιγότερο διατεθειμένες από τους άνδρες να αποδεχθούν τους κινδύνους, να
σημαίνει άραγε αυτό ότι η ζωή τους είναι ακριβότερη; Το γεγονός ότι οι μαύροι
και οι εργαζόμενοι που δεν ανήκουν σε συνδικάτα ζητούν μικρότερα (ή και
καθόλου) μπόνους για να αναλάβουν μια επικίνδυνη εργασία σημαίνει ότι η ζωή
τους είναι πιο φτηνή; Και τι γίνεται με τις μελλοντικές γενιές; Οι
οικονομολόγοι ξεκινούν με την υπόθεση ότι είναι καλύτερα να έχεις σήμερα 200
δολάρια στην τράπεζα (αφού παίρνεις κάποιον τόκο) παρά να σου έχουν υποσχεθεί
200 δολάρια για το μέλλον. Εξισώνοντας το χρήμα με την ανθρώπινη ζωή,
υπολογίζουν έτσι ότι μια ζωή που σώζεται σήμερα είναι δύο φορές ακριβότερη από
μια ζωή που θα σωθεί σε δέκα χρόνια, ενώ μια ζωή που θα σωθεί σε έναν αιώνα
δεν έχει καμιά αξία.

Πονηρό συμπέρασμα: αφού τα εγγόνια και τα δισέγγονά μας έτσι κι αλλιώς
παράσιτα θα είναι, άρα και να πεθάνουν από καρκίνο καμιά σημασία δεν έχει,
γιατί να μη γεμίσουμε τον πλανήτη με πυρηνικά εργοστάσια που θα μας
εξασφαλίσουν φτηνή ενέργεια;