Όσκαρ στην εποχή των ψηφιακών εφέ

Οι τέσσερις νικητές και ο «θείος Όσκαρ». Σαρλίζ Θέρον («Monster» A’ γυναικείος ρόλος), Σον Πεν («Σκοτεινό Ποτάμι» A’ ανδρικός), Ρενέ Ζελβέγκερ («Επιστροφή στο Cold Mountain» B’ γυναικείος), Τιμ Ρόμπινς («Σκοτεινό Ποτάμι» B’ ανδρικός)

Το νόημα της ετυμηγορίας μοιάζει να είναι τρελό. Μια ταινία χωρίς Όσκαρ
σεναρίου και ερμηνειών (χαρακτήρων) ανακηρύσσεται ως η καλύτερη όλων των
αμερικανικών εποχών!

Έντεκα υποψηφιότητες, έντεκα Όσκαρ. Έτσι, «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών»
εκτοπίζει από την πρώτη θέση και τον «Μπεν Χουρ» του 1957, που είχε κερδίσει
11 Όσκαρ από 12 υποψηφιότητες, και τον «Τιτανικό» του 1997, με τις 14
υποψηφιότητες και τα 11 Όσκαρ. Και αφού και τα 11 χρυσά αγαλματίδια – πλην της
σκηνοθεσίας – κατευθύνθηκαν στην αγκαλιά των δευτερευόντων… μηχανικών
παραγόντων, το συμπέρασμα που συνάγεται από την σαρωτική του κυριαρχία είναι
ένα και θλιβερό: η μετάλλαξη της πρώτης, της ουσιώδους, της πρωταρχικής πρώτης
ύλης είναι πια γεγονός. Σημασία δεν έχουν το περιεχόμενο, το νόημα, τα κάθε
είδους και μορφής καλλιτεχνικά επιτεύγματα. Σημασία έχουν τα κομπιούτερ, οι
μηχανές, τα ντεκόρ και τα εφέ. Ζήτω το digital! Όχι λοιπόν «Άρχοντας των
Δαχτυλιδιών», αλλά Άρχοντας της μηχανής. Έντεκα Όσκαρ που καταπλάκωσαν και
έθαψαν τον Άνθρωπο!

H ύπαρξη της «ταφόπλακας» αποδεικνύεται και με τη μέθοδο της σύγκρισης ανάμεσα
στον ψηφιακό «Άρχοντα» και στη «χειροποίητη» υπερπαραγωγή «Master and
commander», του Πίτερ Γουίαρ. Εκ πρώτης όψεως έχουμε να κάνουμε με ομοειδή,
βιομηχανικά «προϊόντα». Περιπέτεια, δράση, μάχες. Κι όμως, ανάμεσά τους
μεσολαβεί το χάος. Ο Πίτερ Τζάκσον κερδίζει στον προγραμματισμό και στον
χειρισμό ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ο Πίτερ Γουίαρ στην επεξεργασία των βασικών
«υλικών» με κέντρο βάρους τον Άνθρωπο. Ο πρώτος είναι πρωταθλητής στα εφέ. Ο
δεύτερος είναι συνεχιστής τής μεγάλης παράδοσης των πρωτομαστόρων του american
cinema. Έτσι, ο θρίαμβος του Τζάκσον είναι η πιο τρανή απόδειξη για την
ολοκληρωτική επικράτηση της νέας, μεταλλαγμένης, βιομηχανο-κινηματογραφικής
εποχής!

H τελική εικόνα των αποτελεσμάτων αποτυπώνει με τον πιο γλαφυρό τρόπο το
περιεχόμενο αυτού του ετήσιου πανηγυριού: τα 4/5 παραδίδονται και
καταβροχθίζονται από τη βιομηχανία του θεάματος και μάλιστα της μεταλλαγμένης
εποχής και το 1/5 (τα ψιχία) επιδεικνύεται ως καλλιτεχνικό άλλοθι. Το κερασάκι
στην τούρτα. Έτσι γινόταν, έτσι γίνεται και έτσι θα γίνεται. Πρώτα
βραβεύουν… αυτοκίνητα, ψυγεία, κουζίνες και ηλεκτρικές σκούπες και ύστερα
έμπνευση, ιδέες και πολιτισμό. Εμείς, όμως, τι δουλειά έχουμε;

Τα πρόσωπα

Τρία βασικά χαρακτηριστικά: Όλοι (οι βασικοί) κερδίζουν Όσκαρ για πρώτη φορά.
Οι 3 στους 7 δεν είναι Αμερικανοί (Τζάκσον, Θέρον, Ντενίς Αρκάν) και μερικοί
το κέρδισαν χωρίς το… σπαθί τους. Έχουμε και λέμε:

Πίτερ Τζάκσον («Άρχοντας των Δαχτυλιδιών ): Από τη Νέα Ζηλανδία,
«γείτονας» του βασικού του αντιπάλου, Αυστραλού Πίτερ Γουίαρ, του «Master and
commander». Ουδέποτε στο παρελθόν είχε υπογράψει τίποτα μεγάλο και σημαντικό.

