Διαστάσεις Στον αστερισμό των «σιλοβίκι»

«Σιλοβίκι»: πράκτορες, αστυνομικοί, στρατιωτικοί και δικαστές που
προέρχονται από την πρώην KGB και/ή την Πετρούπολη και έχουν ιστορικούς
δεσμούς με τον πρόεδρο Πούτιν.

Βλαντίμιρ Πούτιν: όλο και ισχυρότερος

Τέσσερις λόγους είχε ο ηγεμόνας της Ρωσίας για να απολύσει από τηλεοράσεως
ολόκληρη την κυβέρνησή του. Να δείξει στους υπηκόους του πώς και με ποιον
προτίθεται να πραγματοποιήσει το πρόγραμμα της επόμενης θητείας του. Να
καταστήσει σαφές προς κάθε κατεύθυνση ότι η εποχή της οικογένειας Γιέλτσιν
έχει κλείσει οριστικά. Να προσδώσει κάποιο ενδιαφέρον σε μια προεκλογική
εκστρατεία που δεν έχει κανένα νόημα αφού ο νικητής των εκλογών είναι ήδη
γνωστός. Και να στρέψει προς τον αποπεμφθέντα πρωθυπουργό Κασιάνοφ τη
δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για τη μη εκπλήρωση των υποσχέσεων που δόθηκαν πριν
από τέσσερα χρόνια. Με τον τρόπο αυτό, λέει στη Ρεπούμπλικα ο
πολιτειολόγος Γκεόργκι Σατάροφ, ο Πούτιν ελπίζει να περιορίσει και την αποχή
στις εκλογές της 14ης Μαρτίου.

H Ρωσία κλείνει έτσι το κεφάλαιο Γιέλτσιν και εισέρχεται στην εποχή των
«σιλοβίκι». Δεν πρόκειται για μια ομοιογενή ομάδα: οι παλιές διαμάχες ανάμεσα
στις μυστικές υπηρεσίες, στο υπουργείο Εσωτερικών και στον στρατό δεν έχουν
λυθεί. Τους ενώνει όμως η κοινή πίστη στην κυριαρχία ενός ισχυρού κράτους,
υπεράνω του οποίου δεν δικαιούται να βρίσκεται κανείς. Στις τάξεις των
«σιλοβίκι» συναντάμε τον Ιγκόρ Σεσίν, αναπληρωτή προσωπάρχη του Πούτιν και
υπεύθυνο για τη ροή των εγγράφων που υπογράφει ο πρόεδρος. Τον γενικό
εισαγγελέα Βλαντίμιρ Ουστίνοφ, που έχει ηγηθεί των επιθέσεων εναντίον του
Χοντορκόφσκι και των άλλων «ολιγαρχών». Τον επίσης αναπληρωτή προσωπάρχη
Βίκτορ Ιβανόφ, που μεταξύ άλλων έχει υπηρετήσει στο Αφγανιστάν. Τον υπουργό
Αμύνης Σεργκέι Ιβανόφ, με τεράστια επιρροή στον πρόεδρο. Και τον επικεφαλής
των μυστικών υπηρεσιών Νικολάι Πατρούσεφ, επί των ημερών του οποίου έχουν
αυξηθεί τόσο ο προϋπολογισμός όσο και η επιρροή της FSB.

Αυτοί είναι οι νέοι ισχυροί άνθρωποι της Ρωσίας. Σύμφωνα με μια έρευνα της
κοινωνιολόγου Όλγας Κριστανόβσκαγια, η παρουσία τους στα ανώτατα κλιμάκια του
Κρεμλίνου έχει φτάσει σήμερα το 58,3%, έναντι 4,8% την εποχή του Γκορμπατσώφ.
Ένα από τα κίνητρά τους είναι ασφαλώς τα οικονομικά συμφέροντα: οι «σιλοβίκι»
ελέγχουν την κρατική εταιρεία όπλων Rosoboronexport και έχουν στενές σχέσεις
με τον πετρελαϊκό γίγαντα Rosneft και με το μονοπώλιο φυσικού αερίου Gazprom.
Έχουν όμως στο μυαλό τους και την εκδίκηση. Δεν θα ξεχάσουν ποτέ εκείνη την
ημέρα μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος του 1991, όταν χιλιάδες Ρώσοι είχαν
βγει στους δρόμους και πανηγύριζαν για την αποκαθήλωση του αγάλματος του Φέλιξ
Τζερτζίνσκι, του ιδρυτή της KGB. Τέτοιες σκηνές επιτρέπονται ίσως στη
Ρουμανία, στη Σερβία ή στο Ιράκ, όχι όμως και σε μια Ρωσία που σέβεται τον
εαυτό της. Και ονειρεύεται ξανά τα μεγαλεία και τις δόξες που έχασε μετά την
κατάρρευση του «υπαρκτού».