ΓNΩMH Πού βρίσκεται η ελληνική διπλωματία;

O κ. Πέτρος Μολυβιάτης είναι ένας εξαιρετικά συμπαθής κύριος. Είναι όμως
ταυτόχρονα και υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας. Και μία χώρα δεν χρειάζεται
συμπαθείς κυρίους επικεφαλής της διπλωματικής της υπηρεσίας. Έχει ανάγκη από
ανθρώπους δραστήριους, κινητικούς και καμιά φορά κυνικά σκληρούς και
αντιπαθείς. H ελληνική κυβέρνηση δεν δείχνει όμως αποφασισμένη να ακολουθήσει
τέτοιους δρόμους στην εξωτερική της πολιτική. Κι επιλέγει να την εκπροσωπούν
κύριοι συμπαθείς, αξιοπρεπείς και ευχάριστοι. Μόνο που το πρόβλημα της χώρας
δεν είναι η πρόσκλησή της σε γιορτές και δεξιώσεις. Εξάλλου, ο ίδιος ο
Πρωθυπουργός έχει συμβουλεύσει τα κυβερνητικά στελέχη να αποφεύγουν τέτοιες
συνάξεις. Τα προβλήματα της Ελλάδας έχουν να κάνουν με την εμπλοκή της σε
διπλωματικές μάχες με αντιπάλους έμπειρους, κυνικούς κι αδίστακτους. Και μέχρι
τώρα δεν έχει δείξει αποφασισμένη να εμπλακεί ολομέτωπα σε τέτοιες σκληρές
μάχες.

H παρουσία της ελληνικής αντιπροσωπείας, την τελευταία εβδομάδα, στη Λουκέρνη
καλλιέργησε μία σειρά συναισθημάτων που ξεκινούσαν από τον προβληματισμό κι
έφθαναν μέχρι την απογοήτευση. Άφαντοι τις περισσότερες ώρες από συναντήσεις,
ζυμώσεις, διαβουλεύσεις κι εμφανείς πρωτοβουλίες, οι Έλληνες πολιτειακοί
παράγοντες περιορίζονταν σε συζητήσεις με τους Κυπρίους και σε ανταπόκριση
αιτημάτων άλλων ηγετών (Μπους, Ερντογάν) για τηλεφωνικές ή διά ζώσης βραχείας
διάρκειας συνομιλίες. Τις περισσότερες ώρες της παραμονής τους στο
Μπούργκενστοκ τα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας είναι φανερό πως
συνομιλούσαν μεταξύ τους, διάβαζαν βιβλία ή έβλεπαν home video!!

H αντίληψη του «δεν ανακατευόμαστε» διότι το θέμα αφορά τους Κυπρίους γεννά
πολλές απορίες. Αν το Κυπριακό δεν ενδιαφέρει και δεν επηρεάζει τα εθνικά
συμφέροντα της Ελλάδας, τότε για ποιο λόγο έχουμε δαπανήσει τεράστια κεφάλαια
διπλωματικής καλής θέλησης, την ενέργεια των ομογενών μας, ένα μεγάλο μέρος
της πολιτικής μας ζωής, αλλά και αρκετούς τόνους ελληνικού αίματος για ένα
ζήτημα που ουσιαστικά «δεν μας αφορά»; Αν δεν κάνω λάθος ακόμα και οι
τελευταίες εκλογές (χώρια οι τόσες άλλες κατά το παρελθόν) έγιναν λόγω ακριβώς
της «κρίσιμης καμπής» του Κυπριακού. Δεν αντιλαμβάνομαι τη νοοτροπία ενός
κόμματος που κερδίζει αυτές τις εκλογές και στη συνέχεια διαπιστώνει πως το
θέμα αφορά τους Κυπρίους κι εμείς κάνουμε ό,τι αυτοί αποφασίσουν. Κι έτσι δεν
πηγαίνουμε πουθενά, δεν αναλαμβάνουμε την παραμικρή πρωτοβουλία, δεν μιλάμε με
κανέναν και περιμένουμε τα πράγματα να εξελιχθούν μόνα τους.

Είναι προφανές πως ο «μεσαίος χώρος» στην Ελλάδα επέλεξε τη N.Δ. επειδή
ακριβώς δεν έπαιρνε θέση σε κανένα ουσιαστικά ζήτημα. Ο μεσαίος χώρος όμως
στις διεθνείς σχέσεις απαιτεί κινήσεις διπλωματικής δεξιοτεχνίας κι
ενεργητικής δράσης. H Ελλάδα είναι μέλος της E.E. και του ΝΑΤΟ. H Κύπρος δεν
είναι (της E.E., δεν είναι ακόμη). Αυτές της λοιπόν ακριβώς οι
ιδιότητες (τις οποίες δεν έχει – μέλος δηλαδή της E.E. – ούτε η Τουρκία) είναι
που της δίνουν ένα πλεονέκτημα χειρισμών και την καθιστούν βασικό παράγοντα
ενίσχυσης των επιδιώξεων των Κυπρίων. Από την ώρα που τα πλεονεκτήματα αυτά
απεμπολούνται και ο τόπος επιστρέφει στο καραμανλικό «η Κύπρος αποφασίζει και
η Ελλάδα συμπαρίσταται» (που αφορούσε βέβαια διαφορετικές εποχές κι αλλιώτικα
προβλήματα), το Κυπριακό μετατρέπεται σε περιφερειακό απλώς πολιτικό ζήτημα
που αντιμετωπίζει ο ΟΗΕ αυτόνομα, δίχως δεσμεύσεις και δεύτερες σκέψεις. Το
μόνο που παίζει πλέον ρόλο είναι οι σχέσεις ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο όσων
άμεσα ή έμμεσα ενδιαφέρονται. Κι έτσι η Κύπρος μένει μόνη απέναντι σε μία
δραστήρια Τουρκία και στις εύλογες πιέσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας.

H αδράνεια λοιπόν της ελληνικής πλευράς δεν σηματοδοτεί αποδέσμευση από την
όποια ευθύνη για τα αποτελέσματα. Αντίθετα, φορτώνει με βαρύτατες πρόσθετες
ευθύνες την απούσα ουσιαστικά ελληνική κυβέρνηση για τις συνέπειες που θα
υπάρξουν για την Κύπρο και τον Ελληνισμό γενικότερα από τις τελικές αποφάσεις
του κ. Ανάν και των Ηνωμένων Εθνών.

ΥΓ: Δεν ενθυμούμαι προηγούμενο ανάγνωσης προγραμματικών δηλώσεων
κυβέρνησης στη Βουλή που να μην πήρε τον λόγο ο υπουργός των Εξωτερικών (ή
έστω κάποιος υφυπουργός του) διατυπώνοντας στην εθνική αντιπροσωπεία την
εξωτερική πολιτική που είχε την πρόθεση να χαράξει. Και όμως, στη συζήτηση που
έγινε στη Βουλή, το υπουργείο των Εξωτερικών ουσιαστικά απείχε…