Οι Έλληνες που γύρισαν από τον… πάγο

Συμπαγείς όγκοι χιονιού αρκτικής ποιότητας και διαύγειας ήταν το υλικό που χρησιμοποίησε η ελληνική ομάδα αρχιτεκτόνων «Αναμόρφωσις» συμμετέχοντας, με χορηγία του ΕΟΤ, στο θέαμα εφήμερων κατασκευών Snow Show στη Λαπωνία. Πάνω η μακέτα

H διεθνής τέχνη και η ελληνική αρχιτεκτονική δοκιμάζουν να δημιουργήσουν μία
σχέση με τον πάγο και το χιόνι. Μία σχέση εφήμερη μεν, αλλά εντυπωσιακή όπως
παρουσιάζεται στην παγωμένη έκταση της φινλανδικής Λαπωνίας. H ομάδα των
τεσσάρων Ελλήνων αρχιτεκτόνων «Αναμόρφωσις» και η Βρετανίδα Εύα Ρότσιλντ
συμμετέχουν με άλλους εξήντα αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες στο θέαμα «Snow
Show». Την πρώτη περιβαλλοντική έκθεση τέχνης με βασικό στοιχείο το νερό και
τις παγωμένες μορφές του που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα στις πόλεις Κέμι
και Ροβανιέμι και θα διαρκέσει μέχρι τα τέλη Μαρτίου.

Έτσι, η ομάδα των Νίκου Γεωργιάδη, Τότας Μαμαλάκη, Κώστα Κακογιάννη, Βάιου
Ζιτονούλη καταθέτει την ιδέα ενός παγωμένου αρχαϊκού θεάτρου και η Βρετανίδα
Εύα Ρότσιλντ συντονίζεται στην ιδέα της «Αναμόρφωσις» και προσθέτει τους
γλυπτούς υδάτινους κρυστάλλους της. «H ιδέα του αρχαίου θεάτρου ήταν να
αποτελεί μέρος του τοπίου, να μην είναι ξένο σε αυτό. Με αυτήν την έννοια το
θέατρο αποκτά μία συγγένεια με το χιόνι. Δεν σχεδιάσαμε ένα καλούπι για ένα
“παγωμένο αντικείμενο”. Ούτε ένα έργο που θα μπορούσε να γίνει από οποιοδήποτε
υλικό, πέτρα, γυαλί ή σκυρόδεμα. Θελήσαμε να ζωντανέψουμε το παγωμένο και να
αναδείξουμε τη δική του λογική. Το χιόνι είναι ένα προστιθέμενο τοπίο, ένα
τοπίο που πέφτει από τον ουρανό. Σε αυτό το παγωμένο θέατρο – τοπίο, ο
κρύσταλλος της Εύας Ρότσιλντ δεν είναι ένα αντικείμενο, αλλά ένα φυσικό
στοιχείο», λέει ο Νίκος Γεωργιάδης για τη συμμετοχή της «Αναμόρφωσις» σε αυτό
εικαστικό γεγονός, που οργανώνει ο Αμερικανός επιμελητής Λανς Φουνγκ.

Το διαφορετικό στο «Snow Show» το δίνει ο τόπος και η ποιότητα του
χιονιού. H παγωμένη άδεια έκταση της Λαπωνίας γίνεται ζώνη ανοικοδόμησης,
σχεδιασμένη από ορισμένα διάσημα ονόματα της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής και
σύγχρονης τέχνης. Σε αντίθεση με το χιόνι που είδαμε πρόσφατα να πέφτει και
στην Αθήνα, η ποιότητα του αρκτικού χιονιού και πάγου είναι διαφορετική: εκεί,
στη χειμερινή θερμοκρασία των -25 βαθμών Κελσίου, οι νιφάδες του χιονιού
γυαλίζουν σαν ασημόσκονη στον αέρα, ενώ το χιόνι πέφτει λεπτό σαν πούδρα. Γι’
αυτό και μπορεί να στερεοποιηθεί και να γίνει συμπαγές, ενώ η επιφάνεια του
πάγου παραμένει ξηρή.

«Όταν χιονίζει, η τέχνη και η αρχιτεκτονική ανταλλάσσουν ρόλους. H
αρχιτεκτονική διακοσμεί και κάνει γλυπτική πάνω στο τοπίο, ενώ η τέχνη το
χτίζει και του δίνει υπόσταση ύλης. Το χιόνι αλλάζει καταστάσεις,
μεταμορφώνεται, βρίσκεται σε αφθονία, ανήκει σε όλους, δεν έχει κόστος. Το
χιόνι λειώνει και ίσως αυτή είναι η πιο σημαντική ιδιότητά του. Φτιάχνουμε
αντικείμενα από αυτό προορισμένα να εξαφανιστούν, να αποσυντεθούν, να
τελειώσουν», συμπληρώνει ο αρχιτέκτονας Νίκος Γεωργιάδης για το ελληνικό
θέατρο που θα λειτουργήσει για λίγες μέρες στην περιοχή του Ροβανιέμι. Μιας
πόλης κατά μεγάλο μέρος φτιαγμένης από τον διάσημο αρχιτέκτονα, εκπρόσωπο του
φινλανδικού μινιμαλισμού Άλβαρ Άαλτο. Και της οποίας το τοπίο θα διαμορφωθεί
από αυτές τις φόρμες δημιουργικής φαντασίας και κατασκευαστικών ικανοτήτων.
Μέχρι να λειώσει το χιόνι…

Συνεργασία αρχιτεκτόνων – καλλιτεχνών

Το «Snow Show» γίνεται ένα εργαστήριο δημιουργικής συνεργασίας ανάμεσα στις
οπτικές τέχνες και την αρχιτεκτονική. Οι καλλιτέχνες δουλεύουν ανά ζεύγη με
τους αρχιτέκτονες πάνω σε μία κοινή ιδέα, για να ανταλλάξουν τις προσεγγίσεις
τους και να ανακαλύψουν νέα πεδία δράσης. Ονόματα όπως του Ταντάο Άντο, της
Γιόκο Όνο, του Άνις Καποόρ, της Κίκι Σμιθ, της Ζάχα Χαντίτ έχουν στη διάθεσή
τους 100 τετραγωνικά μέτρα παγωμένης γης για να δημιουργήσουν τις κοινές τους
εφήμερες κατασκευές ύψους μέχρι εννέα μέτρα, φτιαγμένες κατά 80% από χιόνι ή
πάγο. Οι ομάδες που συμμετέχουν δούλεψαν με συνεργεία μηχανικών από τη
Φινλανδία ειδικά για κατασκευές και εγκαταστάσεις πάνω στον πάγο, ώστε εκτός
από το χιόνι τα έργα τους να συμπεριλάβουν βίντεο, ήχο, φως καθώς και άλλα
αρχιτεκτονικά υλικά. Αλλά και για να δουλέψουν μαζί τους την τεχνική
διαφάνειας του πάγου σε ογκώδεις ποσότητες.

INFO

Το «Snow Show» διαρκεί στο Ροβανιέμι της Φινλανδίας μέχρι τις 31 Μαρτίου. (http: //www.thesnowshow.net).