Πρόσωπα H μουσική των βιβλίων

Πρόεδρος της διεθνούς ένωσης βιβλιοδετών Air neuf

Δέρματα προσεκτικά επεξεργασμένα, χρωματισμένα, κεντημένα, στολισμένα με
μαργαριτάρια. Μετάξι, μέταλλο, χαρτί κολλαρισμένο σε λινό, ζωγραφισμένα ξύλινα
πηχάκια, φύλλα χρυσού, σκαλισμένο πλέξιγκλας, πισσωμένο χαρτόνι. Βιβλία παλιά
με καλλιτεχνικά δεσίματα, βιβλία-έργα τέχνης. Στο εργαστήριό του, στην οδό
Γκονέ του Παρισιού, από την πλευρά της Φωμπουρ Σαιντ-Αντουάν, ο Ζακί Βινιόν,
πρόεδρος της διεθνούς ένωσης βιβλιοδετών Air neuf, μιλάει στη «Λε Φιγκαρό» για
την τέχνη του.

Ο Βινιόν αφιερώνει χρόνο, για να γνωρίσει αυτούς που μισθώνουν το ταλέντο του.
Την ντροπαλή γιαγιά που θέλει να δέσει το βιβλίο μαγειρικής της για να το
προσφέρει στην εγγονή της ή τον συλλέκτη που θα του εμπιστευθεί πολύτιμα
βιβλία. «Μένουν εδώ ένα τέταρτο της ώρας ή μία ώρα, ποτέ δεν είναι χάσιμο
χρόνου. Μιλάμε για το βιβλίο, για λογοτεχνία, για ποίηση, για τη ζωή τους, τα
γούστα τους, και αυτή η συζήτηση μπορεί να καθοδηγήσει την επιλογή τους και τη
δική μου». Μετά, στη σιωπή του εργαστηρίου του, αρχίζει τη δουλειά της
οικειοποίησης του βιβλίου χρησιμοποιώντας όλες τις αισθήσεις. Το χέρι αγγίζει,
χαϊδεύει, ζυγίζει, εκτιμά το σχήμα, το πάχος των σελίδων, τους κόκκους του
χαρτιού, τη διαφάνειά του, το μάτι σταματάει στον τίτλο, που ήδη «δημιουργεί
μια μουσική», τα τυπογραφικά στοιχεία, τη σελιδοποίηση, η μύτη ρουφάει τη
μυρωδιά της κόλλας, του δέρματος. Αφήνει το βιβλίο και το ξαναπιάνει αργότερα,
διαβάζει αποσπάσματα, βυθίζεται στη μουσική των λέξεων, τον ρυθμό των φράσεων,
το στυλ, τα χρώματα… «Είναι ένας μηχανισμός αργός, χρειάζεται χρόνος για να
γεννηθούν εικόνες, για να εξοικειωθώ με τον κόσμο του συγκεκριμένου βιβλίου,
μέχρι που η ιδέα να προβάλει και να επιβληθεί».

Ο Ζακί Βινιόν σπούδασε Ιστορία και Λογοτεχνία στο Μονπελιέ και μετά γράφτηκε
στη Σχολή του Λούβρου, στο Παρίσι. Συνάντησε εκεί παλαιοπώλες, άρχισε να
δουλεύει γι’ αυτούς, αλλά σιγά σιγά άφησε τους πίνακες και τα έπιπλα, γιατί
τον κέρδισαν τα παλιά βιβλία. Άρχισε να συνεργάζεται όλο και περισσότερο με
βιβλιοπώλες και σκόπευε να γίνει συντηρητής παλαιών βιβλίων, μέχρι που
ανακάλυψε την καλλιτεχνική βιβλιοδεσία. Φοίτησε σε μια ιδιωτική σχολή
βιβλιοδεσίας και, έπειτα από σπουδές τεσσάρων ετών, στα 34 του, άρχισε να
γίνεται γνωστός στους κύκλους των βιβλιοφίλων. Πούλησε τα πρώτα βιβλία του και
άνοιξε δικό του εργαστήριο.

Στην καριέρα του έχει κάνει πολύτιμες βιβλιοδεσίες, μεταξύ άλλων και για μια
ισχυρή οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας, τους Μπιν Λάντεν: «Δουλέψαμε μ’ έναν
κοσμηματοπώλη της οδού Σαιντ Ονορέ πάνω σε δερματόδετα Κοράνια, τα οποία
καλύψαμε με ημιπολύτιμους και πολύτιμους λίθους και γράψαμε πάνω τους κορανικά
αποσπάσματα με χρυσά γράμματα. Επρόκειτο να προσφερθούν σε τέσσερις αρχηγούς
κρατών της Μέσης Ανατολής. H δουλειά ήταν εμπιστευτική και κάθε βιβλιοδεσία
είχε πάνω της δύο κιλά χρυσού».