Σον Πεν («Σκοτεινό ποτάμι»): Επιτέλους, δικαιώθηκε. Έτσι, για την
ιστορία, θυμίζω τις ερμηνείες του που κέρδισαν οι τρεις πρώτες υποψηφιότητές
του: «Θέλω να ζήσω», «Το όνομά μου είναι Σαμ», «Συμφωνίες και ασυμφωνίες».
Δικαιώθηκε και η μαγκιά του. Γιατί είπε: «Οι ηθοποιοί ξέρουν πως όχι μόνο δεν
υπάρχουν W.Μ.D. (Όπλα Μαζικής Καταστροφής, εννοώντας στο Ιράκ), αλλά και δεν
υπάρχουν καλύτερες ερμηνείες. Και αυτό το αποδεικνύουν οι συνάδελφοι που ήταν
υποψήφιοι για την καλύτερη ερμηνεία»!

Σαρλίζ Θέρον («Monster»): Μακράν όλων των άλλων. Στοιχημάτισε σ’ ένα
καταραμένο και μη εμπορικό σενάριο, επένδυσε στην παραγωγή, τα έδωσε όλα και
θριάμβευσε. Καταρρίπτοντας όλες τις προκαταλήψεις. Ναι, μια κούκλα έξω μπορεί
να είναι και κούκλα μέσα!

Ρενέ Ζελβέγκερ («Επιστροφή στο Cold Mountain» – θα προβάλλεται από 12
Μαρτίου): Κέρδισε όχι τόσο για τη σχηματική παρουσία της, αλλά κυρίως εξαιτίας
της εταιρείας παραγωγής Miramax.

Τιμ Ρόμπινς («Σκοτεινό ποτάμι»): Υπερβολικό. Και ο Μπενίσιο ντελ Τόρο
(«21 γραμμάρια») και ο Κεν Γουατανάμπε («Τελευταίος Σαμουράι») είναι
ισοδύναμοι. Πιστεύω πως η επικράτησή του οφείλεται στην ομάδα Ίστγουντ.

Ντενίς Αρκάν («H επέλαση των βαρβάρων»): Τουλάχιστον κέρδισε το Όσκαρ
καλύτερης ξενόγλωσσης παραγωγής.

Σοφία Κόπολα («Χαμένοι στην μετάφραση»): H πρώτη Αμερικανίδα υποψήφια
για Όσκαρ σκηνοθεσίας και η πρώτη… πιτσιρίκα που κέρδισε τόσες εντυπώσεις.
Έφυγε με ένα Όσκαρ (σεναρίου), αλλά κατά βάθος δικαιούται να θεωρεί πως είναι
αδικημένη. Και για τον Μπιλ Μάρεϊ και για τη Σκάρλετ Γιόχανσον, που δεν ήταν
στα Όσκαρ.

H ΤΕΛΕΤΗ

«H αγαπημένη ταινία της Χίλαρι; Το “Kill Bill”!»

Ο παρουσιαστής Μπίλι Κρίσταλ δεν άφησε τίποτα και κανέναν ασχολίαστο

Σε μια λαμπερή μεν, χωρίς εκπλήξεις δε, τελετή απονομής την παράσταση έκλεψε ο
κωμικός Μπίλι Κρίσταλ, που ανέλαβε τον ρόλο του οικοδεσπότη για όγδοη φορά και
ύστερα από απουσία τεσσάρων ετών.

* Οι ατάκες του Κρίσταλ είχαν πολλούς και διαφορετικούς στόχους. Την
ηλικία του Κλιντ Ίστγουντ. Τον ανδρισμό του Τζόνι Ντεπ στον πρωταγωνιστικό
ρόλο των «Πειρατών της Καραϊβικής». Τον Ρόμπιν Ουίλιαμς, τον οποίο και
«αναγνώρισε» ως υπεύθυνο για το γεγονός ότι η τηλεοπτική μετάδοση της βραδιάς
γινόταν με πέντε λεπτά καθυστέρηση, ώστε να υπάρχει χρόνος να λογοκριθεί
οτιδήποτε μη ορθόν.

* «Ποια είναι η αγαπημένη ταινία τής Χίλαρι Κλίντον; Μα, το «Kill
Bill»!», είπε κάποια στιγμή ο Μπίλι Κρίσταλ και το «Κόντακ Θιάτερ» σείστηκε
από τα γέλια.

