«Οι ταινίες στην Eλλάδα γίνονται εκ του προχείρου»

«Πώς να μάθουμε να γράφουμε καλά σενάρια, όταν είμαστε οι μοναδικοί στην Ευρώπη που δεν έχουμε ανώτατη κινηματογραφική εκπαίδευση;», τονίζει ο Πέτρος Μάρκαρης, που δέχθηκε να γράψει το σενάριο της ταινίας «Μην περνάς, ανάβει κόκκινο» για να «τεστάρω κατά πόσον γνωρίζω ή όχι τη σημερινή νεολαία»

Τι κάνεις όταν ετοιμάζεσαι να ενηλικιωθείς κι ακούς φωνές «Μην περνάς, ανάβει
κόκκινο»; Απάντηση δίνουν μέσα από την ομότιτλη νεανική ταινία τους η Ισαβέλλα
Μαυράκη και ο Πέτρος Μάρκαρης. H δεύτερη ταινία της σκηνοθέτιδας, σε σενάριο
του έμπειρου στο είδος συγγραφέα (συνεργάτη και του Θόδωρου Αγγελόπουλου σε
πολλά σενάρια ταινιών του), έγινε αφορμή για να απλωθεί ο λόγος και γύρω από
το σενάριο, το πιο προβληματικό κομμάτι του ελληνικού σινεμά. Όπως και η
γνωστή θέση του Πέτρου Μάρκαρη πάνω στο σενάριο: «Πώς να μάθουμε να φτιάχνουμε
καλά σενάρια, όταν είμαστε η μοναδική χώρα της Ευρώπης που δεν έχει ανώτατη
κινηματογραφική εκπαίδευση;».

«Το “Μην περνάς” είναι μια νεανική ταινία που μιλάει για τις σχέσεις
των σημερινών εφήβων μεταξύ τους, με τους δασκάλους, με τους γονείς, με την
εξουσία. Παίζουν ο Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος ως καθηγητής σ’ ένα σημερινό
Λύκειο, μαζί με τις Θάλεια Ματίκα, Ιωάννα Παππά, τις πρωταγωνίστριες του
σίριαλ «Κλείσε τα μάτια». Μια ταινία για την ενηλικίωση, δοσμένη με όσο χαβαλέ
ή χιούμορ, αλλά και όση τραγικότητα μπορεί να περιέχει η ίδια η ζωή», κατά τη
σκηνοθέτιδα…

«Γράφω σενάρια γιατί μου αρέσει να με αποπλανούν κάποιοι με τις ιδέες τους»,
λέει από την πλευρά του ο Πέτρος Μάρκαρης. «Έτσι όπως γίνονται οι ταινίες στην
Ελλάδα, τελείως εκ του προχείρου, χωρίς την παραμικρή κινηματογραφική παιδεία,
η ιδέα της ιστορίας είναι πάντα του σκηνοθέτη. Ακούω τις ιδέες τους κι αν
κάποια στιγμή με γοητεύσει κάποια και πω “ναι, αυτή την ιδέα θα ήθελα να την
έγραφα κι εγώ”, τότε, ίσως να δεχθώ να συνεργαστώ στο σενάριο. Όταν ξεκίνησα
να γράφω, η μεγάλη μου αγάπη ήταν το θέατρο. Με το σενάριο ασχολήθηκα
αργότερα, εν μέρει επειδή με ξεμυάλισε ο Θόδωρος Αγγελόπουλος και εν μέρει από
βαρεμάρα να γράψω μυθιστόρημα! Βαριόμουν τις ατέλειωτες περιγραφές του
μυθιστορήματος, τις περίτεχνες αφηγήσεις, βαριόμουν να γεμίζω
διακόσιες-τριακόσιες σελίδες. Έτσι, το σενάριο στάθηκε για εμένα ένα είδος
υποκατάστατου του μυθιστορήματος, κάτι σαν μυθιστόρημα με εικόνες. Όταν μου
πέρασε ο πρώτος ενθουσιασμός, άρχισε να μ’ ενοχλεί ότι δεν είχα λόγο στην
τελική μορφή αυτού του “εικονικού” μυθιστορήματος. Και όταν αργά, αλλά ευτυχώς
όχι πολύ αργά, ανακάλυψα τα θέλγητρα του μυθιστορήματος, το σενάριο πέρασε σε
δεύτερη μοίρα. Δεν χρειαζόμουν πια μπίρα χωρίς αλκοόλ!».

