o υποψήφιος Kαλλιτεχνική δημιουργία με… ακατάστατο ωράριο

Δημιουργική και καλλιτεχνική εργασία, που προσφέρει απασχόληση σε πολλούς
τομείς, αλλά και σχετικά ευκολότερη επαγγελματική αποκατάσταση σε σύγκριση με
άλλα επαγγέλματα. Αυτή είναι η θετική πλευρά της γραφιστικής όπως την
περιγράφουν οι ίδιοι οι επαγγελματίες του χώρου. Ο κορεσμός του χώρου τα
τελευταία χρόνια – εξαιτίας και της πληθώρας ιδιωτικών σχολών – και το
ακατάστατο ωράριο περιλαμβάνονται στα αρνητικά τής δουλειάς, όπως ενημερώνουν
τους υποψηφίους έμπειροι γραφίστες.

Σχεδόν όλοι συμφωνούν ότι η καλλιτεχνική φύση της δουλειάς και η
δημιουργικότητα που τη διακρίνει είναι μερικά από τα στοιχεία που προσελκύουν
στη γραφιστική τούς νέους. Άλλωστε, αυτά τα θετικά χαρακτηριστικά συνδυάζονταν
μέχρι πρότινος και με γρήγορη και εύκολη απορρόφηση των αποφοίτων γραφιστικής
στην αγορά εργασίας και μάλιστα σε πάρα πολλούς τομείς.

Σήμερα, ωστόσο, ο φόβος των περισσότερων επαγγελματιών είναι ότι ο ήδη
εκδηλούμενος κορεσμός στο επάγγελμα θα χειροτερέψει, εξαιτίας των πολυάριθμων
ιδιωτικών σχολών γραφιστικής που προσφέρουν σπουδές «αμφίβολης αξιοπιστίας,
μικρότερης διάρκειας από του TEI και οι οποίες δεν αναγνωρίζονται» όπως λένε.

Το ακατάστατο ωράριο είναι ένα επίσης χαρακτηριστικό της δουλειάς που οι
ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν υπόψη τους, συμβουλεύουν γραφίστες με
εμπειρία στον χώρο. Εκτός ίσως από τον χώρο της διαφήμισης, η απασχόληση σε
άλλους τομείς (εφημερίδες, περιοδικά, εκδοτικούς οίκους αλλά και το ελεύθερο
επάγγελμα) δεν γνωρίζει… 8ωρο. Ο γραφίστας πρέπει να είναι επί ποδός ανά
πάσα στιγμή, γιατί μπορεί μια δουλειά να χρειαστεί να τυπωθεί ακόμη και πολύ
αργά τη νύχτα…

Διαμορφώνει… αισθητική

Αυτό πάντως που θα συναρπάσει τους περισσότερους νέους στον χώρο, είναι η
ικανοποίηση που προσφέρει η δημιουργία. Δημιουργία που – όπως τονίζουν
σημερινοί επαγγελματίες γραφίστες – δεν θα μένει στο σπίτι, όπως το έργο ενός
ζωγράφου. Θα το βλέπουν χιλιάδες μάτια αν για παράδειγμα πρόκειται για μια
διαφήμιση και θα μπορεί να επηρεάζει και να διαμορφώνει την αισθητική τού
κοινού.

Όσο για τα επιπλέον εφόδια και τις γνώσεις που θα πρέπει να αποκτήσουν οι νέοι
για να σταθούν με αξιώσεις στον χώρο, γραφίστες με πολλά χρόνια εμπειρίας
σημειώνουν ότι η συνεχής ενημέρωση και παρακολούθηση όλων όσων συμβαίνουν γύρω
από την τέχνη είναι ό,τι καλύτερο έχουν να κάνουν.

