Ένας Έλληνας στο αιγυπτιακό θέατρο

Ένα ντοκουμέντο από την πλούσια εικονογράφηση του βιβλίου «Θεατρική διαδρομή» του Γιώργου Ιορδανίδη: ο Αιγυπτιώτης ηθοποιός (δεξιά) στην αιγυπτιακή ταινία (1959) του Άτεφ Σάλεμ «Εμείς οι σπουδαστές» μαζί με τον Σούκρι Σαρχάν (στο κέντρο) και τον Ομάρ Σαρίφ (αριστερά) πριν γίνει διεθνής σταρ

Γεννήθηκε το 1921 στη Μικρά Ασία και ήταν μωράκι ακόμα όταν επήλθε η
Καταστροφή. Οι γονείς του τον έφεραν στην Αθήνα για να μεταναστεύσουν αμέσως
στην Αίγυπτο. Στα ογδόντα τρία του σήμερα – γερός, μνήμη – ξυράφι, εύγλωττος,
με χιούμορ – ο Γιώργος Ιορδανίδης, σκηνοθέτης και ηθοποιός στην Αίγυπτο τα
χρόνια της ακμής της ελληνικής παροικίας, βασικό διοικητικό στέλεχος και από
τα «στηρίγματα» του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος από την ίδρυσή του και
για τριάντα περίπου χρόνια, πατέρας του σκηνοθέτη Γιάννη Ιορδανίδη, μόλις
εξέδωσε με τον τίτλο «Θεατρική διαδρομή» και σε επιμέλεια Νίκου K. Νικηταρίδη
ένα βιβλίο στο οποίο καταγράφει τη δραστηριότητά του, ανασκαλεύοντας μνήμες
συγκινητικές του αιγυπτιώτικου Ελληνισμού.

Στα έξι ήταν ο Γιώργος Ιορδανίδης όταν πρωτόκανε θέατρο σε σχολική
παράσταση. Και από τότε τού μπήκε το «μικρόβιο». Το ’40, δεκαεννιάχρονος
σπουδαστής ακόμα κι ενώ ο Πόλεμος έχει αρχίσει, σκηνοθετεί μια παράσταση για
τις γαλλοβρετανικές δυνάμεις που ήταν στο Κάιρο στην οποία και πρωταγωνιστεί.
«Έτσι άρχισε πια το “ψώνιο”». Γελάει.

Θα στρατευτεί στην Αεροπορία, θα ανεβάζει παραστάσεις για τους οπλίτες στην
Βόρεια Αφρική και στην Παλαιστίνη και όταν αποστρατευτεί το ’45 θα επιστρέψει
στο Κάιρο όπου θα αρχίσει να συνεργάζεται συστηματικά, άλλοτε ως σκηνοθέτης
άλλοτε ως ηθοποιός, με ελληνικά, γαλλικά, αιγυπτιακά και ισραηλινά θεατρικά
συγκροτήματα. Επαγγελματικά και ερασιτεχνικά.

«Ήταν τότε ένας πολύ σπουδαίος ηθοποιός και σκηνοθέτης, ο Ναγκίμπ Ελ Ριχάνι,
πάρα πολύ γνωστός, που είχε κάνει σπουδές στο Παρίσι και όταν γύρισε στο Κάιρο
δημιούργησε δικό του θίασο. Πλάι του μαθήτευσα. Από το ’45 ως το ’48».

Έκανε και δέκα μήνες σε στρατόπεδο συγκέντρωσης πολιτικών προσφύγων, το 1948.
«Θεωρήθηκα επικίνδυνος αριστερός αν και δεν είχα μεγάλη δράση, γιατί ένα βράδυ
αποκριάς είπα από τη σκηνή σε μια παρέα που ήταν ντυμένοι Κοζάκοι “να μας
ζήσουν οι Κοζάκοι!” Πάρ’ τον μέσα!». Τον συνέλαβαν το βράδυ της παραμονής τού
γάμου του – σαν σκηνή από τον «Φον Δημητράκη» του Ψαθά… – που έγινε όταν
αποφυλακίστηκε πια.

Από το ’52 θα αρχίσει να κάνει και κινηματογράφο. Θα παίξει σε είκοσι
τρεις ταινίες, αιγυπτιακές, αμερικανικές και ελληνικές που τότε γυρίζονταν στα
αιγυπτιακά στούντιο, θα κάνει και τηλεόραση. Το 1961 έρχεται στην Αθήνα και ο
Γιώργος Θεοτοκάς τού ρίχνει την ιδέα να «ανεβεί» στη Θεσσαλονίκη, όπου μόλις
είχε ιδρυθεί το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, του οποίου ήταν ο πρώτος
πρόεδρος. Θα αναλάβει ως βασικό διοικητικό στέλεχος. «Διευθυντής ήταν ο
Σωκράτης Καραντινός – μεγάλη φυσιογνωμία». Αργότερα τού ανατίθεται η διεύθυνση
της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ. H παρουσία του στο ΚΘΒΕ θα «γράψει». «Μια
χούφτα άνθρωποι ήμασταν στην αρχή. Όταν όμως υπάρχει έμπνευση, πάθος και
γίνεται δουλειά…».

ΟΜΑΡ ΣΑΡΙΦ

«Θα γίνω μια μέρα πρωταγωνιστής στο Χόλιγουντ…»

Ο Γιώργος Ιορδανίδης έπαιξε στον αιγυπτιακό κινηματογράφο και με τον Ομάρ
Σαρίφ που έκανε τα πρώτα του βήματα. «Ήταν τότε παντρεμένος με τη Φάτεμ
Χαμάμα, την πρώτη κυρία του αιγυπτιακού σινεμά και “είχε πλάτες”. Μου έλεγε:
“Βρε Ιορδανίδη, σήκω, φύγε, πήγαινε στην Ελλάδα, θα προοδεύσεις εκεί. Εγώ θα
φύγω και θα γίνω μια μέρα πρωταγωνιστής στο Χόλιγουντ”. Έτσι και έγινε. Όταν
το αποφάσισε, είπε στη γυναίκα του: “Ώς τώρα ήμουν ο σύζυγος της Φάτεμ Χαμάμα.
Από δω και πέρα θα είσαι εσύ η γυναίκα του Ομάρ Σαρίφ”. Και έφυγε. Εγώ δεν τον
άκουσα. Πάντα ήμουν συντηρητικός».

INFO

Το βιβλίο του Γιώργου Ιορδανίδη παρουσιάζεται επίσημα αύριο, στις 20.00, στο
θέατρο «Αθηνών» (Βουκουρεστίου 10, τηλ. 210 3312.343).