Έκρηξη των κρουσμάτων αυτισμού

«H εντυπωσιακή αύξηση των κρουσμάτων αυτισμού προβληματίζει όλους τους
επιστήμονες. Δεν είναι τόσο τα αυξημένα ποσοστά που καταγράφονται όσο ότι
κανείς δεν γνωρίζει με σαφήνεια τα αίτια που έχουν προκαλέσει την έκρηξη
αυτή».

«Υποχρεώθηκα να εγκαταλείψω τη δουλειά μου, γιατί δεν μπορώ να βρω ειδικό σχολείο για τον Αποστόλη. Τα αυτιστικά παιδιά είναι πολλά και τα εξειδικευμένα ιδρύματα ελάχιστα», λέει η κ. Γεωργία Χούτα, μητέρα 4 παιδιών

H διαπίστωση της κ. Ξένιας Γιαννάκη, κλινικής ψυχολόγου, απλώς επιβεβαιώνει
αυτό που όλο και συχνότερα απασχολεί επιστήμονες και γονείς.

Ο αυτισμός, μια ισόβια οργανική δυσλειτουργία του εγκεφάλου, δεν αποτελεί
πλέον μια σπάνια διαταραχή, όπως εθεωρείτο μέχρι πριν από μερικά χρόνια, αλλά
μια διαταραχή που αφορά ολοένα και περισσότερο κόσμο. Πριν από μια δεκαετία
εμφανιζόταν σε 4 ή 5 άτομα για κάθε 10.000 γενικού πληθυσμού (σύνδρομο
Kanner). Σήμερα η αντίστοιχη αναλογία είναι 90 περιπτώσεις κάθε 10.000 άτομα.
Δηλαδή, περίπου ένα στα 100 παιδιά μπορεί να γεννηθεί αυτιστικό.

Τα κρούσματα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα με ήπιους υπολογισμούς ο αριθμός των αυτιστικών αγγίζει τις 40
χιλιάδες άτομα, ενώ περίπου 400-500 παιδιά προστίθενται κάθε χρόνο στον
πληθυσμό αυτό. Όπως, όμως, υποστηρίζει ο κ. Στέργιος Νότας, κλινικός ψυχολόγος
του Παιδοψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής, «τα υπάρχοντα στοιχεία αδυνατούν να
περιγράψουν το μέγεθος του προβλήματος στην Ελλάδα, που είναι πολύ σοβαρότερο
από ό,τι δείχνουν οι αριθμοί. Επίσης αδυνατούν να περιγράψουν τις ανάγκες των
αυτιστικών παιδιών και των οικογενειών τους». Αρχικά ο αυτισμός καταγραφόταν
ως συναισθηματική διαταραχή. Σειρά ερευνών, ωστόσο, απέδειξαν ότι η αυτιστική
συμπεριφορά οφείλεται σε οργανική δυσλειτουργία του εγκεφάλου. Οι νέες
διαγνωστικές μέθοδοι συνέβαλαν στην πληρέστερη καταγραφή των κρουσμάτων και
την κατά συνέπεια αύξηση των καταγεγραμμένων περιπτώσεων, ωστόσο, σε καμία
περίπτωση δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την εκρηκτική αύξηση του αυτισμού
παγκοσμίως.

Ψάχνουν κάθε αιτία

«Οι επιστήμονες εξετάζουμε πλέον όλες τις πιθανές αιτίες», λέει η κ. Γιαννάκη.
«Ορισμένες μελέτες ενοχοποιούν τον υδράργυρο, άλλες την εκτεταμένη έκθεση της
μητέρας σε χημικές ουσίες, ωστόσο καμία μελέτη δεν έχει προσφέρει
ικανοποιητικές απαντήσεις στο πρόβλημα». Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι μελέτες
για τον αυτισμό αντλούν τον τρίτο μεγαλύτερο προϋπολογισμό στο σύνολο των
ερευνητικών προγραμμάτων.