Και τέχνη και τεχνική

Ανακρέων Καναβάκης: «H συμπίεση των αμοιβών και οι συχνές απολύσεις υποδηλώνουν κάποιον κορεσμό. Και είναι φυσικό: με πρόχειρο υπολογισμό την τελευταία δεκαετία έχουν βγει στην αγορά, με δίπλωμα κάποιας σχολής, περισσότεροι από 15.000 γραφίστες», λέει

«Δημιουργός της εικαστικής επικοινωνίας που βρίσκεται στην αιχμή της
πολιτιστικής δράσης με προσωπικότητα και υπογραφή είναι ο γραφίστας», λέει
στον «ΥΠΟΨΗΦΙΟ» ο πρόεδρος της Ένωσης Γραφιστών Ελλάδας κ. Ανακρέων Καναβάκης.
Δεν παραλείπει βέβαια να αναφερθεί και στα προβλήματα του χώρου, όπως είναι ο
υπερκορεσμός που αντιμετωπίζουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες.

Για τις προοπτικές απασχόλησης των αποφοίτων Γραφιστικής ο κ. Καναβάκης
τονίζει ότι «αν η αγορά μιας χώρας λειτουργεί σαν καλολαδωμένος μηχανισμός,
που όλα τα γρανάζια του είναι γερά και στη σωστή θέση, τότε και ο γραφίστας
είναι μοχλός περιζήτητος».

Όπως προσθέτει, «ο γραφίστας δυστυχώς δεν έχει ξεφύγει από την αοριστία του
ίδιου του τίτλου του, που κυμαίνεται μεταξύ τέχνης και τεχνικής. Πρέπει
επιτέλους να ξεκαθαριστεί πως αυτό που αποκαλούμε Γραφιστική έχει και Τέχνη
και Τεχνική. Και πως υπάρχουν γραφίστες που παράγουν τέχνη και άλλοι που
απορροφώνται στην αγορά για την τεχνική τους ειδίκευση. Τα όρια μεταξύ τους
συχνά είναι δυσδιάκριτα».

15.000 γραφίστες

Το τελευταίο διάστημα, αναφέρει ο πρόεδρος της Ένωσης Γραφιστών, έχει αρχίσει
να εμφανίζεται κορεσμός στο επάγγελμα.

«Στην πράξη, οι απόφοιτοι των σχολών απορροφώνται κυρίως από τα εκδοτικά
συγκροτήματα, τη διαφήμιση, τα MME. Δεν υπάρχουν στατιστικά στοιχεία για την
απορρόφηση των αποφοίτων. Ωστόσο, η συμπίεση των αμοιβών και οι συχνές
απολύσεις υποδηλώνουν κάποιον κορεσμό.

Και είναι φυσικό: με πρόχειρο υπολογισμό την τελευταία δεκαετία έχουν βγει
στην αγορά, με δίπλωμα κάποιας σχολής, περισσότεροι από 15.000 γραφίστες».

Αναφερόμενος στα πλεονεκτήματα του χώρου ο κ. Καναβάκης τονίζει ότι ο
γραφίστας «ως δημιουργός της εικαστικής επικοινωνίας βρίσκεται στην αιχμή της
πολιτιστικής δράσης μιας χώρας.

Επιβάλλει μορφές και σηματοδοτήσεις, καταθέτει απόψεις και έχει προσωπικότητα
και υπογραφή». Αντίθετα, ο «γραφίστας που απορροφάται σε επιχειρήσεις μόνο για
τις στοιχειώδεις τεχνικές παραμέτρους της ειδικότητάς του, έχει την
σταδιοδρομία υπαλλήλου γραφείου με όλα τα συν και όλα τα πλην».

«Βασικό ή μέσο μισθολόγιο»

Ο κ. Καναβάκης ενημερώνει όσους ενδιαφέρονται για το επάγγελμα ότι η
πλειονότητα των επαγγελματιών αμείβεται με το βασικό ή μέσο μισθολόγιο.

«H μεγάλη μερίδα των γραφιστών που έχει υπαλληλική ιδιότητα, υπάγεται στο
βασικό ή μέσο μισθολόγιο. Υπάρχουν γραφίστες, πολύ λίγοι, που διεκδικούν
κορυφαίες αμοιβές λόγω αναγνώρισης, ταλέντου και ειδικών γνώσεων.

Αυτοί κυρίως αξιοποιούνται σε στρατηγικές θέσεις στη διαφήμιση ή στον Τύπο. Οι
υπόλοιποι γραφίστες που εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες αντιμετωπίζουν
βίαια τον υπερκορεσμό του επαγγέλματος. Στον χώρο τους καταστρατηγούνται
συνεχώς και τα όρια τιμολογήσεων που συμβουλεύει η Ένωση Γραφιστών κάθε χρόνο.

H κύρια συμβουλή που δίνει στους νέους ο κ. Καναβάκης είναι πρώτα απ’ όλα να
κάνουν ένα ρεαλιστικό

ξεκαθάρισμα προθέσεων. «Καλό ζύγισμα του εσωτερικού κεφαλαίου. Οι τάσεις και
το ταλέντο δεν κρύβονται. Αν υπάρχουν πρέπει να δικαιωθούν και να διοχετευθούν
σωστά. Κανείς δεν είναι καταλληλότερος για να συστήσει τον στόχο που θα
κατευθυνθεί το ταλέντο από τον ίδιο τον φορέα του. Από εκεί και μετά εγώ θα
συμβούλευα αντοχή στα χτυπήματα και πείσμα. Να θυμούνται πάντα ότι παράγουν
πνευματικό έργο με δικαιώματα αναφαίρετα».

Μεγάλη μερίδα των σημερινών γραφιστών στερούνται καλλιτεχνικών γνώσεων και
θεωρητικού υποβάθρου

Κίμων Ηλιόπουλος. Από τους… βετεράνους των γραφικών τεχνών στην Ελλάδα και από τους πρωτεργάτες για την ίδρυση της Ένωσης Γραφιστών

Ένας από τους… μαθουσάλες των γραφικών τεχνών στην Ελλάδα και από τους
πρωτεργάτες για την ίδρυση της Ένωσης Γραφιστών, ο κ. Κίμων Ηλιόπουλος, 82
χρόνων σήμερα, συμβουλεύει τους νέους μέσω του «ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ» τι να προσέξουν αν
αποφασίσουν να γίνουν γραφίστες.

Ο κ. Ηλιόπουλος ενημερώνει τους ενδιαφερομένους ότι χρειάζεται να δείξουν
μεγάλη προσοχή στις αρχικές επιλογές των σπουδών τους. Εκτός από το TEI
Αθήνας, όπως λέει, υπάρχουν δεκάδες ιδιωτικές σχολές και εργαστήρια ελευθέρων
σπουδών γραφιστικής σε όλη την Ελλάδα, στις οποίες φοιτούν χιλιάδες νέοι κάθε
χρόνο. Μπορεί όμως να μην προσφέρουν σωστές σπουδές και τελικά να εξαπατήσουν
τους σπουδαστές. «Είναι πολύ πιθανόν λοιπόν τα παιδιά να παρασυρθούν». Ίσως
αυτό εξηγεί, όπως προσθέτει, γιατί μεγάλη μερίδα των σημερινών γραφιστών
στερούνται καλλιτεχνικών γνώσεων και θεωρητικού υποβάθρου.

Αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι σε έναν πρόσφατο διαγωνισμό της
Ένωσης Γραφιστών για τη δημιουργία του σήματός της «υπήρχαν περίπου 40
συμμετοχές και οι περισσότερες δεν… βλέπονταν από πλευράς αισθητικής».

Εκφράζει μάλιστα και τον φόβο ότι οι νέοι, παρασυρόμενοι από τις νέες
τεχνολογίες, μπορεί να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι αρκούν οι δυνατότητες
των ηλεκτρονικών υπολογιστών για τη δημιουργία ενός έργου.

Ο 82χρονος γραφίστας ενημερώνει επίσης του υποψήφιους γραφίστες ότι η
γραφιστική είναι μία δουλειά που δεν έχει… ωράριο. Εκτός από την απασχόληση
σε διαφημιστική εταιρεία, οποιαδήποτε άλλη γραφιστική απασχόληση δεν έχει
συγκεκριμένες ώρες απασχόλησης».

Σήμερα, και ανεργία αντιμετωπίζουμε και φαινόμενα όπως η «άμισθη εργασία»

O Δημοσθένης Μπρούσαλης, αντιπρόεδρος της Ένωσης Γραφιστών Ελλάδας: «Πρόκειται για δύσκολη και εξαιρετικά απαιτητική δουλειά, όπου ποτέ δεν σταματάς να μαθαίνεις»

«Δημιουργική εργασία που σε γεμίζει και ποτέ δεν βαριέσαι». Με αυτά τα λόγια
περιγράφει ένα από τα πιο θετικά χαρακτηριστικά της γραφιστικής ο γραφίστας κ.
Δημοσθένης Μπρούσαλης, αντιπρόεδρος της Ένωσης Γραφιστών Ελλάδας.

Με την εμπειρία των 20 ετών γραφιστικής στην πλάτη ή καλύτερα στα… χέρια
του, ο κ. Μπρούσαλης ενημερώνει τους μελλοντικούς γραφίστες ότι η γραφιστική
είναι μία ευχάριστη δημιουργική εργασία που προσφέρει ικανοποίηση στον
επαγγελματία. «Θετικό και το γεγονός ότι σε γενικές γραμμές εξελίσσεσαι
αξιοκρατικά. Ακόμη, έχεις τη χαρά η δουλειά σου να φτάνει σε πολύ κόσμο,
επηρεάζοντας έτσι την αισθητική του κοινού».

Όσο για τις δυσκολίες της δουλειάς, ο κ. Μπρούσαλης αναφέρει ότι πρόκειται για
μία εξαιρετικά απαιτητική δουλειά, με μεγάλο φόρτο και άγχος. «Υπάρχει ανάγκη
για βαθιά τεχνική κατάρτιση, γιατί ό,τι σχεδιάζει ένας γραφίστας παράγεται σε
χιλιάδες κομμάτια». Πρόβλημα, όπως λέει, «αποτελεί και ο “υπερπληθυσμός” των
τελευταίων χρόνων, ιδιαίτερα από παιδιά που πιστεύουν πως είναι
γραφίστες-δημιουργοί, ενώ οι σπουδές και ο προσανατολισμός τους στοχεύουν σε
ένα πολύ στενό εκτελεστικό κομμάτι της δουλειάς τού γραφίστα».

Οι δυνατότητες απασχόλησης

Τα δημιουργικά τμήματα των διαφημιστικών εταιρειών, η ένταξη σε γραφεία design
(δημιουργικά γραφεία), η απασχόληση σε εκδοτικές εταιρείες και μεγάλες
εκτυπωτικές επιχειρήσεις, η δουλειά σε εφημερίδες και περιοδικά –
σελιδοποιώντας τα έντυπα – και βέβαια η εργασία ελεύθερου επαγγελματία είναι
οι τομείς στους οποίους μπορεί να απασχοληθεί ο γραφίστας, πληροφορεί τους
νέους ο κ. Μπρούσαλης.

Για τις αμοιβές λέει ότι δεν είναι τόσο υψηλές όπως παλιά. «Σήμερα, και
ανεργία αντιμετωπίζουμε, και φαινόμενα όπως η “άμισθη εργασία” με άλλοθι την
απόκτηση εμπειρίας δεν είναι δυστυχώς άγνωστα. Γενικά, το επάγγελμα του
γραφίστα δεν ξεφεύγει από τον μέσο όρο της πορείας που ακολούθησε σχεδόν κάθε
επάγγελμα τα τελευταία 10 χρόνια».

Μερικές από τις συμβουλές που δίνει ο έμπειρος γραφίστας στους νέους είναι να
έχουν αναλυτική σκέψη και να μην είναι «παντογνώστες». Να έχουν υπομονή και
επιμονή και να ενημερώνονται συνεχώς για τις τάσεις και το design. «Να μη
σταματούν να βελτιώνονται και να είναι αποφασισμένοι να δώσουν στη γραφιστική
τον καλύτερο εαυτό τους, χωρίς να λυπούνται χρόνο και κόπο. Πρόκειται για
δύσκολη και εξαιρετικά απαιτητική δουλειά, όπου ποτέ δεν σταματάς να
μαθαίνεις».