H οικονομική ατζέντα της νέας κυβέρνησης

H επιτυχημένη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων θα είναι ασφαλώς η πρώτη
πρόκληση της επόμενης ημέρας για τη νέα κυβέρνηση. Σε επίπεδο οικονομικού
επιτελείου αυτό μεταφράζεται σε έναν αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση των πόρων
και την έγκαιρη χρηματοδότηση των έργων που εξακολουθούν να εκτελούνται, αλλά
και των λειτουργικών δαπανών που θα απαιτηθούν. Με έναν προϋπολογισμό που
κινείται οριακά στις προβλέψεις του για τις δαπάνες και τα έσοδα, αυτό δεν θα
είναι απλό. Αλλά η επόμενη κυβέρνηση είναι «καταδικασμένη» να κάνει το παν για
να πετύχει η διεξαγωγή των Αγώνων, ώστε να μπορέσει τουλάχιστον η χώρα να
επωφεληθεί από τις θετικές επιπτώσεις και κυρίως να διατηρήσει τη δυναμική των
υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, που είναι προϋπόθεση για κάθε στόχο οικονομικής
πολιτικής.

Δημοσιονομική σταθερότητα

Το δεύτερο μεγάλο θέμα της ατζέντας της επόμενης ημέρας συνδέεται με το πρώτο
και είναι η διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Στελέχη από το
οικονομικό επιτελείο, τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της Νέας Δημοκρατίας, τοποθετούν
το θέμα αυτό σε υψηλή προτεραιότητα, παρ’ ότι του προσδίδουν διαφορετική
διάσταση. Για το ΠΑΣΟΚ, η πρόκληση είναι να εκτελεσθεί ο προϋπολογισμός με όσο
το δυνατόν μικρότερες αποκλίσεις. Για τη Νέα Δημοκρατία τίποτα δεν είναι
δεδομένο, αφού σκοπεύει να προχωρήσει σε «καταγραφή της πραγματικής
κατάστασης» σε ό,τι αφορά τον προϋπολογισμό και το χρέος, για να κινηθεί
ανάλογα. Δεν αποκλείεται, αν η καταγραφή αυτή την οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι
ο προϋπολογισμός είναι ανεφάρμοστος, να συντάξει και να καταθέσει στη Βουλή
νέο, συμπληρωματικό.

Οπωσδήποτε, οι δυσκολίες στη συγκράτηση των δημοσίων δαπανών πρέπει να
θεωρούνται δεδομένες, καθώς θα ασκήσουν έντονες πιέσεις τόσο οι Ολυμπιακοί
Αγώνες όσο και οι αυξήσεις που δόθηκαν ήδη στο πλαίσιο του κοινωνικού πακέτου.
Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες αναμένεται να καταστήσουν σαφές ότι πρέπει να
καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να μην ξεφύγει η οικονομία από τον δρόμο της
δημοσιονομικής σταθερότητας. Ήδη, το 2003, το έλλειμμα σημείωσε σημαντική
απόκλιση, αφού διαμορφώθηκε στο 1,7% του ΑΕΠ, από 0,9% του ΑΕΠ του αρχικού
στόχου του προϋπολογισμού. Για φέτος, η πρόβλεψη είναι να περιοριστεί στο 1,2%
του ΑΕΠ, αλλά η Κομισιόν εκτιμά ότι θα ανέβει στο 2,4% του ΑΕΠ.

Οι αποκρατικοποιήσεις

Τρίτο μεγάλο ανοιχτό θέμα είναι οι αποκρατικοποιήσεις. Το Δημόσιο Ταμείο
χρειάζεται οπωσδήποτε τα έσοδα που έχουν προβλεφθεί από το πρόγραμμα
αποκρατικοποιήσεων και τα οποία αντιπροσωπεύουν το 2% του ΑΕΠ (περίπου 3 δισ.
ευρώ). Επιπλέον, όμως, η οικονομία χρειάζεται τον δυναμισμό που θα της
προσφέρει η τοποθέτηση ιδιωτικών κεφαλαίων σε κρίσιμους παραγωγικούς τομείς.
Για το ΠΑΣΟΚ προτεραιότητες είναι η ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας,
η πώληση του πακέτου των μετοχών της ΔΕΠΑ, με την τοποθέτηση στρατηγικού
επενδυτή (ήδη έχει υπογραφεί το σχετικό προσύμφωνο με την ισπανική Gaz
Natural), και η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της Εμπορικής Τράπεζας. Για τη Νέα
Δημοκρατία η ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας έχει υψηλή
προτεραιότητα, αλλά τοποθετεί στην πρώτη γραμμή και τον ΟΤΕ, για τον οποίο
σκοπεύει να αναζητήσει άμεσα στρατηγικό εταίρο, σύμφωνα και με το οικονομικό
της πρόγραμμα.

