ΓNΩMH Tι σημαίνει ένα ελληνοκυπριακό όχι;

Στις κρισιμότατες αυτές στιγμές που διέρχεται η προσπάθεια επίλυσης του
Κυπριακού θα έρθω, χωρίς περιστροφές, στο τι θα σήμαινε για μας μία άρνηση στο
σχέδιο Ανάν των Ελληνοκυπρίων (σε επίπεδο T. Παπαδόπουλου ή/και στο
δημοψήφισμα).

Πρώτον και κυριότερο, θα οριστικοποιηθεί η διχοτόμηση και μάλιστα μία
διχοτόμηση τεταμένη, όχι ένα «βελούδινο διαζύγιο», που ίσως οδηγούσε σε
επιστροφή εδαφών και, ενδεχομένως, σε μία συνομοσπονδία με εκτεταμένες
οικονομικές σχέσεις και επαφές.

Δεύτερον, εφόσον καταστεί σαφές ότι ο φταίχτης για τη μη επίλυση είναι
αναμφίβολα οι Ελληνοκύπριοι, τότε ένας ικανός αριθμός κρατών, και όχι μόνο
μουσουλμανικών, θα μπορούσε να αναγνωρίσει την τουρκοκυπριακή περιοχή ως έχει
(με σχεδόν 40% του κυπριακού εδάφους). Στο τέλος θα θεωρηθεί ανεξάρτητο κράτος
και οσονούπω μέλος του ΟΗΕ. Σε αυτή την περίπτωση αντιλαμβάνεται κανείς σε τι
αλγεινή θέση θα βρεθεί η ελληνική διπλωματία και αυτή της Κυπριακής
Δημοκρατίας και πόσους εχθρούς θα κάνουν και οι δύο.

Τρίτον, οι Τούρκοι έποικοι, αντί στην πλειοψηφία τους να φύγουν, θα εποικήσουν
τη Βόρεια Κύπρο καθιστώντας την περιοχή αυτή καθαρά τουρκική, ένα δεύτερο
τουρκικό κράτος, στην ουσία επαρχία της Τουρκίας (και ας μην υπάρχει
προσάρτηση, η οποία δεν θα πρέπει να αποκλειστεί, ειδικά αν η Τουρκία δεν
πάρει το εισιτήριο της Ευρώπης και το πάνω χέρι το πάρει πάλι το «βαθύ
κράτος»).

Τέταρτον, ως γνωστόν, ένα μεγάλο ποσοστό Ελληνοκυπρίων θέλουν μία Κύπρο μόνο
για τους ίδιους. Όμως και αυτοί που σήμερα ίσως τινάξουν στον αέρα αυτή τη
μεγάλη ευκαιρία επίλυσης-επανένωσης θα «την πατήσουν άσχημα», γιατί με την
οριστική διχοτόμηση μεγάλος αριθμός Τουρκοκυπρίων θα πολιτογραφηθεί ως Κύπριος
και πολίτης της E.E. (κάτι που έχει ήδη αρχίσει να γίνεται) και αυτό δεν
μπορεί να το αρνηθεί η κυπριακή πολιτεία. Και ιδού η ειρωνεία της τύχης: να
βρεθεί σε λίγο η κολοβή Κυπριακή Δημοκρατία να έχει πάλι ποσοστό 18%-20%
εθνοτικά Τουρκοκυπρίων και θα τεθεί πάλι θέμα ίσης συμμετοχής τους ως
συστατικής κοινότητας και όχι μειονότητας, όπως πάγια θέλουν οι εθνικιστές.
Και τώρα τα περιθώρια των Ελληνοκυπρίων να κάνουν αυτά που έκαναν εις βάρος
των Τουρκοκυπρίων από τον Δεκέμβριο του 1963 έως το 1974 επί Μακαρίου και με
τον Γρίβα είναι βέβαια αδιανόητα και λόγω E.E.

Πέμπτον, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα κλονιστούν αισθητά. Ίσως να φθάσουμε
και σε νέο ψυχρό πόλεμο, με όλα τα συναφή που βλάπτουν και τις δύο χώρες
ανυπολόγιστα: ξέφρενοι εξοπλισμοί, με πρώτα θύματα την οικονομία, την παιδεία
και τον εκσυγχρονισμό, εθνικιστική υστερία κ.λπ. Θα είναι η τέταρτη φορά που
οι σχέσεις τους θα βρεθούν στο ναδίρ λόγω Κυπριακού (βλέπε 1954, 1964, 1974).
Αξίζει άραγε τέτοια θυσία, ειδικά τώρα που η επίλυση του Κυπριακού είναι
εφικτή, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται στο καλύτερό τους σημείο από το
1954 και η Τουρκία έχει την πλέον μετριοπαθή και φιλελληνική κυβέρνηση των
τελευταίων 50 ετών και μάλιστα έχει αρχίσει να ξηλώνει το απεχθές τουρκικό
«βαθύ κράτος» και να απονομιμοποιεί τον εκεί παρανοϊκό εθνικιστικό λόγο;

Ναι, αλλά αν το σχέδιο είναι εις βάρος μας, ας μπει η Κύπρος πρώτα στην E.E.
την 1η Μαΐου και βλέπουμε… Πρόκειται για μέγα λάθος εκτίμησης για μία σειρά
από λόγους, όπως τεκμηριώνει πολύ εύστοχα ο Φ. Σαββίδης στην «Ελευθεροτυπία»
(28-3-2004). Και το κυριότερο, το σχέδιο επ’ ουδενί λόγω είναι εις βάρος μας.
Επήλθαν σαφείς βελτιώσεις στο Σχέδιο 4 (και αυτό προβλέπεται και για το Σχέδιο
5). Αυτή είναι η εκτίμηση των σοβαρών Ελλήνων και Ελληνοκύπριων ειδικών και,
το κυριότερο, αυτή είναι η εκτίμηση των δύο πλέον σημαντικών και υπεύθυνων
Ελληνοκύπριων ηγετών, του Γλαύκου Κληρίδη και του Γιώργου Βασιλείου. Καιρός
λοιπόν να πάρουν ξεκάθαρη θέση υπέρ η ελληνική κυβέρνηση και η αντιπολίτευση,
ακολουθώντας τη νηφάλια προχθεσινή τοποθέτηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

Ο Αλέξης Ηρακλείδης είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο
Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.