* «Δεν έμεινε κανείς πλέον στη Νέα Ζηλανδία για να τον ευχαριστήσουμε»,
ήταν η ατάκα του Κρίσταλ ύστερα από την επέλαση του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών»
και τους απανωτούς ευχαριστήριους λόγους των συντελεστών του.

* Ο Έντριαν Μπρόντι, θυμίζοντας το παθιασμένο φιλί που αντάλλαξε με τη
Χάλι Μπέρι στην περσινή βράβευσή του, φρεσκάρισε με σπρέι την αναπνοή του για
να υποδεχθεί την επόμενη νικήτρια, Σαρλίζ Θέρον, την οποία φυσικά φίλησε με
ανάλογο πάθος…

* Εντυπωσιακή η «σλάπστικ» είσοδος και του παλαίμαχου σεναριογράφου και
σκηνοθέτη Μπλέικ Έντουαρντς, δημιουργού του «Ροζ Πάνθηρα», ο οποίος εισέβαλε
στη σκηνή με ηλεκτρικό αναπηρικό αμαξίδιο, μαρσάρισε, κατέληξε σε έναν τοίχο
και επέστρεψε, για να παραλάβει το βραβείο του για τη συνολική προσφορά του,
με σκονισμένο κοστούμι…

H ΚΑΜΠΑΝΙΑ

Χωρίς «μαχαιριές»

Μετά τα χτυπήματα «κάτω από το τραπέζι» των περασμένων χρόνων, η φετινή
εκστρατεία των στούντιο υπέρ των δικών τους υποψηφίων χαρακτηρίστηκε απόλυτα
«καθώς πρέπει»,. H Ακαδημία πήρε τα μέτρα της. Στα 5.000 μέλη της μοιράστηκε
ένα φυλλάδιο με οδηγίες και συμβουλές για να μην ξεπεράσουν τα όρια οι
υποψήφιοι και οι υποστηρικτές τους. Ρόλο έπαιξαν επίσης η μετάθεσή των
βραβείων έναν μήνα νωρίτερα και οι ελάχιστες υποψηφιότητες της πάντα
επιθετικής εταιρίας Μίραμαξ.

Δυσφημιστικές ή κρυφο-ειρωνικές διαφημίσεις στα μεγάλα έντυπα του Χόλιγουντ
ήταν χαρακτηριστικά παραδείγματα βρώμικης καμπάνιας τα τελευταία χρόνια. Το
2002, η ταινία «Ένας υπέροχος άνθρωπος» δέχθηκε σφοδρή επίθεση για αλλοίωση
της αληθινής ιστορίας του μαθηματικού Νας. Πέρυσι, η Νικόλ Κίντμαν και η Ρενέ
Ζελβέγκερ αντάλλαξαν υποτιμητικά σχόλια ως υποψήφιες για το Όσκαρ πρώτου
γυναικείου ρόλου. Φέτος, βέβαια, τα βρήκαν στο «Cold Mountain».

Οι νικητές

Ταινία: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του Βασιλιά»

Σκηνοθέτης: Πίτερ Τζάκσον («Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή
του Βασιλιά»)

A’ ανδρικός ρόλος: Σον Πεν («Σκοτεινό Ποτάμι»)

A’ γυναικείος ρόλος: Σαρλίζ Θέρον («Monster»)

B’ ανδρικός ρόλος: Τιμ Ρόμπινς («Σκοτεινό Ποτάμι»)

B’ γυναικείος ρόλος: Ρενέ Ζελβέγκερ («Επιστροφή στο Cold Mountain»)

Ξενόγλωσση ταινία: «H Εισβολή των Βαρβάρων» (Καναδάς)

Πρωτότυπο σενάριο: «Χαμένοι στη Μετάφραση»

Διασκευασμένο σενάριο: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του
Βασιλιά»

Κινούμενα σχέδια: «Ψάχνοντας τον Νέμο»

Μουσική: Χάουαρντ Σορ («Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών)

Τραγούδι: «Into the West» («Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή
του Βασιλιά»)

Φωτογραφία: «Master and Commander – Στα Πέρατα του Κόσμου»

Ντοκιμαντέρ: «H Ομίχλη του Πολέμου»

Οπτικά εφέ: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του Βασιλιά»

Μοντάζ: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του Βασιλιά»

Σκηνογραφία: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του Βασιλιά»

Κοστούμια: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του Βασιλιά»

Μακιγιάζ: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του Βασιλιά»

Ήχος: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών – H Επιστροφή του Βασιλιά»

Ηχητικό μοντάζ: «Master and Commander – Στα Πέρατα του Κόσμου»

Βραβείο συνολικής προσφοράς: Μπλέικ Έντουαρντς