Mη γνώτω η δεξιά σου τι ποιεί η αριστερά σου

Δώδεκα βουλευτές Επικρατείας προβλέπει ο εκλογικός νόμος, δώδεκα «εθνοπατέρες» που εκλέγονται χωρίς σταυρό προτίμησης, με βάση το εθνικό ποσοστό του κάθε κόμματος. Δώδεκα, όσοι και οι μαθητές του Χριστού, που τους… κόβει (και τους ράβει) κάθε κόμμα στα μέτρα του

Δώδεκα βουλευτές Επικρατείας προβλέπει ο εκλογικός νόμος, δώδεκα «εθνοπατέρες»
που εκλέγονται χωρίς σταυρό προτίμησης, με βάση το εθνικό ποσοστό του κάθε
κόμματος. Δώδεκα, όσοι κι οι θεοί του Ολύμπου, οι φυλές του Ισραήλ, οι μαθητές
του Χριστού, όσοι κι οι μήνες του χρόνου σε όλα τα ημερολόγια του «παλαιού»
κόσμου (κινεζικό, βαβυλωνιακό, αιγυπτιακό, ελληνικό, ρωμαϊκό…). Μια ντουζίνα
λοιπόν υποψήφιοι σαν τα πιατο-μαχαιρο-πίρουνα στα καλά σερβίτσια ή τα αυγά στη
λαϊκή απαρτίζουν στις εκλογές τη βιτρίνα του κάθε κόμματος.

Ο αριθμός δώδεκα εμπεριέχει από μόνος του ένα μήνυμα: από τα χρόνια τα παλιά,
συμβολίζει την πληρότητα. Οι δώδεκα εκλεκτοί του κάθε κόμματος οφείλουν λοιπόν
να συνθέτουν ένα σώμα αντιπροσωπευτικό όλων των τάσεων, όλων των ιδεών, όλων
των ρευμάτων που συνιστούν το προφίλ του, όπως ακριβώς οι δώδεκα μήνες του
έτους καλύπτουν ένα πλήρες φάσμα κλιματικών συνθηκών κι έναν ολοκληρωμένο
κύκλο αγροτικής παραγωγής. Ζητούμενο ακόμη είναι οι δώδεκα υποψήφιοι, σε
αναλογία με το δωδεκάθεο, να εκπροσωπούν όλες τις κατηγορίες του πληθυσμού,
όλα τα κοινωνικά στρώματα. H Δήμητρα, ο Ερμής, η Αθηνά, ο Ήφαιστος επιβάλλουν,
κατ’ αναλογίαν θα ‘λεγε κανείς, την παρουσία αγροτών, εμπόρων, διανοουμένων,
βιοτεχνών ή τέλος πάντων υποψηφίων που να απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης των
πιο πάνω κατηγοριών του πληθυσμού.

Ωστόσο, τα επιμέρους μηνύματα που στέλνει το κάθε κόμμα με τη σύνθεση
των ψηφοδελτίων Επικρατείας του είναι συχνά και πολυσήμαντα και ποικιλόμορφα
και συγκεχυμένα. Αυτό ισχύει και με το παραπάνω στη φετινή εκλογική
αναμέτρηση, και ιδιαίτερα στο ψηφοδέλτιο του κυβερνώντος κόμματος το οποίο
κυριολεκτικά «κούφανε» τόσο φίλους (τους ένα εκατομμύριο δηλωμένους και τους
αγνώστου αριθμού αδήλωτους) όσο και αντιπάλους. Θα επιχειρήσουμε λοιπόν μια
αριθμητική ανάλυση του πιο συζητημένου ψηφοδελτίου των φετινών εκλογών.

Μια τέτοια ανάλυση μπορεί να βασιστεί σε δύο άξονες. Ο πρώτος είναι η
στατιστική επεξεργασία του ψηφοδελτίου ώστε να του αποδοθεί ένας «μέσος»
πολιτικός προσανατολισμός, μια θέση στο πολιτικό φάσμα από την άκρα αριστερά
στην άκρα δεξιά. Καθώς, αισίως αρχίζει να παρέρχεται η περίοδος που στην
Ελλάδα «ήσουν ό,τι δήλωνες», δεν αρκούν πλέον οι δηλώσεις του τύπου είμαστε
«φιλελεύθεροι», «σοσιαλιστές», «κεντρώοι». H αριθμητική καλείται να σταθμίσει
αυτή τη δήλωση και ως προς τον μέσο όρο της, αλλά και ως προς την αξιοπιστία
της που εξασφαλίζεται από την ομοιογένειά της.