Φορολογικές εκκρεμότητες

Άλλο σημαντικό θέμα της ατζέντας είναι οι φορολογικές εκκρεμότητες. ΠΑΣΟΚ και
N.Δ. έχουν υποσχεθεί φορολογικές ελαφρύνσεις σε επιχειρήσεις, ενώ το ΠΑΣΟΚ
δεσμεύθηκε και για τη μείωση του υψηλού συντελεστή της φορολογίας εισοδήματος.
Οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις αναμένεται να δρομολογηθούν σταδιακά.

Πιο επείγουσα και σημαντική είναι, όμως, η αλλαγή που και τα δύο κόμματα έχουν
εξαγγείλει για τα ακίνητα και συγκεκριμένα η επιβολή ΦΠΑ στη μεταβίβαση νέων
ακινήτων. H Νέα Δημοκρατία έχει μιλήσει και για την επιβολή φόρου αυτομάτου
υπερτιμήματος στη μεταβίβαση παλαιών ακινήτων. Εξάλλου, εκκρεμεί η αναθεώρηση
των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων, η οποία θα πρέπει να αναμένεται άμεσα,
για να συμβάλει και αυτή στην τροφοδότηση των δημοσίων εσόδων.

H επιχειρηματικότητα

Τέλος, βασικό θέμα της ατζέντας είναι η τόνωση της επιχειρηματικότητας, με
παρεμβάσεις που έχουν υποσχεθεί και τα δύο κόμματα. Μια κατηγορία παρεμβάσεων
αφορά την απελευθέρωση των αγορών, με κυριότερη την αγορά ηλεκτρικής
ενέργειας. Μια δεύτερη κατηγορία παρεμβάσεων αφορά την καταπολέμηση της
γραφειοκρατίας για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία
έχουν υποσχεθεί περιορισμό των εντύπων που καλούνται να συμπληρώσουν οι
υποψήφιοι επενδυτές και διεκπεραίωση όλων των απαιτούμενων διαδικασιών από το
ΕΛΚΕ (Ελληνικό Κέντρο Επενδύσεων), το οποίο θα λειτουργεί σαν one-stop-shop.

H πρόκληση του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης

Σημαντικό θέμα της ατζέντας του οικονομικού επιτελείου για την επόμενη ημέρα
είναι το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. H πρόκληση είναι να επιταχυνθεί ο ρυθμός
εκτέλεσής του έτσι ώστε να γίνουν τα έργα και να μη χαθούν πολύτιμοι πόροι που
δικαιούται η χώρα. Κι αυτό δεν θα είναι εύκολο, όπως έδειξε ήδη η εμπειρία από
το κλείσιμο του B’ ΚΠΣ, από το οποίο χάθηκαν πόροι 520 εκατ. ευρώ.

Τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η Νέα Δημοκρατία δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση
της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα για να επιτευχθεί η γρήγορη εκτέλεση των
έργων. Το σχετικό θεσμικό πλαίσιο για την προώθηση της ιδιωτικής συμμετοχής
στα δημόσια έργα είναι ήδη έτοιμο, αν και, βεβαίως, θα υπάρξουν
διαφοροποιήσεις, ανάλογα με την κυβέρνηση που θα επιλεγεί.

Επίσης, σημαντική προτεραιότητα είναι η διαμόρφωση των διαπραγματευτικών
θέσεων της χώρας εν όψει του Δ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Ήδη, η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή έχει παρουσιάσει τις σχετικές προτάσεις της και οι διαπραγματεύσεις
θα ολοκληρωθούν το 2005. Μια καλή διαπραγμάτευση ίσως εξασφαλίσει στην Ελλάδα
ένα ποσό ελάχιστα μικρότερο από του Γ’ ΚΠΣ, παρέχοντας έτσι ένα βασικό
στήριγμα για τη συνέχιση της αναπτυξιακής πορείας της οικονομίας της.