Διαστάσεις Ο κίνδυνος του αντισημιτισμού

«Οι Εβραίοι του Ισραήλ, απόγονοι των θυμάτων ενός απαρτχάιντ που λεγόταν
γκέτο, γκετοποιούν σήμερα τους Παλαιστίνιους. Οι Εβραίοι που εξευτελίστηκαν,
περιφρονήθηκαν και διώχθηκαν, εξευτελίζουν, περιφρονούν και διώκουν τώρα τους
Παλαιστίνιους». Εντγκάρ Μορέν

Στη Χεβρώνα: μια Παλαιστίνια παρίσταται στην κηδεία ενός συγγενούς της, κρατώντας στην αγκαλιά της το παιδί της που φορά ένα μαντήλι της Χαμάς

Πριν από μερικά χρόνια, ένας «συνειδητοποιημένος» μπάρμαν στο Ναύπλιο (ονόματα
δεν λέμε, πολιτικές πεποιθήσεις δεν αποκαλύπτουμε) είχε πετάξει έξω μια
πελάτισσα επειδή ήταν Αμερικανίδα. Δεν τη θέλω εδώ πέρα, να γυρίσει στην
πατρίδα της, να ζήσει με τους δολοφόνους των Σέρβων, είχε πει ο
αντιιμπεριαλιστής μπάρμαν. Χέρι πάντως δεν σήκωσε. Ίσως να το έκανε αν μάθαινε
ότι, εκτός από Αμερικανίδα, η κοπέλα ήταν KAI Εβραία. Ίσως τότε να μη
συγκρατούσε την οργή του. Γιατί ο αντιαμερικανισμός και ο αντισημιτισμός πάνε
παρέα, συνοδευόμενοι κατά καιρούς από τον αντιτουρκισμό, τον αντιγερμανισμό,
τον αντιαλβανισμό κ.λπ. Ορισμένα από τα φαινόμενα αυτά έχουν βαθιές ρίζες,
άλλα είναι περιθωριακά, παροδικά, σχεδόν γραφικά.

H ισραηλινή κυβέρνηση και τα κατά τόπους ισραηλιτικά συμβούλια έχουν
καταγγείλει επανειλημμένα την ύπαρξη στην Ευρώπη ενός επικίνδυνου
αντισημιτισμού, με αφορμή κάποιες ρατσιστικές δηλώσεις ή κάποιες επιθέσεις
εναντίον συναγωγών. Κατά κανόνα υπερβάλλουν: οι δηλώσεις γίνονται εν θερμώ και
για τις επιθέσεις ευθύνονται θλιβερές μειοψηφίες ανεγκέφαλων εξτρεμιστών.
Άλλες φορές, πάλι, οι καταγγελίες αγγίζουν τα όρια του γελοίου. Την περασμένη
εβδομάδα εκδικάστηκε στο Παρίσι η αγωγή των «Δικηγόρων Χωρίς Σύνορα» και της
οργάνωσης Γαλλία-Ισραήλ εναντίον του γνωστού κοινωνιολόγου Εντγκάρ Μορέν. Το
έγκλημά του; Ότι έγραψε πριν από δύο χρόνια στη Μοντ ένα άρθρο με τίτλο
«Ισραήλ-Παλαιστίνη: ο καρκίνος», που χαρακτηρίστηκε αντισημιτικό. «Δύσκολα
συνειδητοποιεί κανείς», τόνιζε ο Μορέν, «ότι ένα έθνος φυγάδων, που
δημιουργήθηκε από τον πιο καταδιωγμένο λαό στην ιστορία της ανθρωπότητας και
υπέστη τους χειρότερους εξευτελισμούς, μετατράπηκε μέσα σε δυο γενιές σε ένα
“λαό κυρίαρχο και σίγουρο για τον εαυτό του”. Σε ένα λαό που, με εξαίρεση μια
αξιοθαύμαστη μειοψηφία, ικανοποιείται εξευτελίζοντας».

Ρατσιστής και αντισημίτης ο Μορέν, να τιμωρηθεί παραδειγματικά, ωρύονται οι
διώκτες του. Μετά δυσκολίας θα κάνουν υπομονή μέχρι τον Μάιο που θα εκδοθεί η
απόφαση. Για να σοβαρευτούμε, όμως, και να μη χάνουμε την αίσθηση του μέτρου.
Κίνδυνος αντισημιτισμού υπάρχει – αλλά όχι από σοβαρά κείμενα σοβαρών
διανοουμένων. H εγκληματική πολιτική που ακολουθεί ο Αριέλ Σαρόν τα τελευταία
χρόνια έχει προκαλέσει μια δικαιολογημένη συσσώρευση οργής σε όλο τον κόσμο. H
συνεχιζόμενη κατοχή της Παλαιστίνης και οι καθημερινές ακρότητες της
κυβέρνησης δεν οπλίζουν μόνο τους καμικάζι: ριζοσπαστικοποιούν και τη διεθνή
κοινή γνώμη, που αφομοιώνει πιο εύκολα τα εγκλήματα των Παλαιστινίων
εξτρεμιστών, θεωρώντας τα πράξη νόμιμης εκδίκησης ή απελπισίας. H άγρια
δολοφονία του σεΐχη Γιασίν και η προκλητική δικαιολόγησή της, εκτός από τις
άλλες επιπτώσεις που θα έχουν, θα οδηγήσουν άραγε και στην έκρηξη ενός
αντιεβραϊκού μίσους; Θα ήταν οδυνηρό λάθος. Θα ήταν δώρο στον Σαρόν. Όμως ο
όχλος δεν συνηθίζει να διαβάζει πολιτικές αναλύσεις.