«Παδρόνε ήταν ο Aριστίντ»

Περισσότερους από 40 τόνους κοκαΐνης ομολόγησε πως είχε εισαγάγει στις ΗΠΑ
τα τελευταία δώδεκα χρόνια ο Αϊτινός Μποντουάν Κετάν. «Παδρόνε (αφεντικό) ήταν
ο Αριστίντ», δήλωσε στο δικαστήριο του Μαϊάμι. «Έπρεπε να τον πληρώνεις,
ειδάλλως πέθαινες». Όλοι το γνώριζαν, λέει. Και οι Αμερικανοί το γνώριζαν.
Είχαν, ωστόσο, άλλες προτεραιότητες…

Στην εξορία. Ο Ζαν-Μπερτράν Αριστίντ με τη σύζυγό του (στο βάθος) ταξιδεύουν με ιδιωτικό τζετ προς την Τζαμάικα

Τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ο πρώην πρόεδρος της Αϊτής Ζαν-Μπερτράν
Αριστίντ, ο οποίος αναγκάστηκε να αυτοεξοριστεί στις 29 Φεβρουαρίου και
βρίσκεται επί του παρόντος στην Τζαμάικα, είχε μετατραπεί στη διάρκεια της
διακυβέρνησής του από «προστάτης των φτωχών» σε «προστάτη του εμπορίου
ναρκωτικών» είναι πλέον συντριπτικά. H μαρτυρία του Μποντουάν «Ζακ» Κετάν, ο
οποίος καταδικάστηκε πρόσφατα από δικαστήριο του Μαϊάμι σε 27 έτη φυλάκιση και
πρόστιμο 30 εκατομμυρίων δολαρίων, δεν είναι η μοναδική· είναι, ωστόσο,
αποκαλυπτική.

Ο Κετάν, συνεργάτης των μεγαλύτερων κολομβιανών καρτέλ, είχε κάνει το
ντεμπούτο του στο εμπόριο ναρκωτικών με τον στρατηγό Μισέλ Φρανσουά, έναν από
τους εγκεφάλους του πραξικοπήματος που είχε ανατρέψει τον Αριστίντ τον
Σεπτέμβριο του 1991. Συνέχισε το «κοινωφελές» του έργο, όμως, και μετά την
επάνοδο του Αριστίντ. Τον γνώρισε το 1998, μέσω κάποιου άλλου εμπόρου
ναρκωτικών. Έναντι 500.000 δολαρίων τον μήνα, ο Αριστίντ τού παραχωρούσε την
αποκλειστική χρήση της Εθνικής Οδού 9 – η αστυνομία διέκοπτε την κυκλοφορία
ώστε να προσγειώνονται τα μικρά αεροσκάφη με τα ναρκωτικά. Άλλα τόσα χρήματα
έστελνε – όπως κατήγγειλε – ο Κετάν κάθε χρόνο στην Οικογένεια Λαβάλας, το
προεδρικό κόμμα. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα συνεισέφερε και στα ταμεία του
Ιδρύματος Αριστίντ για τη Δημοκρατία.

Οι μπράβοι

Κάποια στιγμή, όμως, ο πρώην Αϊτινός πρόεδρος τον πρόδωσε. Στις 17 Ιουνίου του
2003 ο Κετάν κλήθηκε στο προεδρικό μέγαρο και παραδόθηκε σε πέντε πράκτορες
της DEA, της αμερικανικής υπηρεσίας που είναι επιφορτισμένη με την
καταπολέμηση του εμπορίου ναρκωτικών. Ένα μήνα νωρίτερα είχε προκαλέσει μαζί
με τους μπράβους του μια φασαρία στο Union School, το «πολύ σικ» δίγλωσσο
λύκειο του Πορτ-ο-Πρενς όπου φοιτούσε ένας από τους γιους του – μαζί με τα
παιδιά των Αμερικανών διπλωματών. Οι Αμερικανοί εξοργίστηκαν και ο Αριστίντ
ήθελε πάση θυσία να εξασφαλίσει την επανάληψη της διεθνούς βοήθειας που είχε
παγώσει από το 2000.

Περισσότεροι από 50 Αϊτινοί έμποροι ναρκωτικών τελούν σήμερα υπό αμερικανική
κράτηση. Ένας από τους αυτούς είναι και ο Οριέλ Ζαν, πρώην επικεφαλής της
προεδρικής ασφάλειας. Σύμφωνα με έναν πληροφοριοδότη της DEA, ο Ζαν έπαιρνε
μίζα 500.000 δολάρια για κάθε φορτίο κοκαΐνης που έφτανε στην Αϊτή. «Οι
Αμερικανοί γνώριζαν επακριβώς τι συνέβαινε», υποστηρίζει ένας απόστρατος
στρατηγός της γειτονικής Δομινικανής Δημοκρατίας. «Νομίζω πως προτιμούσαν να
κλείνουν τα μάτια για να μην αναγκαστούν να επωμισθούν την ευθύνη της Αϊτής».
«Στην Αϊτή, οι έμποροι ναρκωτικών δεν είχαν ανάγκη να κρύβονται», επιβεβαιώνει
ένας διπλωμάτης. Για τους Αμερικανούς, ωστόσο, το πρόβλημα αυτό έρχεται σε
δεύτερη μοίρα σε σύγκριση με τον κίνδυνο μιας μαζικής εισροής προσφύγων. Ένας
από τους βασικούς λόγους για τους οποίους αποφάσισαν, λίγο μετά τη Γαλλία, να
απαιτήσουν την αποχώρηση του Αριστίντ ήταν μια επίθεση ένοπλων υποστηρικτών
του στη ναυτική βάση Κιλίκ, νότια του Πορτ-ο-Πρενς, μια βάση ακτοφυλάκων με
βασική αποστολή την αναχαίτιση όσων προσπαθούν να διαφύγουν διά της θαλάσσιας
οδού στις ΗΠΑ.

Δαμόκλειος σπάθη

Προς το παρόν, η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τον «φάκελο ναρκωτικά» ως ένα μέσο
πίεσης, αν όχι εκβιασμού, ως ένα είδος δαμόκλειου σπάθης επάνω από το κεφάλι
του εξόριστου πρώην προέδρου. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο Αριστίντ έχει
πλέον χαμηλώσει τους τόνους σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ – ενώ κατέθεσε επισήμως
μήνυση για «απαγωγή» εναντίον της Γαλλίας. Όπως λέει ένας Αμερικανός
αξιωματούχος, «όσο περισσότερο ανοίγει το στόμα του τόσο πλησιάζει η δίωξη».

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη