«Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η Mαρουλιά τον κλαίει»

«Μια κόρη συναπόβγανε τον άντρα τση ‘ς τα ξένα/ κρατεί κερί και φέγγει του,
ποτήρι και κερνά τον/ κι όσα ποτήρια τον κερνά τόσα λόγια τού λέει». Τα
ριζίτικα τραγούδια αποτελούν την κρητική δημοτική ποίηση όπως δημιουργήθηκε
και καθιερώθηκε στους οικισμούς και στα χωριά που βρίσκονται στις ρίζες του
ορεινού συγκροτήματος των Λευκών Ορέων, τις γνωστές Σφακιανές Μαδάρες. Τούτα
τα τραγούδια των ξεσηκωμών και των αγώνων της Κρήτης κυκλοφορούν σε βιβλίο με
τίτλο «Τα ριζίτικα», σε επιμέλεια του Δημήτρη Ποθουλάκη.

Μέσα από τα ριζίτικα τραγούδια, που από τα τέλη του 19ου αιώνα αποτέλεσαν θέμα
μελέτης, ο Κρητικός λαϊκός δημιουργός καταγράφει τον τρόπο ζωής του, τα ήθη
και έθιμα, τις χαρές, τις λύπες του, την ιστορία. Στις 256 σελίδες της
έκδοσης, καταγράφονται ριζίτικα τση στράτας στα οποία περιλαμβάνονται τα
τραγούδια των γαμήλιων πομπών και τση τάβλας, δηλαδή εκείνα που λέγονται σε
καθιστικές συντροφιές σε εκδηλώσεις χαράς, σε γάμους και βαφτίσια -πήραν την
ονομασία τους από τις τάβλες που τοποθετούσαν μεταξύ καθισμάτων για να
βολευτούν οι εκατοντάδες καλεσμένοι.

Στα ριζίτικα που δημοσιεύονται στην έκδοση, όπως λέει ο Δημήτρης Ποθουλάκης,
«έχει γίνει η ελάχιστη δυνατή παρέμβαση ώστε να εναρμονισθούν στο σημερινό
μονοτονικό γλωσσικό ιδίωμα, χωρίς να χάνουν την αυθεντικότητά τους. Βασικά
στοιχεία που χαρακτηρίζουν τα ριζίτικα είναι: οι δεκαπεντασύλλαβοι
ανομοιοκατάληκτοι που τραγουδιούνται χωρίς τη συνοδεία μουσικών οργάνων.
Επίσης οι μελωδίες τους είναι πρωτότυπες σε μια εξελιγμένης μορφής βυζαντινή
μουσική».

INFO

«Τα ριζίτικα», Εκδόσεις Κρητικός Τύπος – Κρι Κρι (Διάθεση: Τοσίτσα 12, τηλ.
210-3816.323). Σελ. 256. Τιμή 15 ευρώ.