ΔHMHTPHΣ ΠIEPIΔHΣ Ο κύριος… 12 (+4) μουσεία!

![]() |
![]() |
|
«Αγαπώ τα δύο άκρα. Την προϊστορική και τη σύγχρονη τέχνη. Δεν συμπαθώ τα |
Επιχειρηματίας σε 38 συμβούλια τραπεζικών, ναυτιλιακών και ασφαλιστικών και
ξενοδοχειακών εταιρειών και γενικός πρόξενος της Σουηδίας στην Κύπρο.
Παθιασμένος συλλέκτης, που διαθέτει ανάμεσα σε άλλα 4.000 αρχαιότητες, 1.080
έργα σύγχρονης ελληνικής και κυπριακής τέχνης, 700 λαογραφικά αντικείμενα,
30.000 τίτλους βιβλίων Ιστορίας Τέχνης. Πολυβραβευμένος για την προσφορά του
στον πολιτισμό από την κυπριακή, την ελληνική, τη γαλλική, τη σουηδική και την
ιταλική κυβέρνηση, την Ακαδημία Αθηνών και επίτιμος διδάκτορας του
Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Δημήτρης Πιερίδης θεωρεί τιμητικότερο από όλους τον
τίτλο του «μουσειοπλάστη». Και ετοιμάζεται να ανοίξει τις πύλες ακόμη τεσσάρων
νέων μουσείων που θα ανήκουν, όπως και τα 12 υπάρχοντα αρχαιολογικά,
νεοελληνικής τέχνης, εθνογραφικά και θαλάσσιας ζωής σε Ελλάδα και Κύπρο, στο
Κοινωφελές Ίδρυμα Πιερίδη.
«Είναι πολύ σημαντικό να αφήνουμε πίσω μας διαχρονικούς πολιτιστικούς πυρήνες.
Είναι το ελάχιστο εθνικό καθήκον», λέει στα «NEA» ο Δημήτρης Πιερίδης, που
προγραμματίζει μέσα στο 2004 να εγκαινιάσει το 13ο μουσείο με την επωνυμία
«Thalassa», που ακολουθεί την τάση «των μικρών ευέλικτων μουσείων». «Είναι το
πιο σύγχρονο στη Μεσόγειο και αφορά στα ιστορικά γεγονότα της Μεγαλονήσου που
σχετίζονται με τη θάλασσα, ενώ κεντρικό έκθεμα θα είναι το πλοίο “Κυρήνεια II”
με όλα του τα ενθυμήματα», εξηγεί.
Την ίδια στιγμή σχεδιάζει την έκθεση που θα φιλοξενήσει το Μουσείο
Πιερίδη – Αρχαίας Κυπριακής Τέχνης στην «Αθηναΐδα» -«το όνειρο της ζωής του»,
όπως αποκαλεί το πρώτο μουσείο κυπριακής τέχνης στην Ελλάδα – το 2005. Τίτλος
της «Ο Αλέξανδρος και η εποχή του», όπου θα φιλοξενηθούν για πρώτη φορά μαζί
με εκθέματα από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, την Ινδία, την Αίγυπτο και,
βέβαια, την Ελλάδα και την Κύπρο. Και παράλληλα ετοιμάζει το Κυπριακό Ιστορικό
Μουσείο, το Μουσείο Περιβάλλοντος και Παραδοσιακής Τέχνης (στα ορεινά θέρετρα
της Κύπρου) και το μουσείο σταυροφοριών στον μεσαιωνικό πύργο Κολόσσι έξω από
τη Λεμεσό.
Το μεράκι του συλλέκτη, δεν μπήκε στη ζωή του Δημήτρη Πιερίδη. Γεννήθηκε
ανάμεσά της, στο αρχοντικό της οικογένειας στη Λάρνακα, πριν από 67 χρόνια. H
απόφαση να συνεχίσει τη συλλογή, που είχε ξεκινήσει πριν από πέντε γενεές ο
λόγιος και πρώτος συστηματικός ανασκαφέας στην Κύπρο, Δημήτριος Πιερίδης, και
να την αυξήσει με 800 και πλέον αντικείμενα τα οποία στην πλειονότητά τους
επαναπάτρισε στην Κύπρο ήταν προσωπική του επιλογή.
«Δεν μπορούσε κανείς να με πειθαναγκάσει. Δεν ήταν ευχάριστο, πρέπει να
ομολογήσω, για ένα παιδί να μεγαλώνει σ’ ένα σπίτι 22 δωματίων γεμάτο
με…κομμένα κεφάλια. H παρουσία των αρχαιοτήτων με τρόμαζε και μου απαγόρευε
το παιχνίδι μέσα στο σπίτι με τους φίλους μου. Μεγαλώνοντας συνειδητοποίησα
πως ήθελα να συνεχίσω το σημαντικό αυτό έργο».
