H «άγνωστη» Mελίνα στον φακό

Ιούλιος 1972. H Μελίνα, με ειδική άδεια της χούντας για παραμονή 24 ωρών στη χώρα, παρακολουθεί την κηδεία της μητέρας της (αρχείο Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη)

Τι μπορούν να προσθέσουν περίπου 90 ακόμη φωτογραφίες στη μία και μοναδική
εικόνα που έχουμε όλοι «τυπωμένη» στη μνήμη μας για το πλέον πολυφωτογραφημένο
πρόσωπο της νεώτερης ελληνικής ιστορίας; Ίσως μόνο μερικές ακόμα ψηφίδες,
λίγους ακόμη κόκκους ζωντάνιας, ζωηράδας, ζωής σε όλες τις δυνατές εκφάνσεις
της, σαν αυτή που βίωνε και εξέπεμπε η Μελίνα Μερκούρη.

Τα δέκα χρόνια απουσίας της τιμώνται με μια φωτογραφική έκθεση –
αποκλειστικά πορτρέτων της που εξασφάλισε το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
σε συνεργασία με τους διοργανωτές «Φίλους του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη».

Στην έκθεση αναπτύσσονται περί τα 85 ασπρόμαυρα και έγχρωμα πορτρέτα της
Μελίνας «τραβηγμένα» από τη δεκαετία του ’30 και τα πρώτα χρόνια της ζωής της
έως και λίγους μήνες πριν από τον θάνατό της (τον Μάρτιο του 1994).

H πλειονότητα των εκτιθέμενων πορτρέτων είναι μεγάλων διαστάσεων
(1,20X1,20), ορισμένες είναι απλά φωτογραφικά τυπώματα ενώ εκτίθενται ακόμα
και φωτογραφίες ελαχίστων διαστάσεων (ταυτότητας). Το υλικό της έκθεσης
αντλήθηκε από τα αρχεία γνωστών φωτογράφων (Ντίνος Διαμαντόπουλος, Τάσος
Βρεττός, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Ντίμης Αργυρόπουλος, Δημήτρης Παπαδήμος –
αρχείο ΕΛΙΑ) αλλά και από το αρχείο του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη. Ορισμένες
από τις φωτογραφίες είναι άγνωστες και αδημοσίευτες και κατέστη αδύνατο να
εντοπισθεί ακόμα και το όνομα του φωτογράφου που απαθανάτισε τη στιγμή.

Χαρακτηριστική είναι η φωτογραφία της Μελίνας στην κηδεία της μητέρας
της, τον Ιούλιο του 1972, εν μέσω της χούντας. H Μελίνα κατάφερε έπειτα από
αγώνα να λάβει ειδική άδεια εισόδου στη χώρα για 24 μόνον ώρες προκειμένου να
παραστεί στην τελετή. Το μοναδικό στοιχείο που διασώθηκε από τη φωτογραφία, η
οποία ανήκει στο αρχείο του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη, είναι το όνομα του
πρακτορείου («Συνεργατική») στο οποίο εργαζόταν ο άγνωστος φωτορεπόρτερ.

«Δεν είναι κλεμμένες στιγμές»

«Δεν πρόκειται για κλεμμένες στιγμές. Είναι όλες φωτογραφίες από τη
“δημόσια” ζωή της Μελίνας, αυτή τη ζωή που “είδαν” οι φωτογράφοι, επιλέξαμε
όμως αποκλειστικά πορτρέτα και όχι “εμβληματικές” φωτογραφίες (με γνωστά
πρόσωπα της πολιτικής, στο υπουργείο Πολιτισμού κ.α.). Μόνος στόχος της
έκθεσης είναι να αναδυθεί αυτή η “αύρα” που εξέπεμπε η Μελίνα σε κάθε στιγμή
της. Θα μπορούσαμε να δώσουμε “φανταχτερούς” τίτλους στην έκθεση, στην εποχή
μας όμως γίνεται κατάχρηση τίτλων· η έκθεση είναι απλώς ένα μνημόσυνο», είπε
στα «NEA» η επιμελήτρια της έκθεσης-καθηγήτρια φωτογραφίας κ. Ελένη
Μαλιγκούρα.

INFO

«Μελίνα Μερκούρη: Φωτογραφικά πορτρέτα», στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
(τηλ. 2310-566.716). Αποθήκη A’ – Λιμάνι. Εγκαίνια αύριο (Τετάρτη) στις 20.00.
Διάρκεια έως τις 7 Απριλίου.