Ας δώσουμε ένα απλό παράδειγμα. Τρεις φίλοι έχουν μηνιαία εισοδήματα
2.800, 3.000 και 3.200 ευρώ αντίστοιχα. Μπορούμε να πούμε ότι αποτελούν, από
οικονομική τουλάχιστον άποψη, πολύ καλή παρέα. Ο μέσος όρος του εισοδήματός
τους είναι 3.000 ευρώ (όχι και άσχημα, ιδίως αν δεν έχουν υποχρεώσεις). Τα
εισοδήματά τους είναι αρκετά κοντινά, ώστε να μπορούν να ζουν μια σχετικά
παραπλήσια ζωή, να ξοδεύουν συγκρίσιμα ποσά για τη διασκέδαση, την ένδυση και
τη μετακίνησή τους και να συναγελάζονται χωρίς εντάσεις. Ας δούμε τώρα τρεις
άλλους φίλους με εισοδήματα 300, 3.000 και 5.700 ευρώ αντίστοιχα. Πάλι ο μέσος
όρος τους είναι 3.000 ευρώ. Όμως τώρα η κατάσταση είναι ολότελα διαφορετική. Ο
φίλος με τα 5.700 ευρώ μπορεί να αγοράζει αγαθά που αυτός των 3.000 σφίγγεται
πολύ για να τα αποκτήσει, ενώ αυτός των 300 φοβάται ακόμα και να τα
ονειρευτεί. Πόσο μπορεί να αντέξει η παρέα αυτών των ανθρώπων; H ανομοιογένειά
της την κάνει πολύ διαφορετική και σίγουρα πιο ασταθή από την πρώτη ομάδα. Κι
ας έχουν τον ίδιο μέσο όρο.

Ο μέσος όρος είναι, όπως λέμε στη Στατιστική, μια παράμετρος θέσεως.
Δείχνει μια κεντρική τάση του δείγματος που εξετάζουμε, δεν μπορεί όμως να μας
δώσει μια ιδέα για την ομοιογένειά του. Για την ομοιογένεια η Στατιστική
χρησιμοποιεί τις παραμέτρους διασποράς. Μια από αυτές είναι ο συντελεστής
μεταβλητότητας. Αποφεύγοντας τις τεχνικές λεπτομέρειες, θα πούμε ότι ο
συντελεστής μεταβλητότητας (CV) είναι ένα ποσοστό. Όσο χαμηλότερο είναι αυτό
το ποσοστό, τόσο ποιο ομοιογενές είναι το δείγμα που εξετάζουμε. Για τις δυο
παρέες που περιγράψαμε πιο πάνω, η πρώτη έχει CV 5,44%, ενώ η δεύτερη 73,48%.
Παρ’ όλο που έχουν ακριβώς τον ίδιο μέσο όρο, η τεράστια διαφορά στη σύνθεσή
τους φαίνεται καθαρά από την ομοιογένεια της πρώτης σε αντίθεση με την υψηλή
μεταβλητότητα της δεύτερης.

Ας επιστρέψουμε τώρα στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ. Χάριν
παιδιάς, με κάθε επιφύλαξη και τη ρητή δήλωση ότι τα κριτήριά μας είναι άκρως
υποκειμενικά, θα εντάξουμε σε μια δεκαβάθμια κλίμακα τη δεξιοφροσύνη ή την
αριστεροφροσύνη του κάθε υποψηφίου. Με 10 θα χαρακτηρίσουμε έναν ακροδεξιό, με
5 έναν καθαρόαιμο κεντρώο και με 1 έναν ακροαριστερό. Θα περιοριστούμε στους
έξι πρώτους υποψηφίους του ψηφοδελτίου, αυτούς που βρίσκονται στις λεγόμενες
εκλόγιμες θέσεις. Για τους κατόχους των θέσεων 7 έως 10 δεν γνωρίζουμε τίποτα
και δεν κατέστη δυνατόν να επικοινωνήσουμε – όπως μας είχε συμβουλεύσει ο κ.
Κατσιφάρας – με τους θυρωρούς των πολυκατοικιών τους ώστε να ενημερωθούμε
σχετικά. Όσο για τις δυο τελευταίες θέσεις, αυτές έχουν συμβολικό καθαρά
χαρακτήρα και έτσι θα τις αξιολογήσουμε στο τέλος.