Οι παιδικές εκείνες εικόνες των ψυχρών αγαλμάτων ίσως ήταν και η αιτία
που στράφηκε από νωρίς και προς τη σύγχρονη τέχνη. «Από παιδί αγαπούσα το
χρώμα και τη χαρά που δίνει. Το δωμάτιό μου, ήδη από τα 12, ήταν γεμάτο
φωτογραφίες έργων ζωγραφικής, μια “απαρχή” της Πινακοθήκης Πιερίδη. Στη
σύγχρονη τέχνη ανακάλυψα τη γαλήνη», εξηγεί.
Το πρώτο έργο το απέκτησε το 1976. Ήταν η «Πανδώρα» του Αλέκου Φασιανού, ένα
έργο που «ερωτεύθηκε» αμέσως. Σήμερα η συλλογή του αριθμεί 1.080 έργα
σύγχρονης ελληνικής τέχνης και αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς, ενώ από την
Πινακοθήκη Πιερίδη στη Γλυφάδα έχουν περάσει από το 1981 μέχρι σήμερα
περισσότεροι από 1.000.000 επισκέπτες.
Το τελευταίο του απόκτημα; «Αυτό που αγόρασα χθες;», ανταπαντά με χιούμορ.
«Πρόκειται για μια φιγούρα, δημιουργία ενός Τουρκοκυπρίου καλλιτέχνη, που την
διάλεξα ανάμεσα σε 400 έργα σε παγκύπρια έκθεση στη Λευκωσία».
Μοναδικό κριτήριο για την απόκτηση ενός καινούργιου έργου είναι το
προσωπικό του αισθητήριο και όχι η «επενδυτική βουλιμία», τακτική που
παραδέχεται πως οδήγησε ορισμένες φορές και σε λανθασμένες επιλογές, «γι’ αυτό
άλλωστε και δωρίζω ή ανταλλάσσω κάποια έργα», επισημαίνει.
H χαρά για κάθε νέο απόκτημα όμως παραμένει η ίδια. «Καθετί νέο που μπαίνει
στις συλλογές μου το κρατώ για λίγες ημέρες μόνο για τον εαυτό μου, στο
υπνοδωμάτιό μου. Μέχρι να έρθει ένα καινούργιο να με συντροφεύσει».
Όσο για το μέλλον τούτου του πολιτιστικού θησαυρού; «Όλα ανήκουν στο
Κοινωφελές Ίδρυμα Πιερίδη, οπότε και είναι εξασφαλισμένα. Ειδικά οι
αρχαιολογικές συλλογές από το 2002 αποτελούν περιουσία πολιτιστικού
καταπιστεύματος που δημιουργήθηκε από τον όμιλο Λαϊκής Τράπεζας Κύπρου και το
Ίδρυμα, ώστε να διασφαλιστεί εσαεί η συντήρηση, ο εμπλουτισμός και η προβολή
τους».
«Αν ζωγράφιζα δεν θα είχα συλλογή»
Αν και λάτρης της σύγχρονης τέχνης, ο Δημήτρης Πιερίδης δεν διανοήθηκε ποτέ,
όπως λέει, να ζωγραφίσει. «Αν ζωγράφιζα δεν θα είχα συλλογή, διότι έχω
διαπιστώσει πως ζωγράφος για ζωγράφο δεν λέει καλό λόγο. Θα είχα μείνει με τις
μουντζούρες μου». Αντί του χρωστήρα, όμως, για επτά χρόνια (1968-1974) έπιασε
το μικρόφωνο και κυκλοφόρησε επτά δίσκους σε ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και
ιταλικά. «Είχα αποφασίσει τα χρήματα από τους δίσκους μου να διατίθενται σε
ένα σχολείο τυφλών», θυμάται. «Όταν άκουσα, όμως, για πρώτη φορά τη φωνή μου
στο ραδιόφωνο, δεν μου άρεσε. Τηλεφώνησα στους συνεργάτες μου και τους είπα:
“Τα έσοδα πρέπει να τα δωρίσουμε σε σχολείο κωφαλάλων!”». Το τέλος της
τραγουδιστικής του καριέρας, πικρό… «Μετά τα γεγονότα του ’74 δεν μπόρεσα να
ξανατραγουδήσω. Πώς, άλλωστε, όταν ξυπνάς μια Πέμπτη πρωί και σου λένε ότι όλα
εκείνα που δημιούργησες – όχι εκείνα που κληρονόμησες – δεν σου ανήκουν;».