«Σε όλους τους κινηματογραφικούς τομείς στην Ελλάδα έχουμε υψηλό επίπεδο,
εκτός από το σενάριο όπου πάσχουμε πολύ», παρατηρεί η Ισαβέλλα Μαυράκη.
«Ανεξάρτητα από τι κατάφερα εγώ στην ταινία μου, πιστεύω ότι η παρουσία ενός
σεναριογράφου είναι απαραίτητη στη δημιουργία μιας ταινίας. Μόνος του ο
σκηνοθέτης πέφτει σε πολλές παγίδες».

«Εκείνο που με κέντρισε στην ιστορία της Ισαβέλλας Μαυράκη ήταν οι
σημερινοί νέοι και η δική μου σχέση μαζί τους», αναφέρει ο Πέτρος Μάρκαρης,
«Κάνω χρόνια μαθήματα στο Πανεπιστήμιο και κάθε εξάμηνο έχω μπροστά μου από 15
έως 30 νέα παιδιά. Τους ξέρω πράγματι αυτούς τους νέους ή η γνώση μου γι’
αυτούς αποτυπώνεται μόνο στη βαθμολογία σαν δική τους γνώση; Και αν τους ξέρω,
μπορώ να τους περιγράψω σωστά; Γι’ αυτό και είχε τεράστιο ενδιαφέρον για εμένα
ν’ ασχοληθώ με παιδιά που βρίσκονται στο κατώφλι του Πανεπιστημίου…».

Στην κρίσιμη καμπή

H σκηνοθέτις Ισαβέλλα Μαυράκη, που γύρισε την ταινία της υπό το άγρυπνο βλέμμα του συζύγου της, βετεράνου κινηματογραφιστή, Ντίνου Κατσουρίδη (στη φωτογραφία και το μοντάζ)

«Σημείο καμπής στην ενηλικίωση της δικής μου γενιάς υπήρξε, βεβαίως, η
εξέγερση του Πολυτεχνείου – αυτό μας διαμόρφωσε, μας βοήθησε να περάσουμε από
τη μικροαστική εφηβεία σε μια “επαναστατημένη” νεότητα», θυμάται η σκηνοθέτις.
«Τριάντα χρόνια μετά, τα πάντα έχουν διαβρωθεί, ο κοινωνικός ιστός έχει
διαλυθεί, η οικογένεια πνέει περίπου τα λοίσθια. Το τι μπορεί να συμβεί στα
σημερινά παιδιά που περνούν την κρίσιμη καμπή προς την ενηλικίωση, ήταν αυτό
που με ενδιέφερε. Γι’ αυτό παρατηρούσα τις συμπεριφορές τους, τα προβλήματα με
τους γονείς ή με το σχολείο, τις σχέσεις μεταξύ τους, την εντελώς άλλου είδους
κόντρα που είχαμε εμείς με το κατεστημένο και την “επαναστατικότητα” που τους
χαρακτηρίζει. Αλλά και την αγωνία αγκαλιά με τον ενθουσιασμό του περάσματος
από την ανεμελιά των μαθητικών χρόνων στην αφόρητα γκρίζα πραγματική ζωή, την
πορεία προς την ωριμότητα που πονάει, αλλά και σκληραίνει, με αντάλλαγμα τη
γνώση».

INFO

Η ταινία «Μην περνάς, ανάβει κόκκινο» βγαίνει από την Παρασκευή σε πέντε
κινηματογραφικές αίθουσες Αθήνας και Θεσσαλονίκης, με βάση τα πολυσινεμά των Village.