Οι δώδεκα «εκλεκτοί» με αριθμούς

Ένα καθαρόαιμο ΠΑΣΟΚικό ψηφοδέλτιο θα περιείχε υποψηφίους με βαθμούς 4, 5 ή 6
(άντε το πολύ και κανένα εφτάρι για κάποιον οικονομικό σύμβουλο του κ. Σημίτη
ή κανένα τριάρι αν κατέβαινε η ΕΑΜίτισσα του κ. Κουλούρη). Έχουμε και λέμε
λοιπόν 3, 4, δύο πεντάρια, 6 και 7. Μέσος όρος 5, καθαρό κεντρώο ψηφοδέλτιο με
συντελεστή μεταβλητότητας 25,8%, αρκετή δηλαδή ομοιογένεια ώστε να
εξασφαλίζεται και η πολυσυλλεκτικότητα και η συνοχή.

Ας δούμε τώρα το αληθινό ψηφοδέλτιο. Ο κ. Ανδριανόπουλος, φανατικός
υποστηρικτής του θατσερικού νεοφιλελευθερισμού με κύριο χαρακτηριστικό την
κοινωνική αναλγησία, μόνιμος απολογητής των αμερικανικών «ανθρωπιστικών»
επεμβάσεων, είναι ο πιο «δεξιός» του ψηφοδελτίου. Είναι αυτή η δεξιά που «ο
λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει κλπ…». Αν μίλαγε και για ξερονήσια, θα του βάζαμε
10, χωρίς αυτά 9. Πιο προσεκτικός, τουλάχιστον ως προς το θέμα του
φιλοαμερικανισμού, είναι ο κ. Μάνος: 8. Στενός συνεργάτης του απερχόμενου
πρωθυπουργού (να δεις πώς τον λέγανε, να δεις πώς τον λέγανε…) ο κ.
Κοσμίδης, εντάσσεται στο δεξιό ΠΑΣΟΚ: 6. Πιο καθαρόαιμη ΠΑΣΟΚα η κ.
Διαμαντοπούλου: 5. Προερχόμενος από το KKE ο κ. Ανδρουλάκης, εδώ και αρκετό
καιρό αποστασιοποιημένος από την πολιτική, μάλλον κεντροαριστερός: 3. Τέλος η
επίσης εκ του KKE ορμωμένη κ. Δαμανάκη, με τις μνήμες που ξυπνά η φωνή του
Πολυτεχνείου, άντε 2. Μέσος όρος 5,5, κέντρο και λίγο δεξιά, η ιδεολογική
τοποθέτηση είναι μια χαρά! Συντελεστής μεταβλητότητας όμως, 45,5%.
Πολυσυλλεκτικότητα (αυτός άλλωστε ήταν και ο στόχος) στα όρια του μπάχαλου.
Αμφιβάλλω αν ακόμα και οι ισχυρές συνεκτικές δυνάμεις που ενεργοποιεί η
εξουσία είναι σε θέση να εξασφαλίσουν τη συνοχή ενός τέτοιου μορφώματος!

Οι τελευταίοι

Ας έρθουμε τώρα στις τελευταίες, «τιμητικές» θέσεις. Το 11 είναι ένας αριθμός
που δημιουργεί αρκετά προβλήματα στα Μαθηματικά (περισσότερα σχετικά σε κάποιο
επόμενο άρθρο). Δικαίως λοιπόν η θέση ανήκει στην εκλεκτή ηθοποιό που πρόσφατα
έγινε γνωστή από τον ρόλο της μοιραίας γυναίκας – μάνας – συζύγου – ερωμένης
που βιώνουσα αντιστρόφως το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα, τα κάνει όλα λίμπα. Άλλωστε
μια μοιραία μαμά είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα σύμβολα του νέου ΠΑΣΟΚ.

H τελευταία, δωδέκατη θέση, με όλους τους συμβολισμούς που τη συνοδεύουν,
είναι αυτή που προτιμά ο κ. Λαλιώτης. Δωδέκατος, ο Βενιαμίν, ο αιώνιος
«μικρός» (κι ας πάτησε πια τα 50). Δωδέκατος ο αδικημένος κι ας είναι ο
καλύτερος, όπως συμβαίνει στα παραμύθια της Παλαιάς Διαθήκης. Τελευταίος, με
την κρυφή ελπίδα που προσφέρει ο χριστιανισμός σε κάθε πικραμένο: και οι
έσχατοι έσονται πρώτοι…

Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης είναι διδάκτωρ των Μαθηματικών. Εργάζεται ως
καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση και ως μεταφραστής.