Οι κυβερνήσεις πέφτουνε, η αγάπη…

Στον χώρο της απρόσωπης και δυσνόητης πολιτικής μπαίνει η εικόνα μιας κατανοητής συζυγικής ευτυχίας

Αλήθεια, το φανταζόταν κανείς; Οι κυρίες των πολιτικών αρχηγών – έλεγε το
ρεπορτάζ τού Alter – στάθηκαν στο πλευρό των συζύγων τους. Απίστευτο. Και
είμαστε όλοι σίγουροι ότι τους εγκατέλειψαν, τους κλείδωναν την πόρτα όταν
αργούσαν να γυρίσουν και τους έστρωναν στον καναπέ να κοιμηθούν.

Το ένα ρεπορτάζ περιέγραφε βήμα βήμα την παρουσία της Νατάσας Καραμανλή
στο πλευρό του Κώστα Καραμανλή σαν παραμύθι. Πόσο διακριτικά βρισκόταν στο
πλάι του, πως χαιρέτισε τα πλήθη, πως την χαιρετούσαν εκείνα και κατόπιν πώς
θα διηγείται τη μεγάλη βραδιά της νίκης στα παιδιά της, σαν τη Σταχτοπούτα που
έγινε πριγκίπισσα. Πιο πικρό το τέλος του στόρι για τη σύζυγο του Γιώργου
Παπανδρέου, κοντινά τα πλάνα στο πρόσωπό της την ώρα που ανακοίνωνε από το
Ζάππειο την ήττα και έδινε τα συγχαρητήριά του στους νικητές, οι ρεπόρτερ την
ήθελαν να βουρκώνει.

Τι θα γινόταν η πολιτική χωρίς τις παραμυθένιες ιστορίες των σύγχρονων
δελτίων ειδήσεων για την προσωπική ζωή των πολιτικών; Και αλίμονο σε εκείνους
που προδίδουν… Μπόλικη ζαχαρόσκονη, λάμψη από τους προβολείς και «κόκκινη
κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη…».

Εγχώριο το φαινόμενο της μιντιακής εκμετάλλευσης των συζύγων; Κάθε
άλλο. Στο διαφημιστικό σποτ για την προεκλογική εκστρατεία τού Μπους, δίπλα
στο πρόσωπό του φιγουράρει εκείνο της συζύγου του, ενώ εκείνη βγάζει και ένα
μικρό λογύδριο για το πόσο καλός είναι ο άντρας της. Τα παραμύθια έχουν
παγκόσμια απήχηση. Ιδανικά για το παγκόσμιο μιντιακό χωριό.

Τι συνέβη, όμως, και η συζυγική αγάπη έχει μετατραπεί στις ημέρες μας
απαραίτητο συμπλήρωμα του διαφημιστικού ίματζ ενός πολιτικού;

Μια κοινωνία που τρέμει την απροσωπία είναι επόμενο να ενθαρρύνει
φαντασιώσεις κοινής ζωής. Να καταφεύγει στα βασικότερα στερεότυπα που δίνουν
την αίσθηση ενός συναισθηματικού καμβά κοινωνικής συνοχής.

H συζυγική αγάπη των εγχώριων πολιτικών συναντά τη συζυγική αγάπη των
πολιτικών από όλο τον κόσμο και όλοι είμαστε μια μεγάλη κοινότητα, ιδού τα
κοινά, παγκόσμια ανθρώπινα συναισθήματα. Όσο πιο δυσνόητη και πολύπλοκη
γίνεται η πολιτική, τόσο περισσότερο το μιντιακό θέαμα ανταποκρίνεται στην
ανάγκη των ανθρώπων να απορροφηθούν από τα αμοιβαία αισθήματά τους.
Απομακρύνονται από την κατανόηση των θεσμών εξουσίας, άρα και την αμφισβήτησή
τους.

Μας φταίει η αγάπη; Όχι, φυσικά. H φαντασίωση. Και, ακόμη χειρότερα, η
εκμετάλλευσή της για την καλλιέργεια ενός νεοπουριτανισμού, καθώς οτιδήποτε
δεν βρίσκεται σε απόλυτη ταύτιση με το συγκεκριμένο στερεότυπο προβάλλεται ως
απειλητικό.

Ανέκαθεν τα παραμύθια αγάπης ήταν λαοφιλή και είναι επόμενο να καταφεύγουν σε
αυτά οι μιντιακές κατασκευές. Αλλά η απόσταση από τη σαπουνόπερα, το σενάριο,
την κατασκευή μέχρι το δελτίο ειδήσεων, στην εποχή μας εκμηδενίζεται. Μοιάζει
να αποκτά μεγαλύτερη σημασία για τους πολιτικούς τι αισθάνονται όταν κάνουν
κάτι παρά γιατί το κάνουν. Οι αποφάσεις τους γίνονται αντιληπτές με βάση
φανταστικά κίνητρα.

Συναισθηματικό γλάσο

«Αγκάλιασε τη σύζυγό του και μαζί βγήκαν στο μπαλκόνι να χαιρετίσουν». Μια
ωραία σκηνή, απολύτως συνηθισμένη και φυσική σε στιγμή εκλογικής νίκης. «Την
πήρε από το χέρι και έκαναν οι δυο τους μια βόλτα στην παραλία της
Θεσσαλονίκης» – με τις κάμερες από κοντά φυσικά.

Τι δουλειά έχουν οι ζαχαρωμένες περιγραφές μιας αγάπης σε δελτίο ειδήσεων;
Την τηλεθέαση. Μια «αθώα», ευχάριστη πινελιά, για να έχει το φιλοθεάμον κοινό
το λουκουμάκι του, το θέαμα μιας ευτυχισμένης στιγμής, όμοιας ενδεχομένως με
παρόμοιες που ζει το ίδιο. Μια αίσθηση ισότητας που δημιουργεί οικειότητα. H
πολιτική, άλλωστε, θέλει να είναι οικεία, όχι κατανοητή. Απαραίτητο συμπλήρωμα
επομένως, για τη μιντιακή της εκδοχή, τα πρόσωπα των συζύγων.