ΠΛΗΓΗ H ΕΛΛΕΙΨΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

«Πάθαμε σοκ όταν το μάθαμε…»

«Αν και ήμασταν προετοιμασμένοι για αυτό που θα ακούγαμε από τους
γιατρούς, πάθαμε ένα μικρό σοκ», παραδέχεται ο κ. Σωκράτης Μαγνήσαλης, πατέρας
του μικρού Δημήτρη. «H ζωή μας από τότε που διαγνώστηκε το πρόβλημα του
Δημήτρη έχει αλλάξει τελείως.

Τα πάντα αναγκαστικά κινούνται γύρω από αυτόν, γιατί δεν μπορεί να γίνει
διαφορετικά».

Ο Δημήτρης ανήκει στους τυχερούς, γιατί η διάγνωση του προβλήματός του έγινε
έγκαιρα, σε ηλικία 18 μηνών, οι γονείς του είναι εκπαιδευτικοί και γνωρίζουν
πώς να αντιμετωπίσουν την κατάσταση και να βελτιώσουν τις ικανότητές του, ενώ
συμμετέχει και στο πρόγραμμα του Παιδοψυχιατρικού Νοσοκομείου.

Σε απόγνωση οι οικογένειες

«Δυστυχώς οι υποδομές και τα ειδικά σχολεία που μπορούν να ασχοληθούν με τα
αυτιστικά παιδιά είναι ελάχιστα, και οι περισσότερες οικογένειες βρίσκονται
συχνά σε απόγνωση», υποστηρίζει η κ. Γιαννάκη. Για μια διαταραχή όπου μέτρια
νοητική καθυστέρηση συνυπάρχει περίπου στο ένα τέταρτο των ατόμων με αυτισμό,
ενώ βαριά νοητική καθυστέρηση στο μισό περίπου, τα εξειδικευμένα ιδρύματα
αποδεικνύονται ελάχιστα.

H κ. Γεωργία Χούτα, μητέρα 4 παιδιών, είχε καταλάβει από πολύ νωρίς ότι ο
μικρότερος γιος της αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα. «Δυστυχώς για εμάς η
διάγνωση άργησε 4 ολόκληρα χρόνια, που χάθηκαν εξαιτίας των γιατρών που δεν
μπορούσαν να διαγνώσουν το πρόβλημα». Από τότε η ζωή όλης της οικογένειας έχει
αλλάξει τελείως. «Εγώ υποχρεώθηκα να εγκαταλείψω τη δουλειά μου, γιατί δεν
μπορώ να βρω ειδικό σχολείο για τον Αποστόλη. Τα αυτιστικά παιδιά είναι πολλά
και τα εξειδικευμένα ιδρύματα ελάχιστα.Τι θα γίνει ο Αποστόλης όταν δεν θα
υπάρχω πια εγώ;».

Το μυστικό στην έγκαιρη διάγνωση

Ο κ. Στέργιος Νότας, κλινικός ψυχολόγος του Παιδοψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής

Στην έγκαιρη διάγνωση φαίνεται πως βρίσκεται το μυστικό για την
καλύτερη αντιμετώπιση του αυτισμού, όπως συμφωνούν όλοι οι επιστήμονες. «Αν
και πρόκειται για ισόβια διαταραχή, οι επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι
μπορεί να υπάρξει σημαντική βελτίωση των ικανοτήτων των ατόμων αν οι γονείς ή
ο παιδίατρος έγκαιρα εντοπίσει το πρόβλημα», λέει ο κ. Νότας, ο οποίος
προτρέπει τους γονείς να επισκέπτονται το Παιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής
(τηλ. 210-6728.181) αν παρατηρήσουν κάτι περίεργο στη συμπεριφορά του παιδιού
τους.

«Κυρίως πρέπει να προσεχθεί μια τριάδα διαταραχών που επηρεάζουν την κοινωνική
αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και τη φαντασία, που αποτελούν και το κεντρικό
πρόβλημα στον αυτισμό». Οι επιστήμονες πάντως προτρέπουν τους γονείς και τον
κοινωνικό περίγυρο να μην αντιμετωπίζουν τον αυτισμό μόνο σαν κάτι το
αρνητικό. Άλλωστε, οι περιπτώσεις του Αϊνστάιν και του Μότσαρτ αποτελούν
κλασικά παραδείγματα αυτιστικών ιδιοφυϊών.